Makam aracı jesti!

Duygu Güvenç

ABD Dışişleri Bakanı Condolezza Rice, 18 saatlik Ankara ziyaretinde hem ABD hem Türk tarihine geçecek işlere imza attı. Ankara'daki temaslarında Gül'ün makam aracını kullanan Rice, ABD tarihinde ilk kez başka bir ülkenin aracına binen Dışişleri Bakanı oldu. Rice, dün sabah Esenboğa'ya yine Gül'ün 0005 plakalı makam aracıyla gitti. Gül ve ABD Büyükelçisi Wilson, Rice'ın uçağı hareket edene kadar apronda el salladı. Rice'ın tarihi ziyaretinde Türk ABD Stratejik Ortaklığı kavramının içi doldurulurken, 1 Mart Tezkeresi ve Hamas ziyareti nedeniyle iki ülke arasında estiği iddia edilen soğuk rüzgarlar yerini dostluğa bıraktı.

Gül, görüşmelerde Rice'a terör örgütü PKK'nın elindeki silahların Irak'tan geldiğini anımsattı ve K. Irak'ta PKK'ya hareket imkanı tanındığını söyledi. Gül, ABD'nin PKK'yı terörist kabul eden ilk ülke olduğunu belirterek, "Bu tutumunuz bize daha fazlasının yapılmasını isteme gücü veriyor, PKK, Irak'tan gelen silah ve patlayıcılarla bizim canımızı acıtıyor" dedi. Rice da çabalarını ikiye katlayacaklarını belirtirken, Irak'ta yeni kurulan hükümetin bu anlamda ümit verdiğini belirtti. Üçlü görüşme mekanizmasının yeniden canlandırılmasını istedi.

Rice, Türkiye'nin "Kerkük'ün demografik yapısı değiştiriliyor" şikayetine bu defa, "Biz de endişeliyiz" karşılığını verdi ve BM'nin nüfus sayımı yapmasını da öngören bir dizi çalışmayı sürdürdüklerini söyledi. Temaslarda üzerinde mutabakata varılan Türk Amerikan Stratejik Ortaklık Vizyon belgesinin, Irak, Kıbrıs, AB, BOP, PKK, Orta Asya, ekonomi, bilim gibi alanları kapsıyor. Stratejik vizyon belgesinin hazırlıklarına yaklaşık 3 ay önce başlayan iki ülke Dışişleri Bakanlıkları hazırlıklarını tamamladıktan sonra, belge kamuoyuna da açıklanacak. Böylece Türkiye ve ABD'nin, "Irak'ta birlik ve istikrar istediği, Türkiye'nin AB yöneliminin desteklendiği, Büyük Ortadoğu Projesi'ne Türkiye'nin verdiği destek, Kafkaslar'da işbirliği, düşünce kuruluşları ve bilim adamları arasında diyalog" gibi konularda ortak hedefler yer alacak. Türkiye, belgede başta ekonomi gibi alanların da yer almasını ve hangi sektörlere öncelik verileceğinin de açıklanmasını istiyor.

Rice, Cumhurbaşkanı Sezer ile görüşmesinde ABD Başkanı Bush'un iyi niyet mesajlarını iletti, Sezer de, Bush'a aynı şekilde karşılık verdi.

Rice, Gül'e, Ortadoğu'da Türkiye'nin farklı bir yeri olduğunu belirterek, "En kilit stratejik ortağımızsınız" dedi ve İran'a askeri seçenek kullanmaksızın geri adım attırmak için güçbirliği yapmak istediklerini söyledi. Rice, "Askeri müdahaleden bu aşamada söz etmiyoruz. Diplomatik yöntemlerle sonuç alınmasını umuyoruz. İşte sizinle güçbirliği yaparsak farklı yollardan İran'a geri adım attırabilir" dedi.

Bakan Gül, İran'ın nükleer müzakerecisi ve Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani'nin gelecek hafta Ankara'ya geleceğini belirtti ve İran'a uluslararası yükümlülüklerinin birkez daha hatırlatılacağını söyledi. Gül, "İran, Irak'a benzemez. Bölgede ikinci bir Irak da istemiyoruz" diyerek askeri müdahale seçeneğinin istenmediğini aktardı.

Condolezza Rice'ın ziyaretini değerlendiren diplomatik kaynaklar, "Rice'ın ziyaretinin, iki ülke arasındaki mevcut yakın ve sıcak ilişkilere daha da derinlik kazandırdığına" işaret etti. Rice'ın Ankara'daki ziyareti boyunca Gül'ün makam aracını kullandığını ve iki bakanın araçta da sohbet etme fırsatı bulduğunu ifade eden diplomatlar, şu ana kadar hiçbir ABD dışişleri bakanının başka bir ülkenin aracına binmediğine de dikkat çektiler.

Diplomatlar, Rice'ın Gül'ün 'stratejik işbirliğinin daha da ileriye götürülmesi çabalarının dünyaya gösterilmesi gerektiği' sözlerine, "Doğru söylüyorsunuz" dediğini aktardı. Diplomatlar, Rice'ın Gül ile çok yararlı görüşmelerde bulunduklarını ve zamanın nasıl geçtiğini anlamadığını söylediğini anlattı.

Rice önce bize geldi avuntusu