Merkez 'indirim' sezonuna giriyor

Uluslararası piyasalarda 2008 finansal krizinden bu yana devam eden riskli ortam, merkez bankalarının dönemin en önemli aktörleri olmasına yol açtı. Kaygılar ile hareket eden bankalar bir biri ardına yeni önlem açıklarken en radikal önlemler ise Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'ndan (TCMB) geldi. Banka, yakın dönemde yeni başkan Erdem Başçı ile gittiği politika değişikliği ile herkesi şaşırttı. TCMB, yeni para politikasında Türk ekonomisinin büyüyen risk faktörleri sebebiyle resesyona girmesi halinde politika araçlarının tümünü gevşetmek zorunda kalabileceğini kaydetti ve bu yönde adımlar atmaya başladı.

Küresel ekonomide görülen bunalımı önceden fark etmesi ile takdir toplayan TCMB, bu yönde adımlar atacağını da beyan etmişti. Bu kapsamda Salı günü yapılacak olan Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısından da hem faiz hem de zorunlu karşılık oranlarında indirime gitmesi bekleniyor. Öyle ki bankanın faiz indirimine gideceğine dair oluşan beklenti, tahvil faizlerine de yansıyor. Gösterge bileşik faiz tezgah üstü işlemlerde beklentiler nedeniyle yüzde 7.80'in de altına gerilemiş ve 7.78'e kadar inmişti. Küresel ekonomik sorunlara yönelik erken ve geç çözüm?olmak üzere iki senaryo olduğunu belirten Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı da “İki senaryoya göre de yapacağımız ortak bir şey var. O da faizlerde ölçülü indirim” açıklamasında bulunmuştu.

Başçı'nın iki senaryosu şöyle: “Küresel sorunlara erken çözüm bulunur. Risk iştahı artar. Gelişmekte olan ülke paraları değer kazanır, kur düşer. Türk Lirası da değer kazanır. Emtia fiyatlarında artış olabilir. TL'deki değer kazanma baskısını azaltmak üzere politika faizlerinde ölçülü bir indirime gidilebilir. Bu senaryoda Merkez Bankası, zorunlu karşılıklarda yavaşlatıcı yönde hareket eder. Ancak bu adımların bankalara maliyet getirici olmamasına dikkat edilir.”

Başçı'nın ikinci senaryosunda göre ise küresel ekonomik sorunlara geç çözüm bulunması ya da çözüm bulunamaması halinde risk iştahındaki bozulmanın daha da kötüleşeceği işaret edilerek bu durumda resesyonun oluşacağına işaret edildi. Türk Lirası'nda bir miktar değer kaybı yaşanabileceğinin de altı çizilen açıklamada, “Türbülansın devam etmesi durumunda Merkez Bankası da, faizlerde ölçülü indirime gider. Bu doğrultuda, zorunlu karşılık oranlarında da kademeli bir şekilde indirime devam edilir” açıklamasında bulunuldu

TCMB temmuz ayında düzenlediği PPK toplantısında politika faiz oranlarını yüzde 6.25'ten 5.75'e indirerek piyasaya vereceği parayı ucuzlattı. Yani piyasa daha ucuz para alacağı için diğer alanlarda da faiz oranlarının inmesine yol açtı. TCMB yine repo ihalelerine bankaların verebileceği teklifleri, repo ihalesinde verilecek toplam para miktarının yüzde 20'si ile sınırladı. Bu tedbirle de piyasaya verilecek para miktarının bankalara daha eşit dağılımı sağlandı. Yani küçük bankaların lehine bir karar alınmış oldu. Gecelik vadedeki faiz koridoru daraltıldı. Yani şimdiye dek yüzde 1.5'le alıcı olan Merkez Bankası, kararla yüzde 5'le alıcı oldu. Bu şekilde sıcak paranın da ülkeye girmesi daha da kolaylaştı. Döviz satım ihaleleri ile birlikte ise kurdaki aşırı oynaklığın ve cari açığın önüne geçilmeye çalışıldı.