Karşılıklı kapışma

Finans sektöründe kılıçlar çekildi. Merkez Bankası'nın munzam karşılıkları (bankaların topladıkları mevduatların merkez bankasındaki hesaplarında tutmak zorunda oldukları kısmına denir. Her banka, topladığı mevduatın bir kısmını merkez bankasında tutmak zorundadır) artırması, Bankalar Birliği başta olmak üzere Ziraat'i de gerdi.

Ancak Merkez'in bu hamlesi ekonomi bakanlarından destek gördü. Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, "MB'nin aldığı tedbirler doğru atılmış adımlar, yerinde kararlardır" dedi. İstanbul Finans Zirvesi'nde Türkiye ekonomisini değerlendiren Başbakan Yardımcısı Babacan, "Avrupa ülkelerinden ekonomik olarak daha iyiyiz. Köklü kamu maliyemizle diğer ülkelerden ayrışıyoruz." ifadelerini kullandı. MB'nin riskleri vaktinde bertaraf etmeyi öngördüğünü vurgulayan Ali Babacan, "İşinin ehli kaptan rotasını önceden belirler" dedi.

Babacan, Türkiye'nin dünyanın en çok konuşulan ülkelerinden biri olduğuna dikkati çekerek, '10 önce uluslararası yayınlarda, Türkiye ile ilgili bir haber çıkınca sevinirdik. O çıkan haberlerin çoğu da olumlu haberler olmazdı. Bugün geldiğimiz noktada belki dünyanın en büyük 16. ekonomisi olan bir Türkiye var. Öte yandan dünyada en çok konuşulan, en çok etki eden, en çok fark oluşturan ülkeler arasında artık Türkiye'yi de görüyoruz' diye konuştu.

Pek çok alandaki yapısal reformların Türkiye'yi ayrıştıran önemli faktörlerden olduğunu vurgulayan Babacan, 'Eğer Türkiye'de bazı banka birleşmeleri meydana geldiyse, bazı banka satın almaları olduysa bunların sebebi, arkasında o bankaların biraz zorlanması vardır. 'Ya getir sermaye koy, ya git daha sağlam bir ortak bul ya da beceremiyorsan sat başkasına' denmiştir açık açık... Bunların sonucunda 2006 itibariyle artık sağlamlaşmıştır' şeklinde konuştu.

Basın mensuplarının IMF'nin Türkiye dâhil 25 ülkede denetime gideceğini aktarmasına karşılık Bakan Babacan, "Denetimler uzun zamandır tartışılıyordu. Tabii testi kırılmadan tedbirlerin alınması önemlidir" dedi. Başbakan Yardımcısı, Türkiye'nin büyük ekonomisiyle denetimlere açık ve hazır olduğunun altını çizdi.

"BDDK ile MB arasında bir koordinasyonsuzluk var mı?" sorusuna da Babacan, "Kurumların birinin ilgi alanı diğerlerini de etkiliyor. Bu bağımsız kurumlardan görüşmelerini, irtibatta olmalarını istiyoruz. Bu konuda iyiye gidiyoruz. Sorunlar, daha çok çay içilerek ve kahvaltılarda bir araya gelinerek aşılabilir" cevabını verdi.

Ali Babacan, Mali Kural'ı bir kenara koyduklarını kaydederek yola bu şekilde devam edileceğini söyledi. Türkiye'nin artık herşeyi özgürce tartıştığını ifade eden Babacan, 'Tabu yok, yasak kelime yok. Bu bizi toplam olarak daha doğruya, iyiye ulaştıracak bir ortamı da sağlamış oluyor' görüşünü dile getirdi.

İran'a yaptırım konusunda Babacan, bu konuda BM Güvenlik Konseyi kararları bulunduğuna, ancak bunun dışında ABD'nin, AB'nin ve başka ülkelerin aldıkları kararlar ile uyguladıkları yaptırımlar olduğuna dikkati çekti ve ekledi: 'Bunlar, bizi bağlayıcı hükümler değil. Onlar, kendi iç hukukları, kendilerini bağlayıcı hükümler. Biz bu konuda şunu söylüyoruz; her şirketimiz, her bankamız Güvenlik Konseyi kararlarını zaten biliyorlar. Ama ABD olsun başka ülkeler olsun tek taraflı kararlar varsa tek taraflı kararların sonuçları, etkileri ne olur? O şirketlerimizin, bankaların diğer ülkelerdeki çalışmalarını nasıl etkiler? Bu konuda biz kendi şirketlerimizi tamamen serbest bırakıyoruz. Herhangi bir ülkenin aldığı tek taraflı karara bizim şirketlerimiz uymak zorunda değil. Ama kendi işleri, uluslararası bağlantıları gereği eğer bir çekincesi, korkusu varsa kendi bileceği birşey. Ancak bir paranoya, gereksiz korkular, çekinceler olmaması lazım. Çünkü kurallar açık, herşey açık. Dolayısıyla bankalarımızı ve diğer şirketlerimizi İran ile iş yapma konusunda serbest bırakıyoruz. 'Kendiniz bilirsiniz, siz bakın, kendiniz karar verin' diyoruz.'

Ziraat Bankası Genel Müdürü Can Akın Çağlar, Merkez Bankası'nın munzam kararının 'faiz indir' baskısını bankalara yıkma operasyonu olduğunu, sektörün kârlılığının 1 milyar TL düşeceğini belirtti. Çağlar, bu kararla bankaların kârlarının yıllık 1 milyar TL düşeceğini belirtti. Çağlar şöyle konuştu: "Türkiye'nin en büyük mevzuatına sahip olan banka biziz; böyle olduğumuz için en çok biz etkileneceğiz (kârı 150 milyon TL düşürecek).

Ziraat içinde bu önemli bir gelir kaybı anlamına gelecek. Buradaki gelir kaybını bankalar telafi edebilmek için bulabilirlerse bunu faizlerin üzerine yansıtacaklar; bulamazlarsa komisyon gelirleri ile bunu telafi etmeye çalışacak." Merkez Bankası'nın çıkış stratejisi uygulamasını değerlendiren Çağlar, "Hazır bir büyüme trendi yakalanmışken o büyümeyi frenleyecek. Merkez Bankası ona konsantre olmuş vaziyette ama biz bu ülkeye iş-aş temin etmeye çalışan yatırımcının finansmanının sair yöntemlerle kısıtlanmasını çok doğru bulmuyoruz veya erken buluyoruz" dedi.

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, İstanbul Finans Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, dünya ekonomisinde yaşanan finans ve reel ekonomik krize işaret ederek, krizden çıkış trendine geçen yıl girildiğini, ancak toparlanmanın hala zayıf ve kırılgan olduğunu söyledi. Makro ekonomik temeller açısından gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeler arasında bir ayrışmanın söz konusu olduğuna dikkati çeken Şimşek, büyümenin de esas itibarıyla gelişmekte olan ülkelerde yoğunlaştığını belirtti.

Şimşek, 'Tabii ki dünyanın diğer bütün motorları güçlü bir şekilde çalışmıyorsa, hele eğer istihdam yaratamıyorsa, bu önümüzdeki döneme ilişkin beklentileri zayıflatıyor' dedi. Orta vadede dünyada kriz öncesi yakalanan büyümenin tekrar yakalanmasının zaman alacağını ifade eden Şimşek, sonuçta nispeten yavaş bir büyüme süreciyle karşı karşıya kalındığını söyledi. Türkiye'nin ise bu süreçte şanslı olduğunu, ülkedeki bankacılık sektörü, hane halkı bilançosu ve devletin bilançosunda çok önemli bir tahribat yaşanmadığı için ortalık toz dumanken etkilenme olduğunu, ancak ortalık yatışınca krizden hızlı bir çıkış dönemine girildiğini vurgulayan Şimşek, şöyle devam etti:

'Çok güçlü bir büyümeyle şu anda Türkiye yoluna devam ediyor. Bu büyümenin devam etmesi için bazı koşullar var. Orta vadeye baktığımız zaman Türkiye'nin diğer ülkelere oranla, en azından Avrupa'ya oranla çok güçlü şekilde büyüyeceğine dair çok güçlü sinyaller ve altyapı var. Bugün Türkiye'nin risk primlerine baktığımız zaman birçok avro bölgesi ülkelere göre çok daha iyi noktadayız. İyi bir performansımız var. Bu performans, garanti de değil, tesadüf de değil. Tesadüf değil.

Son 8 yıldır yapılan iyi uygulamaları ve yapısal reformları yansıtıyor. Garanti değil. Çünkü dünya zayıfken biz bir ada değiliz. Tabii ki etkileneceğiz. Biz bundan sonraki dönemde de yine çok önemli biri çıkışın temellerini yakalama anlamında bir fırsat yakalamış oluyoruz. Kamu sektöründe çok daha köklü reformlar yapılabilir diye düşünüyorum.'