İran da Suriye'de sandıktan yana

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İran ziyaretinin ardından Türkiye'ye dönüş yolunda, geziye ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Erdoğan, Suriye konusunda İran ile düşüncelerinin aynı istikamette olduğunu söyledi:

İran'la ticaretimiz 16 milyar dolar. Ambargo ve çeşitli yaptırımlar olmasaydı 20 milyar doları bulurdu. Çeşitleme olursa İran'la dış ticaret açığımızı da kapatabiliriz. İran Meclis Başkanı Ali Laricani ile Suriye, Irak ve nükleer müzakereler konularını ele aldık. P5+1 toplantısına katılmasının iyi olacağını söyledim.

İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'la Suriye konusunda farklı bir yaklaşımımız yok. O da ölümlerin durmasını istiyor. Bu konudan rahatsız. Sandık Suriye halkının önüne zamanlaması ve şartları belirlenerek getirilmeli. Halk işbaşına kimi getiriyorsa, o makbuldür. Esed'den sonra kim gelecek sorusu lüzumsuzdur. Halk kimi istiyorsa o gelsin. Halk kendini idare edecek olanı seçerse, vay benim başım demez, neticesine katlanır.

İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in düşünceleri görüşlerimizle örtüşüyor. Bizim gibi bölge dışı ülkelerin müdahalesinden rahatsız. Türkiye'nin öneminin büyük olduğunu söyledi. Biz de bölge dışındaki ülkelerin müdahalelerinden rahatsızız. Sandık bir an önce Suriye halkının önüne konmalı. Ama bunu Esed mi yoksa Ulusal Geçici Konseyi mi getirecek? İkincisi halkın güvenini kazanır. Temennimiz odur ki İran, Beşşar ile görüşerek sandığı 6 ay içinde getirirse sıkıntılar azalır. Anayasa, parlamento ve başkanlık sorunları çözülür. Muhaliflerle de biz görüşürüz dedik. Biz artık görmeden inanamayız. Esed, Annan Planı'nı da kabul etti ama öldürmeler devam ediyor. Seçimler adil, şeffaf ve uluslararası denetime açık olmalı. Gerekirse AGİT ya da bölge ülkelerinin gözlemciliği ile olabilir. Esed uygulamada olumlu bir yaklaşım sergilerse sabırla bekleriz ama ölümler bir an önce bitmeli.

Bu süreçte ABD, BM, Rusya ve İran dört önemli unsur. ABD, öldürücü bir darbede yokuz ancak lojistik yardım olabilir dedi. BM'nin planı kabul edildi ama ölümler sürüyor. Rusya da Esed'in yaptıklarını kabul etmiyor ama giderse kim gelecek diye soruyor. Sandıktan kim çıkarsa o gelir dedik. Olumlu bakıyor. İran da seçime sıcak bakıyor. İlla Beşşar'la yürüme iddiası yok. Seyahat öncesine göre Suriye'de çözüm konusunda daha iyimserim. Sandık fikri ve bölge dışı müdahaleye karşı olunması iki önemli gelişme. Yeni bir Libya sendromu yaşanmaması gerekir. BM Güvenlik Konseyi kararları olmadan yeni bir operasyon olmamalı.

Hamaney, “Bizim dinimiz kitle imha silahına müsaade etmez” diyor. Nükleer silah caydırıcılık için de olamaz çünkü pahalı bir bakımı var. İsrail'in 250-300 atom başlığı var. Bu tartışılmıyor. İran nükleer silah yapmayacağını söylüyor. Bilemeyiz. Gaybı (gizli olanı) sadece Allah bilir. Ahmedinejad da aynı noktadan hareketle amaçlarının enerji olduğunu söylüyor. Takasta anlaşamadıkları için üretime geçtik, artık geri dönemeyiz diyorlar. Belirli sayıda zenginleştirilmiş uranyum çubuğu üretip durucağız diyorlar. İran füze teknolojisinde dünya ile yarışır hale geldi. İsrail'in İran'ı vurması felaket olur. Bunu Obama'ya da söyledim.