Mavi Akım çok can yakacak

http://cdn.yenisafak.net/site/2266ceb426af.jpg

Aralık 1997 yılında TBMM onayından geçtiğinden bir türlü üzerine gidilemeyen ancak "Beyaz Enerji" operasyonuyla tekrar gelen "Mavi Akım" projesi bugünlerde yine tartışılır oldu.

Mavi Akım projesinin en çok tartışılan yönlerinden biri de projeyle ilgili yeterli çalışmanın yapılmadığı yönünde. Projeyle birlikte 16 milyar metreküp doğalgazın getirileceği varsayımı ile, Türkiye içinde Samsun-Ankara boru hattının inşası (339 milyon dolar) gazın dağıtımına yönelik altyapı yatırımları, taahhüt edilen tazminatlar gibi maliyetinin ödenmesi "gaz parası" ile mümkün olmayan bir süreç söz konusu.

Proje çerçevesinde Samsun-Ankara hattını yapacak olan ve bu iş nedeniyle kendisine 52 milyon dolar avans verilen OHS konsorsiyumu da "Mavi Akım"la ilgili tartışılan en önemli konular arasında.

444 km'lik Samsun-Ankara hattının, Botaş'ın ihaleye çıktığı Doğu Anadolu Doğal Gaz İletim Hattı inşasındaki birim fiyatlarla karşılaştırılması sonucunda belirlenen fiyatın kabul edilemez olduğu hususu da Botaş tarafından benimsendi. Daha sonra, Botaş fiyatı düşürdü ve OHS'yi de razı etti.

Son belirlenen fiyat 339 milyon dolar da oldukça yüksek bulundu.

Yıllardır Türkiye'de ve yurtdışında başarılı faaliyet gösteren birçok inşaat şirketi, söz konusu iş için 175 ile 250 milyon dolar arasında teklif vereceklerini ifade etti.

Böyle bir durumda Botaş, 89-164 milyon dolar daha fazla ödeme yapacak duruma geldi.

Türkiye'nin enerji ve buna bağlı gaz talebinin yüksek hesaplanması, plansız olarak santral inşa taahhüdüne girilmesi

Buna bağlı olarak, kısıtlı kaynakların gereksiz ya da gereğinden fazla yatırımlara (boru hatları, terminalleri, santraller vb.) yönlendirilmesi

Gereksiz santrallere, devlet adına gaz temin taahhüdünde (verilmezse de tazminat) bulunulması

Gereksiz taahhütlerle devleti de bağlayarak, bu kez de "tazminat ödememek için, her taraftan gaz alma, her tarafla anlaşma imzalama" yaklaşımı ile bu kez de gerekenden fazla uluslararası boru hattı ve gaz satın alma (al ya da öde: take or pay) anlaşması imzalanması

Projenin yapılabilirliği ve finansmanı hususunda çok ciddi kuşkuların olması

Bu anlaşmanın, Türkiye'nin temel stratejik çıkarları ile uyum içinde olup olmadığı hususunun gözardı edilmesi

Bu anlaşma ile bir şirketler grubuna (OHS) ihalesiz iş verilmesi; ihalesiz verilen işin bedelinin rayiçten çok yüksek olduğunun saptanması, işi ihalesiz alan konsorsiyuma avans (52 milyon dolar) ödenebilmesi için, anlaşmada yer alan "avans ödenmesi" maddesindeki ön koşulların, daha sonra Botaş Yönetim Kurulu'nca değiştirilmesi sureti ile 52 milyon dolar avansın bu konsorsiyuma ödenmesi, ihalesiz olarak iş alan konsorsiyumun ortağı ÖZTAŞ'ın sahibinin ANAP eski Çankaya İlçe Başkanı Vehbi Özkoç olması.