'İhmal var, kasıt yok'

17 Eylül gecesi yaşanan olayla ilgili Gümüşhane Valiği'nin yaptığı basın açıklaması ilginç hatalar içeriyor. Gümüşhane Vali Vekili sıfatıyla Vali Yardımcısı Nihat Karabiber tarafından yapılan basın açıklamasında köylülerin öldürülmesi olayı "güvenlik kuvvetleri ile silahlı çatışma" olarak nitelendirildi. Elmaçukuru köyünün güneybatısında 200 metre mesafede yaşanan olay için valilik, "köyün 700 metre kuzeyi" açıklamasını yapıyor. Açıklamadaki yanlışlıklar bunlarla sınırlı değildi. Mahkeme kayıtlarında farklı olarak giren olayla ilgili valilik şu bilgileri veriyor: "Pusu bölgesine girmek üzere olan güvenlik güçleri kendilerine yaklaşan silahlı 4 şahıs tesbit etmiştir. Şahısların terör örgütü mensubu olabilecekleri değerlendirilerek 'dur' ihtarında bulunulması üzerine silahlı şahıslar mevzilenerek güvenlik güçlerinin üzerine bir-kaç el ateş etmişlerdir. Güvenlik güçlerince önce havaya ikaz ateşi açılmış, bilahare hedef ateş edilmiştir. Ateş edilen istikamete ısrarla kim olduklarının sorulması neticesinde köy halkından olduklarının tesbit edilmesi üzerine süratle yanlarına gidilmiştir. Olay yerinde Olcay Bayrak ve Kenan Çubukçu isimli şahısların öldüğü tesbit edilmiş...."

Şiran'da köylülerin öldürülmesi, Gümüşhane Valisi'nin değiştirilmesi ile aynı tarihte yaşandı. 20 Eylül günü Gümüşhane'ye uçmak için Ankara-Trabzon uçağına bilet alan Veysel Dalmaz, biletini 18 Eylül Cumartesi günü olarak değiştirdi. İçişleri Bakanı Abdulkadir Aksu, Dalmaz'ı telefonla arayarak "Bir an önce Gümüşhane'ye git" talimatını verdi. Veysel Dalmaz, böylece ilk valilik yeri olan Gümüşhane'ye iki gün önce gitti. Dalmaz, şehir merkezinde beklemeden Şiran ilçesine geçti. İlk valilik yerine sıradışı bir başlangıç yapan Veysel Dalmaz, o günü unutamıyor. Dalmaz'ın unutmadığı bir şey daha var: "Güvenlik güçleri, vatanın huzuru, rahatı için var."

Gümüşhane Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davanın dosyasında ilginç bir rapor var. Olaydan sonra Jandarma Kıdemli Albay Mehmet Özkan'ın hazırladığı "İdari Soruşturma Raporu"nda, operasyonu yürüten personelin herhangi bir "kusurunun" bulunmadığı belirtiliyor. 17 Eylül gecesi yaşanan olaydan, "Silahlı çatışma sonrası iki vatandaşın ölümü, iki vatandaşın yaralanma olayı" diye bahseden Albay Mehmet Özkan, 33 askerin ifadesine başvurmuş. Raporun kanaat bölümünde şu çarpıcı tespit yapılıyor:

"Operasyon faaliyetine başlamadan önce operasyon bölgesindeki yerleşim birimlerindeki vatandaşlara operasyon hakkında bilgi verilmesi nedeniyle meydana gelen olayda, şahıslara ellerinde silah bulunması ve dur ihtarına riayet edilmeyerek ateş etmeleri sonucunda operasyon için görevlendirilen timin pusuya düşürüldüğü veya taciz ateşine maruz kaldığı düşünülerek ateşle karşılık verilmesi neticesinde olayın meydana geldiğini, olay sırasında görevli olan personelin herhangi bir kusurunun olmadığının değerlendirildiğini arz ederim."

Üsteğmen Bülent Kılıç, Elmaçukuru köyünde yaşanan olayı anlattı. Kılıç, mahkeme dosyasında yer alan ifadesinde, teröristlerin geçiş noktası olarak Elmaçukuru'nu kullandıkları için operasyon yapıldığını söyledi. Kılıç ve beraberindeki tim, 11 Eylül 2004 tarihinde Kelkit ilçesinde teröristlerce ateş açılmasından sonra Kelkit'e gönderilmiş. Teröristlerin, Kelkit'te yapılacak operasyon sırasında Elmaçukuru köyünden Tersun Dağı'na geçecekleri bilgisini aldıklarını anlatan Üsteğmen Kılıç, köylülerle karşılaşmaları sırasında yaşanan olayı şöyle ifade ediyor:

"Bizim ilk karşılaştığımız iki kişide silah yoktu. Şiran istikametine doğru yürüdüler. Bu şahıslardan sonra 600 metre kadar gittikten sonra durduk. Karşıma silahlı ve yaklaştıkça dağınık şekil alan kişiler görünce terörist sanarak ateş ettim. Ateş etmeden önce de 'dur, kimsin' diye ikaz etmeme rağmen ateş açılınca ben de onların üzerine ateş etmek zorunda kaldım."

Timin kılavuz çavuşu Coşkun Oğuz'un mahkemeye verdiği ifade ise şöyle:

"Ben olay tarihinde Şiran İlçe Jandarma Komutanlığı'nda uzman çavuştum. Kelkit Belediyesi'ne ait kamyonla kılavuz olarak jandarma timini benden istenilen mıntıkada bırakacaktım. Saat 22:00 civarında Elmaçukuru köyüne geldiğimizde yol kenarında iki kişinin geldiğini görünce bize doğru yaklaştılar. Nereye gittiğimizi sorunca Gümüşhane'ye gideceğimizi söyledik. Ben o esnada iki kişiyi gördüm. Diğer iki kişiyi görmedim. Yanlarında tüfek yoktu. 500 metre gittikten sonra tam virajdan döneceğimiz sıra bu iki kişinin geldikleri istikametin karşısına doğru gittiklerini dikiz aynasından gördüm. Tim komutanı Bülent üsteğmen aşağı inip kamyonun arkasını dolaştı. Ben kamyonun ön tarafında dururken, Bülent üsteğmenin 'dur' dediğini, bir el tüfek atışı yapıldığını duydum, bu sırada komutan seride bulunan tüfeğinin bir şarjörünü boşalttı. Kamyonda bulunan erlere el bombasına karşı araziyi taramalarını söyledi. Sonra çevrede yaptığımız arama sonucu iki kişinin yaralı olduğunu gördüm, ölü şahısları sonradan gördüm. Ben Şiran ilçesine temmuz ayında tayin olduğum için maktülleri ve mağdurları tanımıyordum. Operasyon timlerinin daha önceden bu bölgeyi bildiklerini duymuştum. Ancak olay sırasında bulunan timin daha önceden burada operasyon yaptığını bilmiyorum, adres sorduğumuz iki kişiye burada operasyon yapıldığına dair herhangi bir uyarıda bulunmadık."

Vali Veysel Dalmaz, olayda jandarmanın ihmalini kabul ediyor. Ancak kasıt eleştirilerine ihtimal dahi vermek istemiyor. Dalmaz, "Vatandaşın kasıtla öldürülmesi sözkonusu olamaz. Böyle bir düşünce varsa aydınlanmalıdır. Kasıt ile ihmalin ayrılması lazım. Suçlu, sebeb olanlar var. Bunlar adli mekanizma tarafından değerlendirilecektir. Olayın mağdurları var. Onlar bizim çocuklarımız, kardeşlerimiz. Bağrımıza basıyoruz. Onların yanında olacağız. Bundan kimsenin şüphesi olmasın. Baştan beri soruşturmanın adil yürütülmesi konusunda gayret gösterdim. Devletin yardım elini mağdurlara uzattık. Şimdi geride kalan, mağdur yakınlarını işe almayı düşünüyoruz" diyerek düşüncesini ortaya koyuyor.

Köylülerin öldürülmesinden sonra yaptığı açıklamalar yüzünden eleştırilen ve TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyon üyesi milletvekilleriyle tartışan Şiran Kaymakamı Süleyman Yılmaz, olaydan kendisinin sorumlu tutulmasına karşı çıkıyor. "Benim sorumluluğum bu olayın Şiran'da olması. 1-2 km ileride olsa Şiran'ın adı geçmeyecek" diyen Yılmaz, operasyondan önce bilgisi olmadığını iddia ediyor. Yılmaz, olaydan 23:00 civarında haberdar olduğunu vurguluyor. Yaralıların hastane geti-rilmesinden sonra başhekimin kendisini telefonla aradığını anlatan Kaymakam, "Hastaneye gittiğimde ambülans yaralıları getirmişti. Jandarma olay yerinde müdahale etmiş. Ancak iki köylü hastaneye geldiğinde ölmüştü" dedi. Öldürülen köylülerin yakınlarının kendisine dönük eleştirilerini hatırlattığımızda Yılmaz ilginç bir cevap veriyor:

"En çok üzülenlerden biri benim. Aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık misali. Ölenlerin birinci derece yakınlarına bir şey demiyorum. Diğerleri (uzak akrabalar) benim kadar üzülmemişlerdir." Süleyman Yılmaz, ilçede 4-5 kişinin kendisinin istemediğini, olumsuz haberlerin bu kişilerden kaynaklandığını savunuyor. Jandarmanın yaptığı operasyon için, "İhmal olduğunu kabul etmek lazım. Ancak kasıt olduğunu kabul etmemek gerekir. Zaten Üsteğmen Bülent Kılıç, olayı kabul ediyor" diyen Yılmaz, şunları söylüyor: "Sonuçta iki vatandaşımız öldü. Kimse masum olamaz. Biz adaletin tesisi için çalışıyoruz. Kimseyi korumak gibi bir derdimiz yok."

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------