Krizin bir adım önündeyiz

Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, enflasyon üzerindeki en önemli etkenlerden olan gıda fiyatlarındaki yükselişin, yılın geri kalanında da devam etmesinin beklendiğini söyledi. Durmuş Yılmaz, gıda üretimindeki artışın, Çin ve Hindistan'dan kaynaklanan aşırı talebi karşılayamadığını belirtti. Yılmaz, Türkiye'de geçen yılki enflasyondaki yükselişte, gıda fiyatlarındaki artışın katkısının yüzde 70 olduğunu da söyledi. Gıda fiyatlarındaki artış tüm dünyayı tedirgin ediyor.

Tarım fiyatlarındaki artışın sebepleri arasında talep artışı, dünyada göreceli olarak yolsulluğun azalması ve büyük nüfuslu ülkeler olan Hindistan, Çin, Vietnam, Mısır gibi ülkelerde tüketimin artması gösteriliyor. Buna ek olarak üreticilerin talebin hızlı şekilde büyümesi nedeniyle hayvan besiciliğine yönelmeleri de önemli bir etken olarak nitelendiriliyor. Et ve et ürünlerindeki hızlı talep artışına en güzel örnek Çin... Son 20 yılda Çin'de kişi başına et tüketimi 20 kg'den 50 kg'ye çıktı. Gıda fiyatlarındaki artışın en önemli nedeni enerji açığındaki artış ve bu açığın gıda üzerinden karşılanmaya çalışılması. Biodizel ve Etanol üretimine verilen teşviklerin artması gıda fiyatlarını önemli ölçüde etkiliyor. Örneğin, Amerika'da etanolün galonuna 54 sent teşvik veriliyor. Geçen yıl 19 milyar litre etanol kullanan ABD'de, 2015'te bu rakamın 132 milyar litreye ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu amaçla enerji türetilen mısır, şeker kamışı ve şeker pancarı gibi tarım ürünlerine hücum ciddi gıda sıkıntısına yol açıyor. ABD'de Etanol üretiminde 2000 yılında 15 milyon ton Mısır sapı kullanılırken bu rakam 2008 yılında 85 milyon tona çıkacak.

Gıda fiyatlarının artışında önemli bir etken de arzın talebe yetişememesi olarak gösteriliyor. Örneğin Avustralya ve Akdeniz havzasında küresel ısınma nedeniyle ciddi üretim sıkıntısı çekilirken, 2005 yılında 24 milyon ton olan Avustralya Buğday rekoltesi, 2007 yılında 13 milyon tona düştü. Bu noktada Türkiye'nin acilen tarım politikalarını gözden geçirmesi gerektiğine dikkat çekiliyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin verilerine göre tarımda israf ve verimsizliğin bedeli 54 milyar dolar. Birliğin verilerine göre tarımda israf ve verimsizliğin önüne geçilirse, küresel gıda krizi fırsata dönüşür, tarım ihracatı 5 kat artar.

Türkiye tarımsal gıda anlamında son derece stratejik öneme sahip bir ülke. Denizbank Finansal Hizmetler Grubu Başkanı Hakan Ateş, dünyanın gözünün Türkiye'de olduğunu belirtirken İsrail'den gelen bilimadamlarının özellikle GAP Bölgesi'ndeki toprakla ilgili olarak 'Bu olan o kadar verimli ki, buradaki toprağı alın ve dünyanın diğer ülkelerindeki tarım alanlarına gübre diye serpin' dediğini aktarıyorlar.

Türkiye'de yıllık tarımsal ürün üretimi 50 milyar dolar. 2012'deki bu rakamın 70 milyar dolara ulaşması hedefleniyor. Halen tarım arazilerinin önemli ölçüde atıl durumda olduğu gözönüne alındığında Türkiye'nin acilen bir tarım hamlesi başlatması gerektiğine vurgu yapılıyor

Avrupa'da; Toprak ve iklim sorunu var. Organik tarıma önem veriyor

Rusya ve Türki Cumhuriyetler'de; İklim sorunu var. Petrolle zenginleşiyor, tüketim artıyor

Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da; İklim ve su sorunu var. Petrol zengini, alım gücü yüksek “Helal” gıda konseptine önem veriyor