Lükse veda edin açığınızı kapatın

Cari açık geride bıraktığımız yıl olan 2011'in Ocak-Kasım döneminde 77,82 milyar dolara çıktı. Cari açık iki yıl aradan sonra ilk kez daralsa da ülke için hala risk kaynağı. Göstergeler de cari açığın artışında geçen yıl 11 ayda 220 milyar doları aşan ithalatın etkili olduğunu gösteriyor. Zira ithalatın 2011'in tamamında 239 milyar dolar olarak gerçekleşme si beklenirken yılın tamamında gerçekleştirilen ihracat ise Cumhuriyet rekoru kırılsa da 134,6 milyar dolarda kaldı. Ülke tarihinde ithalat ile ihracat arasındaki fark ilk kez bu kadar açıldı ve 100 milyar doları aştı.

İthalat rakamlarının bu denli artışında ise enerji önemli rol oynasa da lüks tüketim alışkanlığının da büyük payı var. Zira ülke milli gelirinin 10 bin dolar sınırını aşması ve teknolojinin gelişmesi ile birlikte ithal ürünlere olan talep de tarihi rekorlara ulaştı. İhracatımızın neredeyse olmadığı parfüm, saat, oyuncak, gözlük ve mücevher ithalatı için yılda 12 milyar dolar ödüyoruz. Ülkemizde üretimi dolayısıyla ihracatımızın neredeyse yok denecek kadar az olduğu ürünlerden parfüm ve benzer ürünleri için ocak-ekim döneminde ödediğimiz tutar 1 milyar doları buluyor.

Saat ve oyuncak ithalatına aynı dönemde ödenen tutar da 1 milyar doları geçiyor. İçinde lüks gözlükleri de barındıran optik ve fotoğraf malzemeleri kalemleri için ödenen tutar 3.4 milyar dolara ulaşıyor. İnci, değerli taşlar ve işlenmiş mücevher ithalatıysa, tek başına 6.5 milyar dolarla toplam otomotiv ithalatının yarısını buluyor. Bu rakamlar ülkede lüks alışkanlığının ne seviyelere ulaştığının bir göstergesi. Son yıllarda android özelliği taşıyan cep telefonlarının da yaygınlaşması ile telefon başına ödenen tutarın 195 dolardan 235 dolara çıkmasına yol açtı.

1994'ten 2011 yılına kadar geçen dönemde ise hem ithal edilen hem de yurt dışından getirip burada kayıt altına aldığımız cihaz sayısı da 134 milyonu aştı. Bunların toplam değeri de 29 milyar dolar olarak gerçekleşti. Telefonların lüks olarak algılanmasına yol açan bir diğer neden de birim fiyatı. Cep telefonlarının ilk çıktığı dönem bin 150 dolar olan birim fiyatı 2010 yılına kadar iki sene hariç sürekli düşüş gösterdi. Geçtiğimiz yıl ise bu rakam yeniden yükselerek 195 dolardan 235 dolara çıktı. Bu rakam da Türkiye telefon piyasası düşünüldüğünde insanların artık telefonlarda lükse gittiğinin bir göstergesi.

Mobil İletişim Araçları ve Bilgi Teknolojileri İşadamları Derneği (MOBİSAD) verilerinden derlenen bilgiye göre, Türkiye'de cep telefonu kullanımı gittikçe yaygınlaşırken android özelliklere sahip telefonlara ilgi de bu yıl rekor kırdı. 1994'te sadece 175 bin adet cep telefonu ithal eden Türkiye 2011'de ürün başına 235 dolar ödeyerek 15 milyon cep telefonu ithal etti. Bunun toplam maliyeti ise 3 milyar 525 milyon dolara yükseldi. Bu rakam 2008 dünya finansal krizi döneminde 15 milyon 500 adetken ürün başına 160 dolar ödüyorduk ve toplam harcanan miktar ise 2.4 milyar dolardı.

Geçen yılı tarihi rekor satış adetleri ile kapatan otomotiv pazarında, lüks otomobil satışları kriz ve ÖTV artışından etkilenmedi. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye Otomotiv pazarında 2011 yılı otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı, 864 bin 439 adet olarak gerçekleşerek, tüm zamanların en yüksek satış adedine ulaştı. Toplam otomotiv pazarındaki bu rekor artışın yanı sıra lüks segmentteki otomobil satışlarında da artış kaydedildi. Lüks otomobillerin 2008 yılından beri seyrine bakıldığında, yukarı yönlü bir satış trendi izlendiği görülüyor. Değerlendirmeye alınan 17 lüks otomobil markasının toplam satış adedi, 2008 yılında 24 bin 567 adet iken, bu sayı 2009'da 29 bin 859 adete, 2010 yılında 44 bin 167 adete ve geçen yıl da 53 bin 870 adete ulaştı. Geride bıraktığımız yıl ise 10 adet Bentley, 23 adet Ferrari, 168 adet Jaguar, 888 adet Jeep, 442 adet Posche, 24 adet Maserati, 2 bin 139 adet Land Rover ve 6 adet Lamborghini marka otomobil satıldı.