Maktum ödeme yok dedi ikinci buhranın ucu gözüktü

Yedi yıldızlı Burj El Arab Oteli, alışveriş merkezleri ve abartılı yaşam tarzıyla ünlenen Dubai, uçurumun kenarına geldi. Dubai Şeyhi Muhammed Bin Raşit El Maktum'un sahibi olduğu Dubai World, 59 milyar dolarlık borcunun 6 ay ertelenmesini istedi, dünya yeniden karıştı. Birleşik Arap Emirlikleri'ni (BAE) oluşturan yedi emirlikten biri olan Dubai'nin ağır borç yükünü erteleme talebi, finansal kriz korkularını canlandırdı.

Dubai'nin hızlı kalkınmasında önemli bir rol edinen ve hükümetin sahip olduğu Dubai World ile bu şirkete bağlı Nakheel şirketi, yeniden yapılanmanın ilk adımı olarak milyarlarca dolarlık borcunun ertelenmesini isteyeceğini açıkladı. Dubai World, Ağustos ayı itibariyle 59 milyar dolar borcunun ödemelerinin gelecek yıl mayıs ayına kadar ertelenmesi talebinde bulunuyor. Hong Kong'da Fulbright Securities şirketinin genel müdürü Francis Lun da, 'Panik düğmesine yeniden basıldı' diye konuştu.

Bankacılık kaynaklarına göre, uluslararası bankaların Dubai World şirketinde 12 milyar doları risk altında bulunuyor. Asya bankacılık uzmanı Daniel Tabbush, Dubai krizinin bankalar üzerinde 'anlamlı etkisi' olabileceğine dikkati çekerek, bu bankalar arasında özellikle HSBC, Standard Chartered ve Singapur'un DBS Group'unu saydı. Güney Kore hükümeti de, ülkenin finansal kurumlarının Dubai'de sadece 88 milyon dolarının risk altında olduğunu açıkladı.

Dubai World'un ödemediği 5,5 milyar dolarlık krediye aracılık eden kurumlardan biri olan HSBC'nin hisseleri yüzde 7'den fazla ve Standard Chartered'ın da yüzde 6 geriledi. DBS'nin hisseleri, Singapur'da piyasanın tatil olması nedeniyle işlem görmedi.Ayrıca BAE Bankalar Derneği'nin verilerine göre, 2008 yılı sonu itibariyle Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) 10 yabancı bankanın risk altındaki kredi tutarları HSBC 17,03 milyar dolar, Standard Chartered 7,77 milyar dolar, Barclays 3,58 milyar dolar, ABN AMRO 2,24 milyar dolar, Citigroup 1,92 milyar dolar, BNP Paribas 1,69 milyar dolar riskte bulunuyor.

Borç erteleme talebi, palmiye ağacı şeklindeki adayı inşa eden Dubai World'ün yan kuruluşu emlak şirketi Nakheel için de geçerli bulunuyor. Nakheel aynı zamanda 'The World' (Dünya) projesinin arkasındaki şirket olarak da biliniyor. Dubai şirketlerinin borç erteleme talebini yorumlayan Westpac Global Markets Group'dan uzman Robert Rennie, 'Bu, kredi krizinin unutulduğu, ancak geçmediğini gösteren önemli bir hatırlatma' dedi. Dubai'nin toplam borcu ise 80 milyar dolar tutarında. Uzmanlar, yabancı sermaye ve dev inşaat projelerine dayanan gösterişli büyüme modelinin bedelini ödeyen Dubai'nin, BAE'nin en büyük emirliği ve petrolün en fazla üretildiği Abu Dabi'den finansal destek almasını beklediklerini söylediler. Dubai'nin son dönemdeki kalkınmasında önemli rol oynayan Japon, Güney Kore ve Avustralya inşaat firmalarının da güç duruma düşebileceği yorumları yapılıyor. Shanghai Securities'den Cai Junyi, bu durumun yatırımcılarda kaygıya yol açtığına işaret ederek, 'Dünya, bunun önemli bir etkisi olup olmayacağını izliyor. Dubai World sadece, diğer bir finansal tsunamiyi gösterebilecek küçük bir pencere gibi' dedi. Dubai World şirketinin borçlarını ödemeyi erteleyeceğini açıklaması Asya borsaları ve Avrupa borsalarında kayıplara yol açtı. Asya'da Tokyo Borsası yüzde 3,2, değer kaybetti. Avrupa'da da borsalar yüzde 1'den fazla kayıpla açıldı. Öte yandan, ham petrolünün varil fiyatı bir ara yüzde 6'dan fazla değer kaybederek 72,39 dolara indi.