Hiçbiri sözünü tutmadı

Ankara- Hükümetlerin sosyal güvenlik karnelerinin oldukça zayıf olduğu ortaya çıktı. Bütün hükümetlerin protokollerinde ve tüm siyasi partilerin programlarında yer alan sosyal güvenlik sorunlarının çözülemediği hatta bazı hükümetler döneminde kazanılmış haklardan geri adım atıldığı belirlendi. Hak-İş Basın Bürosu tarafından 49. hükümetten bugüne kadar hükümetlerin sosyal güvenlik karneleri çıkarıldı. Buna göre hükümetler vaadettikleri sosyal güvenlikle ilgili konuların hiçbirini yerine getiremedi:

49. Hükümetin programında sosyal güvenlik ağının bütün vatandaşları kapsayacak şekilde hızla gerçekleştirilmesi, memur ve emekliler arasındaki farkın giderilmesi, sabit gelirlilerin maaşlarının enflasyonu karşılayacak biçimde gözden geçirilerek Bağ-Kur üyelerinin sıkıntılarını giderecek önlemler alınması, SSK ve Bağ-Kur'un sağlık hizmetlerinin geliştirilip iyileştirilmesi yer aldı. Ancak bu hükümet döneminde vaadedilen uygulamaların hiçbirisi yapılmadı.

Bu hükümet de, hazırladığı hükümet programında ciddi bir finansman darboğazı ile karşı karşıya olan sosyal güvenlik kuruluşlarının sorunlarına çözüm getirecek gerekli yasal düzenlmemelerin yapılmasını ve bu kuruluşların üyelerine verdikleri hizmetlerin geliştirilmesini öngördü. Bu konuda hiçbir çalışma yapılmadığı gibi, TBMM'ye sunulan yasa tasarıları ile sigortalıların hakları kısıtlanırken, SSK'nın mali açığının işçi ve işverene yüklenmesi planlandı.

52. Hükümet, SSK'nın bozulan finansman yapısını düzeltmek amacıyla acil önlemler içeren bir yasa tasarısını TBMM'ye sundu. Bu yasa tasarısı ile SKK'nın malvarlığının daha iyi gelir getirici bir biçimde değerlendirilmesi SSK'nın fon yönetimi yapabilecek kurumsal bir yatırımcı hüviyeti kazanması yolunda adımlar atılması ve prim tahsilatının hızlandırılması planlandı. Ancak bu tedbir yasalaşmasına rağmen SSK gayrimenkullerinin Türkiye Emlak Bankası'na satışından doğan gelir ile SSK'nın mali durumunu düzeltebilecek hiçbir mali kaynak oluşturulamadı. Aynı hükümet Bağ-Kur'un içinde bulunduğu mali sıkıntıyı çözmek için hazırlanan bir tasarıyı TBMM'ye sundu. Ancak tasarı yasalaştırılamadı.

Ana-Yol Hükümeti ise sosyal güvenlik kurumlarının sigorta hizmetlerinin ilke olarak nimet-külfet dengesi içinde kendi finansman imkanlarıyla karşılanmasını, karşılığı ödenmemiş sigorta hizmetinin verilmesinden kaçınılmasını öngördü. Sigortalı olmak ve sigortalı çalıştırmaktan kaçış nedenlerinin ortadan kaldırılması ve tüm sağlık kuruluşlarının sosyal güvenlik sisteminden ayrı olarak düzenlenmesi vaadedildi. Ne var ki, bu vaadlerin hiçbiri hayata geçirilemedi.

Bu hükümet döneminde Çalışma Bakanlığı bünyesinde sosyal tarafların katılımı ile oluşturulan SSK Komisyonu hem işçi, hem işveren, hem de memur kesiminin üzerinde uzlaştığı bir sosyal güvenlik yasa tasarısı ortaya koydu. Tasarıda emeklilik yaşının kadınlarda 50, erkeklerde 55 olması konusunda uzlaşmaya varıldı. Sosyal Sigortalar Kanunu'nda değişiklik öngören yasa tasarısı Başbakanlık'a gönderildi. Bakanlar Kurulu'nda imzalanan ve TBMM'ye gönderilen tasarı, Refahyol Hükümeti'nin antidemokratik yöntemlerle devrilmesi sonucunda gündeme gelemedi.

25 Ağustos 1997'de toplanan Ekonomik Sosyal Konsey, sonrasında bir Sosyal Güvenlik Komisyonu kuruldu. Komisyonda sosyal taraflar Refahyol döneminde üzerinde uzlaşılan 50-55 yaş sınırının kabul edilmesini istediler. İşçi tarafı, tasarıya hükümetin eklemeler yapabileceğini ancak uzlaşmaya varılan konularda, değişiklik yapılmaması gerektiğini açıkladı. Tasarı TBMM gündeminden son anda geri çekildi.

Bu hükümet döneminde de Refahyol hükümeti döneminde hazırlanan ve bütün sosyal kesimlerin üzerinde uzlaştığı tasarının çıkarılması üzerinde duruldu. Hükümet bu tasarının hayata geçirilmesini istedi ancak alınan erken seçim kararı sonucu sosyal güvenlik yine rafa kalktı. ------- ARA BASLIK ------------------