İstanbul'daki ayrışmanın dayanılmaz hafifliği...

İstanbul Borsası yeniden panayır yerine döndü. Dün borsa 2009'da yeni bir rekora imza atarak 37 bin puanın üzerine çıktı. Bankaların öncülüğünde iki gündür devam eden yükselişler, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nın, dünya borsalarından ciddi anlamda ayrıştığının bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Yaşanan yükseliş hareketini sadece IMF beklentisi ile açıklamanın mümkün olmayacağı analiz edilirken, söz konusu ayrışmanın yabancı sermayece Türkiye ekonomisine duyulan güvenin bir göstergesi olduğu yorumları yapılıyor.

Borsadaki ayrışmayı en basit örneği 12 Mart tarihi itibariyle Dow ve İMKB-100'ün grafiklerini karşılaştırarak yapmak mümkün. 12 Mart tarihinde İMKB-100 endeksi 23,559 puandan kapanış yaptı. Aynı tarihte Dow Jones Endeksi'nin kapanış değeri ise 7 bin 170 puan seviyesinden gerçekleşti. Yani 12 Mart tarihinden dünkü kapanışa kadar geçen sürede İMKB yüzde 57,05'lik bir getiriye imza atarken, aynı tarihler arasında Dow Jones Endeksi'ndeki değişim yüzde 18,15'te kaldı. Yani İstanbul Borsası, 3 ayda Dow Jones'tan 3 kat fazla yükseldi.

Örnekleri çoğaltmak mümkün… Küresel krizin etkileri hala piyasaları etkisi altında almayı sürdürürken, bu denli büyük bir farkın sadece IMF beklentisiyle açıklamanın piyasalara yapılan bir haksızlık olabileceğini anlatan uzmanlar, IMF'nin olumlu kalemlerden sadece biri olabileceğine dikkat çekiyorlar.

Ata Yatırım Başekonomisti Nurhan Toğuç, en başından beri kendilerinin Türkiye ile ilgili olumlu beklentilere sahip olduklarını söylüyor. “Ekonominin 1. çeyrekten sonra toparlanmasını bekliyorduk” diyen Toğuç buna örnek olarak ise son dönem rakamlarından kapasite kullanım oranları toparlanmayı veriyor.

“Toparlanmanın ne kadar hızlı olacağı” konusundaki soruyu ise “Bu bankaların ucuz para kullandırması ile mümkün olacak” sözleriyle yanıtlayan Toğuç'a göre bu konuda Merkez Bankası'nın tavrı çok önemli. Gerek Türkiye Cumhurileti Merkez Bankası, gerekse Amerika Merkez Bankası (FED)'in uyguladığı politikalar neticesinde bankaların faizden para kazanma olasılığı çok azaldı. Böylelikle de kredi kullandırımının önü açılmış olacak.

“Gelişmekte olan ülkelerde ise hızlı bir toparlanma söz konusu” diyen Toğuç, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Özellikle Brezilya, Hindistan, Çin gibi ülkeler cari fazlası olan ülkeler. Gelişmekte olan ülkelerde mart ayından bu yana bir ayrışma söz konusu.Bu ayrışmayı ne bozabilir? Bahsedilen olaylardaki olumsuz gelişmeler yaşanırsa ayrışma sona erer. ABD'de işsizlik rakamları kötü geldi ama büyüme oranlarında bir toparlanma var. Bu da krizde en dibin görüldüğüne işaret ediyor. Gelişmekte olan ülkeler son derece borçlu ülkeler. Bu durumda da para gelişmekte olan ülkelere doğru hareket etmektedir.

Türkiye sermaye piyasalarında görülen ayrışmanın sadece IMF anlaşmasına yönelik beklentilerle açıklanamayacağını anlatan uzmanlar, bu ayrışmada uluslar arası ekonomik kuruluşların Türkiye'nin de içinde bulunduğu emerging marketler'a ilişkin “krizden en iyi çıkışı yapacaklar” tespitlerinin de önemli payı olduğunu söylüyorlar. Bu türden açıklamalar Türkiye piyasalarına ilişkin risk iştahını yükseltmiş durumda. Özellikle mart ayından bu yana borsadaki yabancı takasında görülen küçük artışlar bu risk iştahına örnek olarak veriliyor…

Finans Yatırım Başekonomisti Banu Kıvcı Tokalı, Yeni Şafak'a şu değerlendirmeyi yaptı: “Türkiye birçok farklı dengesine rağmen gelişmekte olan ülkeler kategorisinde değerlendiriliyor. Bu nedenle de gelişmekte olan ülkelere yönelik nasıl bir gelişme varsa Türkiye'de bunlardan etkileniyor. Küresel krizde toparlanma sürecine girilmesiyle birlikte emtialar üzerinde bir hareketlilik yaşanmaya başladı. Bu durum ise dolardan emtialara doğru bir eğilim olmasına neden oldu. Türkiye'de risk iştahının artmasına bağlı olarak bu durumdan yararlanıyor. Gelişmekte olan ülkeler arasından karşılaştırmalı olarak bakacak olursak Türkiye'nin diğer piyasalardan ayrıştığını görüyoruz. Bunda da hiç şüphesiz ki IMF beklentisinin büyük etkisi var. Toparlanma süreci daha yavaş geçecek. Türkiye emtia fiyatlarının düşüklüğünden faydalanıyor. Cari açık geçen 5-6 ayki seviyelerinin yarısına inmiş durumda. Enflasyon ise tarihi düşük seviyelere geriledi. Kısa vadede politik risk görülmüyor. Risklerin azalmasına bağlı olarak Türkiye'ye olan ilgi devam ediyor.