Maliyet artışları krizi derinleştirdi

Türkiye'nin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 10'unu oluşturan kimya sektöründen İKMİB (İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği) Yönetim Kurulu Üyesi Necmi Sadıkoğlu ile görüştük. Sadıkoğlu, Türkiye'nin yüzde 6 seviyelerinde küçülmesini aslında potansiyele bakıldığında bir başarısızlık olarak bakmak gerektiğini belirterek, "Bizim bölgemizde imkânlarımıza sahip diğer ülkeler bu kadar küçülmezken yüzde 6 seviyelerindeki daralmayı başarı kabul edemeyiz" şeklinde konuştu.

Almanya'nın Münih kentinde düzenlenen dünyanın en büyük boya fuarı Farbe'de İKMİB'in stant açılışında biraraya geldiğmiz Sadıkoğlu'na krizin derinleşmesinde dış ticaretteki gelişmeleri sorduk. Yüzde 30'lara ulaşan daralmanın büyümede fren teşkil ettiğini söyledi. Dış ticaretin bu derece daralmasında ise dış pazar daralmasından ziyade Türkiye'nin ihracat teşviklerini yetersiz tutulmasının etkili olduğunu ileri sürerek, “Örneğin kriz yılında enerjiye çok yüksek zamlar yapıldı” dedi.

İKMİB Yönetim Kurulu Üyesi Necmi Sadıkoğlu, emeğin kullanımında ücret seviyesi çok yüksek bulunmasa bile ücretin üzerindeki vergi yükünün çok yüksek oluşu temel sorun olarak görüldüğünü belirtti. Boya sektöründe olduğu gibi kayıt altındaki firmalar az olunca yüksek vergi oranları eşit rekabeti engelleyen ana unsur oluyor ve kümesteki kazlar misali kayıtlı firmaların üzerine yüklenilmesinin dikkat çekici olduğunu ileri sürdü.

Sadıkoğlu, boya piyasalarının işleyişinde önemli detaya dikkat çekerek, “Sektörler de kendi içerisinde maliyetleri artırabiliyor. Vade farkı sadece bankaların belirlediği faizlere bağlı gelişmiyor, factoring şirketleri ve ticaret şirketleri de aylık yüzde 2-2,5 vade farkı işletince zaten az olan sektör kârlılığı hepten yok olup gidiyor” açıklamasında bulundu.

Türkiye, yıllık 600 milyon dolarlık boya ihracatı ile komşu ülkeler, Körfez ülkeleri ve Afrika pazarına açılıyor. Avrupa'nın korumacılık duvarı ve nakliye sorunu nedeniyle hedef pazar olmamasına karşın yenilikçiliğin yakalanmasında önemli olduğu görülüyor. Bu çerçevede İKMİB, Münih'te 3 yılda bir yapılan Dünya'nın en büyük boya fuarı Farbede stant açtı. Türk boya üreticileri ile doymuş pazara sahip Avrupalı üreticiler Türkiye standında görüş alışverişinde bulunma imkânı elde ediyorlar. İKMİB Yönetim Kurulu Üyesi Necmi Sadıkoğlu bu yıl fuarda İKMİB ilk defa stant açarak tanıtıma katkı sağlandığını belirtiyor. Dünyanın en büyük firmaları fuarda ürünlerini sergilerken Türk şirketleri de standında yenilikleri yerinde görme fırsatı yakalamış oldu.

Boya sektörünün sorunlarını çözmesi açısından seramikçileri örnek gösteren Sadıkoğlu, “Seramikçilerin Eskişehir'de ortak Ar-Ge merkezi var. Boya-yapı sektörünün de rekabet öncesi işbirliği platformu yönünden ortak ar-ge merkezi kurabileceklerini” önerdi. Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Yusuf Menceloğlu ise, “Üniversitede nano teknoloji geliştirme merkezi kuruluyor. Nano teknolojiyi en yakın kullanma alanı boya-yapı sektörüdür” diye ekledi.

Sadıkoğlu, "Boya sektörünün yüzde 60-65 kapasite kullanım oranı ile çalışırken atıl kapasitenin oluşturduğu ek maliyetlere de katlanılmış oluyor" diyerek, sektörün maliyet yüksekliğinin girdi maliyetlerinin artışının da etkisi ile rekabette avantajın azalmasına yol açttığına dikkat çekti. Boya sektöründe dış ticaret ise taşıma maliyeti nedeniyle yakın ülkelere yapılabiliyor. Komşularla sıfır problemin getirdiği imkânlar ve Körfez'e açılıma rağmen sektör 2009'u yüzde 10'luk dış ticaret daralması ile kapatmış. Reklamlarda yağmurla kendini temizleyen boyadan, nefes alan boyaya kadar halka sunulan farklılıkları soruyoruz. Sadıkoğlu ve Menceloğlu aynı noktaya dikkat çekerek, “Sektörde farklılık yaratacak gelişme olamadı. Yurtdışında da aynı durum var” dedi. Sektöre giriş de çok kolay olunca merdiven altı, kayıtsız üretime de yol açıyor.