Kıskandıran büyüme rakamı

Türkiye ekonomisini baltalamak isteyen 17 Aralık operasyonu ve Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) Başkanı Muharrem Yılmaz''ın ''Yabancı gelmez'' propagandasına karşın ekonomi, 2013 yılında büyümesini sürdürdü. Türkiye, 2013''ün son çeyreğinde yakalanan 4,4''lük büyüme ile üst üste 17 çeyrek büyüdü. 2013 yılında kaydedilen büyüme, Orta Vadeli Program''da (OVP) öngörülen yüzde 3,6''yı geçerek yüzde 4 olarak gerçekleşti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2013 yılına ilişkin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) sonuçlarına göre, üretim yöntemiyle gayri safi yurtiçi hasıla, 2013 yılında bir önceki yıla göre sabit fiyatlarla yüzde 4''lük artışla 122 milyar 388 milyon lira, cari fiyatlarla yüzde 10.2''lik artışla 1 trilyon 561 milyar 510 milyon lira oldu. Türkiye, 2013''ün birinci çeyreğinde yüzde 2,9, ikinci çeyrekte yüzde 4,5, üçüncü çeyrekte yüzde 4,3 ve dördüncü çeyrekte yüzde 4,4 büyüme kaydetti. Yıllık büyüme hızı ise yüzde 4 oldu.

Türkiye''de geçen yıl kişi başına milli gelir, 10 bin 782 dolar (20 bin 531 lira) olarak hesaplandı. 2012 yılında kişi başına düşen milli gelir, 10 bin 459 dolar düzeyindeydi. Öte yandan, geçen yıl Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, cari fiyatlarla 820 milyar 12 milyon dolara (1 trilyon 561 milyar 510 milyon lira) yükseldi. Söz konusu rakam, 2012 yılında 786,3 milyar dolar düzeyindeydi.

Geçen yıl sektörel bazda cari fiyatlarla en yüksek büyüme hızı, yüzde 18,1 ile ''konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri'' sektöründe kaydedildi. Bu sektörü, yüzde 15,5 ile ''vergi-sübvansiyon'', 14,9 ile ''dolaylı ölçülen mali aracılık'', yüzde 14,5 ile ''mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler'', yüzde 14 ile ''su temini, kanalizasyon, atık yönetimi izledi. 2013 yılında daralma gösteren sektör olmadı.

Ekonominin yüzde 4,4 büyüme gösterdiği dördüncü çeyrekteki gelişmelere bakıldığında da ''elektrik-gaz'' ve ''finans ve sigorta'' ile ''dolaylı ölçülen mali aracılık hizmetleri'' faaliyetleri dışındaki tüm sektörlerde büyüme meydana geldi. Son çeyrekte en fazla büyüme, yüzde 17,6 ile ''toptan ve perakende ticaret'' faaliyetlerinde görüldü. Bunu, yüzde 15 ile ''su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri'' izledi.

Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, 2014''te iç ve dış talep arasındaki dengelenmenin, Orta Vadeli Program''da (OVP) öngörülenden daha güçlü olmasının beklendiğini bildirdi. Babacan, 2013''ün tamamında GSYH büyüme hızının yüzde 4 olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti: ''2013 yılındaki GSYH büyüme hızı, ekim ayında tahmin edilen oranın üzerinde gerçekleşti. 2013 yılında kaydedilen bu büyüme performansı sonucunda, Türkiye ekonomisinin toplam büyüklüğü cari fiyatlarla 1 trilyon 562 milyar liraya ulaşmıştır. Kişi başına milli gelir de 10 bin 782 dolar olarak gerçekleşti. Geçen yılın genelinde kamu toplam talebinin büyümeye katkısı 1,6 puan olurken, özel tüketim ve özel yatırım harcamalarının büyümeye katkısı sırasıyla 3,1 puan ve 0,1 puan olmuştur.''

Orta Vadeli Program''da 2014 yılı büyüme hızının yüzde 4 seviyesinde öngörüldüğünü hatırlatan Babacan, şunları kaydetti: ''Ekonomik aktiviteye ilişkin son açıklanan aylık veriler, olumsuz dış ve iç gelişmelere rağmen, ekonomimizdeki büyüme eğiliminin sürdüğünü göstermektedir. 2014 yılında iç talep büyümesinin öngörülenden bir miktar daha yavaş olacağı, dış talepteki artışın ise yılbaşında beklenenden daha güçlü gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Bu çerçevede, 2014 yılında iç ve dış talep arasındaki dengelenmenin Orta Vadeli Programda öngörülenden daha güçlü olması beklenmektedir. Küresel konjonktürün tüm gelişmekte olan ekonomiler için daha zorlayıcı olduğu bir dönemde Türkiye ekonomisi yüzde 4 ve üzerinde bir büyüme performansı sergilemektedir.''

ASKON Başkanı Mustafa Koca, Türkiye''nin, 2013 yılının son 7 ayında son derece ciddi bir kısım sosyo-politik krizlerin içine sokulduğuna işaret ederek, ''Toplumsal olaylar, insanlarda önemli şüphe ve endişelerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bütün bunlara rağmen millet, kendi iktidarına büyük oranda güvenmiş ve kendi ekonomik gidişatının istikrardan yana olduğunu gösterdi'' dedi.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, tarım, orman ve balıkçılığın, 2013 yılını yüzde 3,1 reel büyümeyle tamamladığını, 2012''de 111,7 milyar lira olan tarımsal hasılanın 115,9 milyar liraya çıktığını bildirdi. Bayraktar, Tarım, ormancılık ve balıkçılığın, 2013''ün son çeyreğinde yüzde 0,9, yılın tamamında ise yüzde 3,1 büyüme gerçekleştirdiğini bildiren Bayraktar, tarım, ormancılık ve balıkçılıkta, 2012''de 111 milyar 682 milyon 488 bin lira olan cari fiyatlarla gayri safi yurtiçi hasılanın, 2013''te 115 milyar 941 milyon 507 bin liraya çıktığını bildirdi. Bayraktar, tarım ve gıdada 2014 Şubat ihracatının yüzde 11 artarak 1 milyar 460 milyon 909 bin dolara çıktığını kaydetti.

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Nail Olpak, Türkiye''nin olağanüstü şartlardan geçmesine rağmen, istikrarlı bir şekilde büyümesini sürdürmesini büyük bir başarı olarak gördüklerini söyledi. Olpak, şöyle devam etti: ''MÜSİAD olarak daha önceleri de defalarca belirttiğimiz gibi birileri her fırsatta ısrarlı bir şekilde bu büyümeyi görmezlikten gelerek kötümser senaryoları dillendirip, Türkiye''nin yatırım yapılamayacak bir ülke olduğu algısını oluşturmak istemektedirler. Bütün bunlar şunu açıkça ortaya koymaktadır ki; Türkiye ısrarlı bir şekilde istikrarlı büyümesini sürdürmekte ve yatırım için güvenilir olduğunu gösterimektedir.''

Ankara Ticaret Odası (ATO), Başkanı Salih Bezci, Türkiye''nin 2013 yılı dördüncü çeyreğinde yüzde 4,4 oranında büyümesinin, dünyadaki ekonomik gelişmeler dikkate alındığında önemli bir başarı olarak değerlendirilebileceğini söyledi. Bezci, ''Türkiye 2013''ü yüzünün akı bir büyüme rakamıyla kapattı'' dedi. ATO Başkanı Bezci, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2013 yılı dördüncü çeyrek sonuçlarını değerlendirdi. Bezci, ''Küresel ekonomi bizim gibi gelişen ülke ekonomileri için zor bir süreç yaşadığı halde Türkiye''nin yüzde 4 büyüme sergilemesi çok önemlidir. 820 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşmıştır'' dedi.