Kredi yarışı

Ekonomi yönetiminin cari açığı azaltmak ve vatandaşları tasarrufa yönlendirmek için getirdiği borç sınırlaması bankaların bilançosuna kar azalışı olarak yansımaya başladı. Faiz gelirlerindeki gerilemenin de etkisiyle karlılıkları bu yılın ilk 5 ayında yüzde 11.5 azalışla 10.1 milyar liraya, özkaynak karlılığı ise yüzde 12.8''e kadar gerileyen bankalar, gelir artışı ve pazar paylarını korumak için bayram kampanyalarına hız verdi. Bunun için Merkez Bankası''nın geçtiğimiz haziran ayında gerçekleşen Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında faizi 0.75 puan düşürmesini de kredilere yansıtmaya başlayan bankalar, vatandaşları şubelere çekmek için adeta kredi yarışına başladı.

Kredi talebini canlandırmak için aylık faizi yüzde 1''in altına çeken bankalar, bireysel ihtiyaç kredisinde miktarı da yükseltti. Bir yıllık kredi kullanımında aylık faiz yüzde 0.99 ile yüzde 0.89''a kadar düştü. Normal şartlarda 5-10 bin lirayı geçmeyen bireysel tüketici kredilerisinde ise tutar, bayram kampanyası ile 50 bin liraya, vadesi ise 36 aya kadar uzatıldı. Tüketicileri şubelere çekmek için kefilsiz kredi kullanımı da kampanya kapsamında. Bankalar ayrıca, üç ay ödemesiz, dosya masrafsız ya da 95 TL düşük masraflı kredilerle bu yarışa katılıyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu''nun verilerine göre, sektörün net dönem kârı, ocak ayında yüzde 44 ile sert bir düşüş yaşarken, bu yılın ilk beş ayında karlılık düşüşü yüzde 11.5 oldu. Sektörün aktif kârlılığı yüzde 1.4, özkaynak kârlılığı ise yüzde 12.8 olarak gerçekleşirken, bu veriler geçen sene aynı dönemde sırasıyla yüzde 1.9 ve yüzde 15.9 olmuştu.Kredilere sınır getirilmesi ile gelirleri kan kaybeden bankaların net faiz marjı, yüzde 4.1''den yüzde 3.3''e geriledi. Bu kaybı ücret ve komisyonla karşılamaya çalışan bankaların faiz dışı gelirleri 16 milyar liraya yükseldi.

- Garanti Bankası, dokuz ay vadeli yüzde 0.95 faizli 3 bin TL tutarlı kredi için 95 TL dosya masrafı alıyor. Bu tutarı 30 bin liraya kadar çıkaran banka, 36 ay vadede 1.27 faiz uyguluyor.

- İş Bankası, 12 ay vadede 0.99 faiz oranıyla 5 bin liraya kadar, 50 bin liralık tutarda ise 36 aya kadar yüzde 1.17 faiz oranı ile kredi kullandırıyor.

- Vakıfbank, dokuz ay vadede yüzde 0.89 faiz oranı ile 3 bin liraya kadar kredi sunuyor.

- Denizbank, kefilsiz yüzde 0.89''dan başlayan faiz oranları ile 36 aya kadar kredi kullandırıyor.

- HSBC, 4 Ağustos tarihine kadar ödemelerini düzenli yapan banka müşterilerine, 12 ay yüzde 0.89''dan başlayan faizle 10 bin TL''ye kadar kullandırıyor.

Aralık Mart Aralık Mart

2012 2013 2013 2014

Sermaye yeterliliği rasyosu 17.9 17.4 15.3 15.7

Özkaynak karlılığı 15.7 16.5 14.2 13.0

Aktif Karlılığı 1.8 2.0 1.6 1.4

Net faiz marjı 4.1 4.3 3.7 3.3

Kaynak: BDDK Mart 2014 raporu