KİT kârları şaşırttı

Türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşu araştırması İSO 500'de, kamu kurumları kârlılıkta listeyi altüst etti. İSO 500'de en kârlı ilk 5 şirket, kamuya ait bulunuyor. Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ), 59 trilyon 585 milyar lira ile kârlılıkta başı çekerken, yılın son çeyreğinde özelleştirme ihalesine çıkarılacak KİT'lerden Petrol Ofisi 54 trilyon 666 milyar lira ile 2., Tüpraş 54 trilyon 425 milyar lira ile 3. oldu. 1997 yılındaki performansa göre 499. sıradaki Tüpraş'ın, 1998 yılında 496 basamak yukarı çıkması dikkati çekti. 2000 yılının 2. çeyreğinde özelleştirilmesi beklenen 1997 yılının kâr birincisi Petkim Petromkimya Holding A.Ş., 45 trilyon 69 milyar lira ile bu kez 4. sırada yer aldı. Listenin 5. ismi ise 37 trilyon 156 milyar lira kâr sağlayan Eti Bor A.Ş. oldu.

Tekel ve Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. de, özel sektörün devlerinden Ford Otomotiv, Oyak Renault ve Arçelik'in ardından ilk10'a ismini yazdıran kamu kurumları oldular. KİT'lerden Tekel, 29 trilyon 785 milyar lira, Şeker Fabrikaları 28 trilyon 480 milyar lira kâr sağladı. Tekel, kârlılıkta 2. sıradan 9. sıraya düşerken, sürpriz isim Türkiye Şeker Fabrikaları 490. sıradan 10. sıraya sıçradı. İSO 500 sıralamasına giren 41 kamu kurumundan 24'ü, 1998'i kârla kapadı. Toplam kâr, 350 trilyon 468 milyar 833 milyon lira olarak gerçekleşti. Sözkonusu kâr, 500 büyük sanayi kuruluşunun toplam kârının yüzde 36.05'ini oluşturuyor. Diğer bir deyişle, 500 büyük sanayi kuruluşunun elde ettiği her 100 liralık kârın 36 lirasını 24 KİT sağladı. İSO Yönetim Kurulu Başkanı Hüsamettin Kavi, kârlılıkta ilk sırayı alan kamu kurumlarını değerlendirirken, fiyat politikalarının etkisine dikkat çekti.

Kamu kurumları arasında en büyük dönem zararı ise, 38 trilyon 236 milyar 384 milyon lira ile Sümer Holding'e ait bulunuyor. Yılın 3. çeyreğinde ihaleye çıkarılması ve 4. çeyreğinde özelleştirilmesi beklenen Sümer Holding'i, 32.6 trilyon lira ile Ereğli, 32.3 trilyon lira ile Et Balık Ürünleri izliyor. 17 kuruluşun toplam zararı da 175 trilyon 848 milyar 155 milyon lira oldu.