Marjinal bir yorum!

"Gezi Parkı" protestolarının Türkiye"nin dış politika tercihlerini ne yönde etkilediği pek tartışılmıyor nedense. "Reyhanlı patlamaları" ile başlayan karşı-tepkinin meydana getirdiği yankılanmalar ile Gezi Parkı protestolarının aldığı biçim arasında bir ilinti olmaması düşünülemez. Suriye meselesinde ABD ve Rusya"nın aralarında anlaşarak(Cenevre Anlaşması) Türkiye"yi by-pass etme girişimine dikkat etmek gerekiyor. Türkiye"nin öngörülen sınırlara çekilerek, bu iki güç tarafından şekillendirilen "Büyük Oyun"da "oyun bozucu" olmaması isteniyor galiba. Başbakan"ın ABD gezisi bu yönde ipuçları vermişti.

Suriye üzerinden bölgenin "Şii-Sünni çatışması"na hamile kaldığı yönündeki endişeler en üst seviyeye çıkmıştı. İran, Irak hükümeti ve Hizbullah bir blok olarak Esed rejimi"nin arkasında. ABD ve Rusya"nın "Selefi" ve "el Kaide" yanlısı gruplarla ilgili yaklaşımlarının Esed"in elini güçlendirdiği ise çok açık. Türkiye"deki hengame sırasında stratejik bir mevzi olan Kusayr, Esed güçlerinin eline düştü. Esed Halep"te de tam kontrolü ele geçirir ise "Cenevre Görüşmeleri" aşağı yukarı büyük güçlerin istediği zemine oturmuş olacaktır.

Esed rejiminin düşmesini isteyen Arap kamuoyunun Türkiye"den beklentileri çok yüksekti. Ne ki tarafları ve bileşenleri itibariyle Suriye meselesi, Türkiye"yi, ne daha fazla ileri gitmesine, ne de geri çekilmesine izin veren hassas bir denklemin kucağına attı. Bu yüzden Gezi Parkı protestoları, Arap kamuoyu nezdinde, başı belaya sokulduğu düşünülen Türkiye"nin hoş görülmesini bile sağlayabilir. Öte yandan bir süre önce Türkiye"ye İran ve Irak cenahından gelen tepkileri hatırlayalım Öyle bir algı meydana geldi ki Türkiye ile bu ülkeler arasında savaşın eşikte olduğu bile dillendirildi. Oysa Türkiye"nin bu iki komşu ülke ile başta enerji olmak üzere ekonomik, ticari ve siyasi ilişkileri çok hassas yapıdadır.

Malum, 14 Haziran"da İran"da Cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılacak. Onlarca adayın minder dışına atıldığı gergin bir ortam var İran"da. Bu bağlamda Suriye üzerinden yaratılan Şii-Sünni dalaşmasının seçimin kaderi üzerinde meydana getireceği etki gözardı edilemez. Türkiye"deki son gelişmeler bu etkiyi bertaraf etmiş görünüyor. Türkiye ile İran arasında bir polemik şimdilik sözkonusu değil. İran"da taraflar, Şii-Sünni bloklaşmasının yıkıcı etkilerini hissetmeden, kendi iç dinamikleri üzerinden bir pozisyon alacaklar. Seçim öncesinde büyük bir kargaşa çıkar mı bilemem ama asıl cıngarın seçim sonrasında patlayacağı tahmin ediliyor. Bu bağlamda dünya basınında geniş yer tutan ve dikkatle izlenen Türkiye"deki protestolar bir model olarak İran"daki siyasi gelişmelere ne kadar etki edecek, göreceğiz.

Eğer Gezi Parkı protestolarının "bölgesel oyun politikaları" üzerinde bir etki meydana getireceği düşünülmüş ise, amaç hasıl olana kadar gerilimin kontrollü şekilde bir süre daha devam edeceğini öngörebiliriz. Müslüman Ortadoğu"ya bir "rol model" olarak sunulan Türkiye"yi dizginlemek isteyen güçler açısından, amacını taşan bu protestolar acaba bir imkan mı sundu diye düşünmeden edemiyor insan. Belki biz de, başımıza gelen musibeti "soluklanma" olarak görür, dalgalı hale getirilen denizdeki gemiyi kıyıya çeker, özgücümüzü ve bu çerçevede yapabileceklerimizi "daha sakin" şekilde düşünme imkanına kavuşuruz.