İMF Türkiye'yi 3 parçaya böldü

Türkiye'nin Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yapması gündeme gelen 20. stand-by anlaşması için Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'ın, “IMF'yle 2 yıllık program üzerinde mutabakat sağlandı” açıklamasına rağmen imzalar henüz atılmadı. Bazı kesimler bir yılı aşkın bir süredir müzakereleri süren anlaşmanın çok geciktiğini belirtiyor; ancak geçen süreye rağmen Türk iş dünyasının bu konuda hâlâ bir mutabakata varamadığı dikkat çekiyor. İş dünyasına yön veren derneklerden bazıları ısrarla anlaşmayı savunurken, bazıları tam aksi bir görüş sergiliyor, bazıları ise temkinli yaklaşıyor.

Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), 20. stand-by müzakerelerinin başlamasından beri ivedilikle anlaşmanın yapılmasını savundu. TÜSİAD üyesi bir çok işadamı, IMF anlaşmasının vereceği güven olmadan Türkiye'nin kriz sürecini yönetemeyeceğini dile getirdi. Ancak korkulanın olmadığı da görüldü. TÜSİAD çevrelerinin yeni argümanı ise yüksek büyüme… TÜSİAD Genel Başkan Yardımcısı Haluk Dinçer, hükümetin açıkladığı Orta Vadeli Programdaki büyüme hedeflerinin yetersiz kaldığına dikkat çekerek, “2010-11-12 yılları için hedeflenen % 3,5-%4-%5 büyüme hedeflerini mutlaka aşmak zorundayız” dedi. Dinçer, muhtemel bir anlaşmanın büyümeyi 2 puan arttıracağını savundu.

Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu (TUSKON) Başkanı Rızanur Meral, “Türkiye'nin şartları kabul edildi. Artık bu anlaşma gerçekleşmeli” çağrısını yaptı. Rızanur Meral, ikna olma gerekçelerini de şöyle açıkladı: “Şartlar başlangıçta Türkiye'de yatırımın ve istihdamın aleyhineydi. Gelinen noktadaki şartlar, Türkiye'de yatırımların ve üretimin önünü açıyor, istihdamı koruyor. Bu şartlarda IMF anlaşması artık Türkiye'nin lehinedir.” Meral, muhtemel IMF anlaşmasının Türkiye'de halen yüzde 6,5 seviyesinde seyreden faizleri, yüzde 4'e indirmede etkili olacağını savundu.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Türkiye'nin ilk defa kendi şartlarında IMF ile bir anlaşma yapabilecek noktada olduğunu, ancak anlaşmanın akdedilmesinden sonra kur politikasının mevcut haliyle bırakılması durumunda Türkiye'nin ithalat cennetine döneceği uyarısında bulunuyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi de, Hisarcıklıoğlu gibi kurlar düşeceği için ithalatın patlayacağını vurguluyor ve bunun da cari açığı azdıracağını dile getiriyor. Büyükekşi, anlaşılması halinde kurlar konusunda Merkez Bankası'nın daha aktif davranmasını talep ediyor.

Türkiye'nin IMF ile ilişkilere başlaması ile birlikte ilk stand-by anlaşmasının yapıldığı tarih 1 Ocak 1961'e denk geliyor. Türkiye, 1961'den, 1970'e kadar her yıl, IMF ile bir stand-by gerçekleştirdi. Anlaşmalar genellikle bir yıl dolmadan sona erdi. 1970'ten, 1978'e kadar IMF'ye sekiz yıllık bir ara veren ve bu süre içinde stand-by anlaşması yapmayan Türkiye, 1978'den, 1980'e kadar, IMF ile yeniden birer yıllık stand-by anlaşmaları gerçekleştirdi. Türkiye, 18 Haziran 1980'e ilk kez, IMF ile en uzun stand-by anlaşmasını gerçekleştirdi ve bu anlaşma 17 Haziran 1983'te sona erdi. 1961'den bu yana ise 19 stand-by yapıldı ve yaklaşık 50 milyar dolarlık bir kaynak kullanıldı. Türkiye şu anda 20. stand- by için müzakere yapıyor.

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Başkanı Ömer Cihad Vardan, TİM ve TOBB'unki gibi çekinceler yüzünden IMF ile bir anlaşmaya sıcak bakmadıklarını belirtti ve 'Türkiye son 20 ayı IMF'siz geçirdi, bu sayede kredi notumuz yükseldi” diyerek IMF'siz de olunabileceğini vurguladı. Bir haftalığına Amerika'ya giden Cihad Vardan'ın ikna olup olmadığını önümüzdeki günlerde göreceğiz.

Anadolu Aslanları İşadamları Derneği (ASKON) Başkanı Mustafa Koca da 'Türkiye sıkıntılı dönemi geride bırakma konusunda mesafe almıştır. Psikolojik bariyeri aşmıştır. Kendi kendine program yapabilir ve kaynak üretebilir duruma gelmiştir' diyerek IMF'ye karşı duruşlarının devam ettiğini vurguladı. Türkiye'nin IMF olmadan da yoluna devam edebileceğine dikkat çeken Koca, 'Türkiye artık IMF ile anlaşma yapan ülkeler statüsünden çıkmalıdır. Bu kriz vesilesi ile IMF ile anlaşma yapan ülkelerin listesine baktığımızda ne demek istediğimiz çok daha iyi anlaşılacaktır" dedi.