Hükümetin sınav günü

Hazine'nin, bugün yapacağı ilk tahvil ihalesi, istikrar programı için büyük önem taşıyor. Uluslararası Para Fonu ile yapılan üç yıllık stand by anlaşması çerçevesinde, milyonlarca dargelirli vatandaş kemerlerini 2000 yılında iyice sıkarken Hazine çıkacağı ihalelerde de faiz oranlarını düşürüp uzun vadeli borçlanma çabasına girecek. Yılın ilk üç ayında 11.7 katrilyon liralık kaynak aktarılacak olan rantiyenin ise hükümetin bu isteğine karşı nasıl tavır alacağı bugünkü ihale sonuçlarından ortaya çıkacak. Rantiye bugünkü ihalede Merkez Bankası'nın para proğramında yer alan yüzde 20'lik devaluasyon hedefine uygun tarzda ihalede vadeyi uzatıp faizi de düşük tutarsa hükümete destek vereceği anlaşılacak.

2000 yılı ile birlikte, Türk ekonomisi zorlu bir döneme girdi. IMF ile imzalanan üç yıllık stand by anlaşması çerçevesinde, IMF'den gelecek 4 milyar dolarlık kaynak karşılığında, tüm Türkiye üç yıl kemer sıkacak. Sıkı kemer politikasından en çok, işçi, memur, esnaf gibi dargelirli vatandaşların etkilenmesi bekleniyor. Hükümet, IMF'ye verilen sözler çerçevesinde daha anlaşma imzalanmadan iğneden ipliğe ek vergi ve zam getirirken, Hazine her gün rantiyeye trilyonlar aktaracak. Hazine'nin geçen hafta açıkladığı borçlanma programına göre, 2000 yılının ilk üç ayında, 5 katrilyon 428 trilyon lirası anapara, 6 katrilyon 256 trilyon lirası da faiz olmak üzere toplam 11.7 katrilyon liralık iç borç geri ödemesi yapılacak. Hazine, yılın ilk çeyreğinde yapılması gereken 11.7 katrilyon liralık borcunu, üçü bono, yedisi tahvil olmak üzere 10 ihalede ödemeyi planlıyor. Hazine sadece, Ocak ayında 3 katrilyon 816 trilyon liralık iç borç geri ödemesi yapacak.

Hazine'nin, rantiye olarak nitelendirilen sermaye sahiplerine, yılın ilk üç ayında aktaracağı 11.7 katrilyon liralık kaynağın, bir çok bütçe kaleminden daha fazla olduğu belirlendi. Örneğin, yaklaşık 2 milyon memur ve 500 bin kamu işçisinin bir yıllık maaşları için bütçeden 10 katrilyon lira ayrıldı. Böylece, rantiyeye yılın ilk çeyreğinde aktarılacak kaynak, personel ödeneğini 1.7 katrilyon lira sollamış oldu.

Yine, rantiyeye yılın ilk üç ayında 11.7 katrilyon lira aktarılırken, devlet bütçesinden 2000 yılında tüm yatırımlar için 2.4 katrilyon liralık, ülkenin güvenliği için 3.8 katrilyon liralık kaynak ayırıldı. Hazine, milenyumun ilk borçlanmasını bugün yapacak. Hazine, 13 ay vadeli tahvil sözkonusu tahvil ihalesinde, 340 ile 450 trilyon lira arasında borçlanmayı planlayor.

Hazine'nin, Ocak ayında yapacağı ilk ihale, büyük önem taşıyor. Milenyumun ilk ihalesi, tahvil ve bonolara getirilen ek vergiden sonra Hazine ve rantiyenin hesaplaşması olarak nitelendiriliyor. Sermayenin, geriye dönük vergilendirme nedeniyle, faizleri yüksek tumasından korkuluyor. Milenyumun ilk ihalesi, istikrar programının başarısı için de büyük önem taşıyor. İhaleden çıkan faiz, programın güvenirliğinin de göstergesi olacak.