İnsan haklarında alt sıralardayız

İSTANBUL- Türkiye yeni bir yıla, yeni bir yüzyıla ve yeni bir binyıla girdi.Yeni yüzyılda hoşgörü ve çoğulculuk açık rejimlerin gülümseyen yüzünü temsil ediyor. Demokrasiyi ve çoğulculuğu kurumlaştıramayan bir ülkede insan hakları ve özgürlüklerin güvence altında olmadığı belirtiliyor. Türkiye için bir diğer önemli gelişme, 200 yıldır devam eden Batılışma macerasının kritik bir noktaya gelip dayanması oldu.Türkiye yeni binyıla Avrupa Birliği'ne aday ülke olarak giriyor.Tam üye olabilmesi için ekonomiden ticarete, eğitimden bilime, insan haklarından demokrasiye kadar bir çok alanda Avrupa standartlarını yakalaması şart koşuluyor.

Türkiye, yeni bin yıla girerken temel hak ve özgürlükler konusunda ciddi hiç bir adımın atılmadığı kaydediliyor.Türkiye'nin insan hakları ve demokrasi karnesinin zayıflarla dolu olduğu sivil toplum kuruluşları, meslek örgütleri, parti liderleri, yüksek yargı organlarının başkanları tarafından dile getiriliyor. AB'ye tam üyelik sürecinde insan hakları ve demokrasi standartlarının Avrupa standartlarına yaklaştırılması için çalışmalar öngörülüyor. Toplumun büyük bir kesimi ise İnsan hakları ve demokrasi sicilinin düzeleceği beklentisi içinde bulunuyor. Birleşmiş Milletler ölçütlerine göre insan hakları ve demokrasi değerlendirmesinde Türkiye'nin 66'ncı sıraya düştüğü DYP-SHP Hükümet Protokolü'nde bile itiraf edildi. Sivil toplum kuruluşları raporlarında düşünce, din ve vicdan özgürlüğü, eğitim, örgütlenme, çalışma, işkence, yargı bağımsızlığı, hukuk devleti baş sıralarda yer alıyor.

Dünyadaki insan hakları ihlallerini izleyen uluslararası kuruluşlarının raporlarında Türkiye'nin dışardan görüntüsü içaçıcı değil. En son Merkezi New York'da bulunan ve 40 yıldır dünyadaki özgürlük ve demokrasinin gelişmesini izleyen 'Freedom House(Özgürlük Evi)' isimli kuruluşun raporunda Türkiye, Rusya, Arnavutluk, Peru, Kuveyt, Liberya, Fas, Zambiya ve Tanzanya'nın da içinde yer aldığı 59 ülke grubu ile birlikte 'yarı özgür' ülkeler arasında sayıldı. Bu ülkelerde hak ve özgürlüklerin kısıtlı olarak mevcut olduğu ifade edilirken, Türkiye'nin politik haklar ve sivil haklar karnesi de parlak değil.

Temel hak ve özgürlüklerin kısıtlandığı, ciddi insan hakları ihlallerinin yaşandığı ülkemizde bir diğer olumsuz görüntü ise askeri darbelerin rahatlıkla yapılabilmesi. Askeri sivil siyasi hayatın ve devlet politikalarının belirlenmesinde baş aktör haline getiren bu olgu, Türkiye'nin demokratikleşmesinde ciddi bir engel olarak görülüyor. Bu olgunun bir diğer yansıması ise silah zoruyla kabul ettirilen anayasalar. 40 yılda 4 askeri darbe, her on yılda bir askeri darbe tekerlemesine dönüştü. En son olarak 28 Şubat postmodern darbesi Hükümet düşürdü, 18 maddelik kararları uygulayacak Hükümetler kurdurdu. Askerin baskısı en fazla bu süreçte hissedildi. Anayasa değiştirilmedi, ama 'irtica yasaları' adı altında temel hak ve özgürlükleri açıkça kısıtlama altına alan yasalar bir bir çıkartılırken, bir çoğu da Meclisin gündeminde.

HAK-İŞ insan hakları raporunda, "12 Eylül darbesi sonrasında bir darbe olmayacağına, Türkiye'nin demokrasiyi bir kez daha askıya almayacağına dair ümitlerimiz 28 Şubat'la kırıldı. Bu müdahalenin Yeni bir Yüzyıl'ın, yeni bir bin yılın eşiğinde gerçekleşmesi, Türkiye'nin demokrasi serüvenine kara bir leke olarak geçti. Ama Türkiye'nin geleceği bu gözlükle bakması, bakmaya devam etmesi de mümkün değildir. Vatandaşını kendisine düşman olarak, tehdit olarak gören ve onu sindirmeye çalışan bir devlet anlayışı yüzyılın başında birçok ülkede tarihin derinliklerine gömüldü." ibarelerine yer verildi. DİSK raporunda belirtildiği gibi Cumhuriyet döneminde 12 kez demokrasi sınırlandı. 70 yılın yaklaşık 35 yılı ülkenin bir çok bölgesinde sıkıyönetim ve olağanüstü hal uygulamaları altında geçti.

AB, Türkiye'nin tam üye olarak kabul edilebilmesi için insan hakları standartlarının yükseltilmesi kadar kadar, politikanın askeri etkiden arındırılmasını ve MGK'nın mevcut yapısının değiştirilmesini de öngörüyor. Toplum insan haklarına dayalı, demokratik bir Anayasa, insan hak ve özgürlükleri alabildiğince gelişmiş, demokrasiyi bütün kurum ve kurallarıyla işletebilen bir Türkiye istiyor.

Gelişmiş dünya millenyumu yeni bilimsel gelişmelerle ve güler yüzlü toplumlarla karşılarken, Türkiye'de temel hak ve özgürlükler tartışma konusu ediliyor. Türkiye'de milyonlarca insan ise geleceğinden endişeli, adaletten ümidini kesmiş, rencide edilmiş, küstürülmüş, bezgin ve kötümser bir şekilde milenyumu karşıladı.