1997 yılında ilk adımı atıldığında "Mavi Düş" olarak nitelendirilen Mavi Akım Projesi, Erdoğan, Berlusconi ve Putin'in katıldığı dev bir törenle gerçeğe dönüştü. Erdoğan, "Dostluk bağları daha da güçlenecek" dedi
Türkiye'nin doğalgaz ihtiyacını önemli ölçüde karşılayacak Mavi Akım Projesi'nin resmi açılışı, Samsun'un Durusu Beldesi'nde, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi tarafından yapıldı.
Putin, Berlusconi ve Erdoğan, Samsun Çarşamba Havaalanı'nda biraraya geldi. Burada Erdoğan ve Berlusconi, Putin'i beklerken ikili bir görüşme yaptı. Daha sonra üç lider Putin'in özel olarak getirdiği limuzine binerek tören alanına geçti. Üç lider pompa istasyonu sahasında baretlerini taktılar ve Mavi Akım doğalgazının Türkiye'ye gelişini simgeleyen meşalenin yakılmasını izlediler. Bu arada, Erdoğan, Putin ve Berlusconi'nin samimi davranışları dikkati çekti. Üç ülkenin milli marşlarının okunmasının ardından ilk olarak Başbakan Erdoğan bir konuşma yaptı.
Erdoğan, 1997 yılında Mavi Akım Projesi'ne ilk adımın atıldığını, bu dönemde bu proje için bir çok kişinin, 'Mavi Akım değil Mavi Düş' tanımlaması yaptığını ancak bugün sonuca ulaşıldığını söyledi. Birlikte çalışma ve güç birliğinin sonucu olarak projenin tamamlandığını belirten Erdoğan, "Bütün engellemelere rağmen üç ülke azimli bir şekilde ilerledi ve meyvelerini aldı. Bunun gerçekleşmesinde bizden önceki siyasi iradeler ile BOTAŞ, Gasprom ve ENİ'nin katkısı büyük olmuştur. Mavi akım ile Rusya'yla Türkiye arasında doğrudan doğalgaz imkanı sağlandı. Böylece, dostluk bağları da güçlendi" dedi.
Erdoğan, Türkiye'nin enerji ihtiyacını, ekonomik, güvenli ve değişik kaynaklardan sağlamayı hedeflediklerini, Mavi Akım'ında bu işbirliğinin bir sonucu olduğunu belirtti.
Erdoğan, şunları söyledi: "Samsun-Ceyhan By-pass Boru Hattı'nı aynı işbirliği içinde inşa edebileceğimizi düşünüyorum. Boğazlardaki tanker trafiğini de makul bir seviyeye çekecektir. Ayrıca doğalgazın güneye aktarılması ile birlikte Ceyhan'ı enerji ve ticaret merkezi haline dönüştürülecektir. 2010'lu yıllarda Irak, Azeri, Rus ve Kazak petrolleri buradan Avrupa'ya açılacaktır. Bunun için Ceyhan'ın İtalya'nın Augusto Limanı'na yakınlığı bir avantajdır. İtalya başta olmak üzere Avrupa'nın enerji arz büyük katkısı olacaktır."
Başbakan Erdoğan, Türkiye'nin bir enerji politikası olmakla birlikte uluslararası ve bölgesel barışa büyük katkı sağlanacağını söyledi. Erdoğan, Türkiye enerji politikasını şöyle özetledi:
Erdoğan, Türkiye, İtalya ve Rusya arasında hazırlanacak yeni projelerle Karadeniz ve Akdeniz'in birbirine kenetleneceğini ifade etti.
Futbola olan ilgisiyle bilinen ve ünlü Futbol Klübü Milan'ın doğal başkanı olan İtalya Başbakanı Berlusconi, Başbakan Erdoğan ile futbol sohbeti yaptı. Milli Takım'ın İsviçre'yi 4-2 yenmesine rağmen elenmesine çok üzüldüğünü belirten Berlusconi, Türkiye'nin Dünya Kupası'nda mutlaka olması gerektiğini, ancak şanssızlık yaşadığını söyledi. Ayrıca Erdoğan'ın taraftarı olduğu Fenerbahçe ile kendisinin doğal başkanı olduğu Milan'ın İstanbul'da yapacağı maçı da merakla beklediğini belirten Berlusconi, "Bu maç hiç aklımdan çıkmıyor. Maçı merakla bekliyorum" dedi. Erdoğan da bunun üzerine, "Biz de maçı bekliyoruz. Uygun olursanız sizi de maça bekliyoruz" teklifinde bulundu. İtalya'da önümüzdeki aylarda yapılacak olan seçimlerle ilgili de bilgi veren Berlusconi, kıran kırana bir seçimin olacağını ama galip çıkmayı beklediklerini ifade etti. Berlusconi 3 Ekim'de Türkiye'nin çok büyük bir iş yaptığını ve artık AB kapısından büyük bir adım attığını ifade ederek, "Zor ama başarılı bir süreçten geçtiniz, tebrik ediyorum"dedi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Mavi Akım'ın Atatürk'ün Ulusal Savaş'ı başlattığı Samsun'dan başlamasının önemine dikkat çekti. Putin, cesur ve zor bir proje olan Mavi Akım Projesi'nde 100 binden fazla kişinin istihdam ettiğini, bu hattın açılmasıyla birlikte, Avrupa'nın enerji güvenliğinin sağlanmasında önemli katkıda bulunacağını söyledi.
Mavi Akım Projesi'nin, Türkiye'yi Doğu ile Batı arasında kurulan enerji köprüsü haline getirdiğini ifade eden Putin, bu projenin Rus doğalgazının üçüncü ülkelere, Güney Avrupa ve İsrail'e sevkıyatı için yeni imkanlar yarattığını kaydetti.
İtalya Başbakanı ve şirketlerine de teşekkür eden Putin, Mavi Akım'ın, enerji sektöründe yeni bir işbirliği perspektifi açtığını söyledi.
Törenin, Mustafa Kemal Atatürk'ün ulusal hareketi başlattığı kent olması bakımından Samsun'da düzenlenmesinin çok anlamlı olduğunu belirten Putin, bu projeyle, Türkiye ile Rusya arasında gelişmekte olan ilişkilerin daha da ileriye gittiğini kaydetti. Putin, konuşmasının sonunda, projenin hayata geçmesine katkıda bulunan Türk, Rus ve İtalyan uzmanları da kutladı.
İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi, 3 Ekim'den sonra Avrupa'nın sınırlarının Türkiye'ye geldiğini ifade ederken, Türkiye'yi AB'nin bir parçası olarak görmeyi, görüşmelerin başarılı olmasını istediklerini söyledi. Berlusconi, Türkiye'nin Avrupa'nın bir parçası olduğunu resmileştiren 3 Ekim'den sonra ilk kez Türkiye'ye geldiğini hatırlatarak, bu tarih ile Avrupa'nın sınırlarının Türkiye'ye geldiğini söyledi.
Avrupa'nın sınırlarının Rusya'yı da içine alması gerektiğini söyleyen ilk lider kendisinin olduğunu kaydeden Berlusconi, ENİ ve SAİTEM aracılığı ile İtalya'nın da projeye katılmasından gurur duyduğunu ifade etti.
Berlusconi, şöyle devam etti: "Dünyada her şey değişiyor. Daha iyi oluyor. Sanayi devrimi ile başlayan süreç, bugün dijital devrim ile devam ediyor. Zaman kavramı ortadan kalkıyor. Binlerce km ötedeki halklara enerji götürülebiliyor. olağanüstü bir çağda yaşanıyor. Dünya, artık tek bir dünya." Berlusconi, Putin ve Erdoğan'a seslenirken, "kafanızdaki tüm düşler, tüm tasarılar gerçek olsun diliyorum" ifadesini kullandı.
Başbakan Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vlademir Putin ve İtalya Başbakanı İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi Samsun'da yaptıkları üçlü görüşmede Samsun-Ceyhan petrol boru hattını ele aldılar. Türkiye'nin Kerkük- Ceyhan ve faaliyete geçecek olan Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hatlarının alternatif olarak gördüğü Rus petrolünün Samsun'dan Ceyhan'a aktarılması projesi görüşmede ele alındı. Projeyi İtalya'nın Eni firmasıyla Türk Çalık grubunun yaptığı ön çalışmada değerlendirdi. İtalyan-Türk firmalarının talip olduğu bu çalışmaya Rusya'nın yapım için talip olduğu görüşmede dile getirildi. Konuşmada konunun daha sonra tekrar ele alınması kararlaştırıldı. Yapılması planlanan Samsun-Ceyhan petrol hattı İtalyanlar için de önem taşıyor. İtalya 2010'lu yıllarda Kazakistan petrolünü Karadeniz'e oradan da Samsun-Ceyhan hattıyla Akdeniz'e ve İtalya üzerinden Avrupa'ya göndermeyi planlıyor. Bu nedenle bu projeye İtalya'da sıcak bakıyor. Görüşmede ayrıca Mavi Akım'la Samsun'a getirilen Rus doğalgazının Ceyhan'a indirilmesi de görüşüldü. Bu gazın daha sonra Orta Doğu ülkelerine iletilmesiyle ilgili bilgiler kaydedildi.
Samsun enerji zirvesinin sonuçlanmasının ardından üç lider Çarşamba Havaalanı'na geçti. Rusya Devlet Başkanı Putin, Başbakan Erdoğan ve İtalya Başbakanı Berlusconi'yi uçağına davet etti. Rusya Devlet Başkanlığı adına yeni alınan uçağı Berlusconi ve Erdoğan'a bir süre gezdiren Putin, bilgi de verdi. Liderler uçakta 15 dakika başbaşa görüşme gerçekleştirdi.
Mavi Akım Projesi'nin resmi açılış töreninin yapıldığı Durusu köyüne tören boyunca (saat 12:00 ile 16:00 saatleri arasında) giriş ve çıkış yasaklandı. Bölgeye daha önce verilmiş olan güvenlik kartlarına sahip olan görevliler, bürokratlar ve basın mensupları alındı.
Samsun Enerji zirvesinde konuşma yapılacak platformda bulunan orkideler Putin'in alerjisi nedeniyle Rus yetkililerin uyarısı sonucu kendisi gelmeden kaldırıldı.
Erdoğan, Putin ve Berlusconi'yi korumak üzere, çevre il ve ilçelerden gelen 1400'ü polis, 3 bini Jandarma olmak üzere 4 bin 400 güvenlik görevlisi görev yaptı. Deniz, hava ve karadan koruma sağlandı. Töreni 10 Türk, 50 İtalyan 60 Rus olmak üzere 210 gazeteci takip etti.
Durusu köylüleri doğalgaza en yakın yerleşim yeri olmasına rağmen doğalgaza kavuşamamaları nedeniyle "Doğalgaz istiyoruz" pankartı açtı.
Putin Samsun'a 217 kişilik bir heyetle geldi. Heyetteki 80 kişinin antiterör uzmanı olduğu belirtildi. Putin'in Çeçenlerin saldırısından çekindiği için kalabalık bir grupla geldiği ifade edildi.
Putin ayrıca Rusya'dan üç zırhlı limuzin Mercedes araç getirdi. Türkiye'nin teklif ettiği 4.5 milimetrelik zırhlı aracı kabul etmeyen Putin 17 milimetrelik zırhlı araçları getirdi. Berlusconi ise 10 kişilik bir koruma ekibiyle geldi.
Erdoğan, Putin ve Berlusconi, Putin'in zırhlı aracıyla Durusu'ya hareket ettiler. Putin'in bindiği Mercedes'te bulunan Rus bayrağı çıkarılarak, üç lider aynı araçla köye geldi.
Öğle yemeği mönüsünde Karadeniz yemekleri dikkat çekti. Mönüde karalahana çorbası ve balık yeraldı. Berlusconi'nin özellikle balık talep ettiği belirtilirken, mönüde levrek ikram edildiği, ayrıca et yemekleri olarak dana madalyon, kuzu pirzolası, kuzu fileti, mevsim salatası, zeytinyağlı enginar, Türk tatlılarından oluşan bir tabak, kahve ve lokum ikram edildi.
Bu arada Durusu beldesinde çok sayıda tarım ve hayvancılık yapılan alan bulunduğu için tören süresince kümes hayvanları dahil olmak üzere hayvanlar ahır ve kümes gibi kapalı alanlarda bekletildiler.
Kendi alanında bir çok ilke imza atan Mavi Akım Projesi'nin anlaşması Aralık 1997'te Rusya ile Türkiye arasında imzalandı. Türkiye'nin 25 yıl süreyle Rusya'dan kademeli artışla yıllık 16 milyar metreküpe kadar doğalgaz alımını kapsayan projenin toplam 3.5 milyar dolar maliyeti var. Mavi Akım Projesi 2002'de tamamlandı. Uzunluğu bin 265 kilometreyi bulan hattan ilk gaz Şubat 2003'te alındı. Karadeniz geçişi 392 km olan hattın bir özelliği de dünya denizlerinde 2 bin 150 metre derinliğe döşenen ilk boru hattı olması. Türkiye'nin Rusya ile Mavi Akım dışında Bulgaristan üzerinden gelen batı boru hattından 25 yıl süreli, yıllık 6 milyar metreküp ile 23 yıl süreli yıllık 8 milyar metreküplük iki anlaşması daha var.
BOTAŞ verilerine göre Mavi Akım Projesi'nde bugüne kadar Rusya'dan 7,6 milyar metreküp gaz alındı. Bu rakam Türkiye yıllık toplam tüketiminin dörtte birini geçiyor. Rusya'dan diğer boru hattından alınan doğalgaz miktarı da eklenince Türkiye'de tüketime verilen doğalgazın yüzde 70'inin Rusya'dan temin edildiği ortaya çıkıyor. Bununla birlikte Türkiye, ham petrol ihtiyacının önemli bir kısmını yine Rusya'dan temin ediyor. Geçen yıl ithal edilen 22,2 milyon ton ham petrolün yaklaşık dörtte biri bu ülkeden alındı.
Samsun'a Mavi Akım Doğalgaz Boru Hattı'nın resmi açılış törenine katılan liderlerden önce evsahibi Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın uçağı indi. Daha sonra İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi'nin ucağı geldi. Erdoğan ve Berlusconi'nin uçağı limanda dururken, inişe geçen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in uçağı ilginç bir görüntü oluşturdu.
