Mezarı açılsın

Cumhurbaşkanı Abdullan Gül tarafından Devlet Denetleme Kurulu'na 2010 yılında Sekizinci CumhurbaşkanıTurgut Özal'ın ölümüyle ilgili araştırılması için verdiği talimatın ardından yapılan inceleme tamamlandı. Özal'ın ölümüyle ilgili DDK'nın hazırladığı Araştırma ve İnceleme Raporu'nun sonucunda 'Merhum Turgut Özal, görevi başında vefat eden bir Cumhurbaşkanıdır. Ölümü, uzun süreli devam eden ağır bir hastalık neticesinde olan ve beklenen bir ölüm değildir. Ölümü, ani bir ölüm şeklinde gerçekleşmiştir. Görevi başında ve ani şekilde ölen bir Cumhurbaşkanının ölümü her zaman 'şüpheli' bir ölümdür. Bu itibarla, ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla herhangi bir otopsi ve/veya Köşk yerleşkesinde delil tespiti benzeri işlemlerin yapılmamış olması tam anlamıyla 'akıl tutulması' ile izah edilebilecek bir durumdur' ifadelerine yer verildi. Raporda ayrıca Özal'ın mezarının açılarak otopsi yapılmasının uygun olacağı kanaatine varıldığı belirtildi. Turgut Özal'ın aile fertleri, yakınları ve diğer kişiler tarafından ölüm ile ilgili olarak çeşitli iddialar zaman zaman gündeme getirilmişti. İddiaları kapsayacak nitelikte; bugüne kadar herhangi bir idari araştırma/inceleme/soruşturma yapılmamıştı. Olay etrafındaki toplumsal duyarlılıkları dikkate alan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, kendisine bağlı Devlet Denetleme Kurulu'na 01.10.2010 tarihinde, konunun ayrıntılı bir biçimde incelenmesi talimatını vermişti.

DDK'nın 625 sayfalık raporunda, Turgut Özal'ın ölümünün 'şüpheli' olduğu belirtilirek 'Ölümle ilgili bilinmezlik bugün de devam ediyor' ifadesi kullanıldı. DDK raporunda, Turgut Özal'ın ölümünü araştırmak üzere görevlendirilen 12 kişilik tıbbi uzmanlar heyeti, mezarının açılmasının uygun olacağı kanaatine vardı. Ancak heyet, mezarın açılmasının ölüm

nedenininbelirlenmesi açısından sonuç verip vermeyeceğinin kesin olmayacağına dikkat çekti. Takdirin adli makamlara ait olduğu vurgulandı. Raporda, tıbbi uzmanlar heyetinin mezar açma önerisinin ardından cumhurbaşkanlarına resen otopsi yapılmasının yasal olarak mümkün olmadığı vurguladı. DDK raporunda şu ifadeler de yer aldı: 'Bazı bilgiler sorumluluk endişesiyle paylaşılamadı. Devlet organları gerekli tavrı göstermemiştir.'

Raporda Özal'ın kaldırıldığı Hacettepe Hastanesi'nde o dönemde görev yapan personelin tam listesine ulaşılamadığı vurgulanıyor. Olayla bağlantılı olduğu tespit edilen kişilerin ifadesine başvurulduğunda ise 'kendilerine ve bir başkasına sorumluluk gelebileceği endişesinden hareketle bazı bilgileri 'hatırla(ya)mıyorum' gerekçesiyle paylaşmaktan imtina ettikleri' ifadesi raporun en dikkat çekici bulgularından biri. Hatta bu kişilerin, hayatta olmadığı için görüşüne başvurulamayan dönemin görevlilerine gönderme yaptıkları da belirtiliyor.

Raporda bir eleştiri de Özal'ın Başyaveri olan Aslan Güner'e. Şu an Harp Akademileri Komutanı olan Org. Aslan Güner'in sorumluluğunda olan resmi ve özel günlük faaliyetlerinin kaydedildiği ceride defterinin özensiz hazırlandığı ifade ediliyor. Raporda 'Ceride defterinin beklenen amaca hizmet etmekten uzak olduğu ve daha önce görev yapan Cumhurbaşkanları döneminde tutulan ceride defterlerindeki kayıtlar ile karşılaştırıldığında, defterin sol tarafında yer alan özel meşguliyetlere ilişkin bölümüne, hiçbir bilginin dercedilmediği, ceride defterinde Merhum Cumhurbaşkanının vefat ettiği günün sabahı rahatsızlanması anına kadar geçen süreye ilişkin herhangi bir kaydın ve tespitin bulunmadığı görülmüştür' ifadesi de yer alıyor. Raporun eleştirdiği noktalardan biri Özal'ın yemekleri: 'Yemeklerin kontrol edilmesine yönelik bir sistemin oluşturulmadığı, hazırlanan yemeklerden numune alınmadığı belirlenmiştir.'

Tıbbi Uzmanlar Heyeti'nin görüşlerine de yer verilen raporda, Özal'ın ölüm raporuna ölüm sebebinin "Koroner Arter Hastalığı ve Kardiyak Arrest", gömme izin kağıdına ise "Kalp Yetmezliği" yazıldığı hatırlatılarak Merhum Özal'ın hastaneye kabul edildiği andan ölümünün ilan edildiği ana kadar yapılan tıbbi tetkiklerde "koroner arter hastalığı ve kardiyak arrest" ile "kalp yetmezliği"ni gösterir herhangi bir tıbbi bulguya kayıtlarda rastlanılamadığını belirtti. Tıbbi Heyet, Özal'ın Hacettepe Üniversitesi Hastanesi büyük acil servisine getirildiği sırada bilincinin olmaması, kardiyovasküler kollapsın gelişmiş olması, solunumunun olmaması ve idrar kaçırma bulgusunun olması, hipoksi gelişmiş olmasının yanı sıra bronşlardan fazla miktarda köpüklü salgı gelmesi, laboratuvar incelemesinde sodyum, glukoz, kreatinin, kreatinin kinaz, LDH ve karaciğer enzimlerinin (AST ve ALT) çok yüksek bulunması, ayrıca, protein ve albümin değerlerinin aşırı düşüklüğü ile klorür değerlerinin değişken olması gibi bulguların "organofosfat zehirlenmesini" de düşündürebileceğine işaret etti

Özal'ın fenalaştığı ana dair Köşk'teki tıbbi yetersizlik de raporda ayrıntılı bir şekilde ele alınmış. Cumhurbaşkanının görev süresi içerisinde rahatsızlanması halinde yapılacak iş ve işlemlere yönelik herhangi bir mevzuat ya da iç düzenlemenin olmadığı da eleştiriler arasında. Kamuoyunda tartışılan 'Doktor, Özal rahatsızlandığında Köşk'te değildi' iddialarına gönderme yapılarak bunların da araştırıldığı ancak bu görev konusunda o dönemde bir düzenleme yapılmadığı hatta doktorun mesai saatlerinin bile olmadığı da DDK'nın tespitleri arasında. Raporla birlikte, Özal'ın sağlığından özel olarak sorumlu bir kişinin olmadığı, yakınında 7 gün 24 saat sağlık hizmeti veren personelin bulunmadığı, sağlık personelinin hafta sonu çalışma mecburiyetinin olmadığı da ortaya çıktı.

Özal'ın fenalaştığı an ne yaptığı, ne zaman doktorun arandığı, ambulansın ne zaman geldiği ve hastaneye ne zaman giriş yapıldığına dair elde edilen tüm bilgilerin çelişkili olduğu da bulgular arasında. Hatta Özal'ı hastaneye götüren ambulansın o tarihte bile 23 yaşında olduğu da belirtiliyor. Ambulansın Köşk'ten GATA'ya giderken yönünü değiştirerek Hacettepe'ye yönelmesiyle ilgili dönemin tanıklarıyla yapılan görüşmelerde 'Trafik yoğunluğu' bilgisinin alınmasına rağmen, olay günü bir tamircinin ambulansın tamiri için görevlendirilmesinin arıza ihtimalini güçlendirdiği vurgulandı. Raporda 'Tespit ve değerlendirmeleri muvacehesinde merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın ailesiyle yargı organlarının takdir edebileceği bir durum olduğu kanaatine varılmıştır' denildi.

Cumhurbaşkanı Özal'ın eşi Semra Özal tarafından dile getirilen 'vefatından bir gün önce 16 Nisan 1993 Cuma günü akşam üzeri Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı ve Basın Sözcüsü Kaya Toperi'nin yoğun ısrarıyla katıldığı bir sergide içtiği limonatayla zehirlendiği' iddiası da raporun araştırılan konuları arasında yer aldı. Zehirlenme iddiaları konusunda raporda yer alan bilgiler şöyle: 'Merhum Cumhurbaşkanı'nın sergiyi ziyaretine ilişkin görüntüleri ihtiva eden video kaydının yer aldığı CD ile TRT Genel Müdürlüğü'nden temin edilen ziyarete ilişkin görüntülerin izlenmesinden ve konuya ilişkin alınan beyanlardan; merhum Cumhurbaşkanı'na ikram edilen içeceğin limonatadan ziyade taze sıkılmış portakal suyu olabileceği, merhum Cumhurbaşkanı'na ikram edilen portakal suyundan, sergideki bazı konukların ve kokteylde görev yapan garsonların da içtiği anlaşılmıştır. Bu itibarla elde edilen bilgilerden, merhum Cumhurbaşkanı'nın vefatından bir gün önce söz konusu sergiye programına uygun olarak katıldığı ve sergide portakal suyu içtiği anlaşılmış olmakla birlikte söz konusu sergiye katılanlardan dönemin Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Arif Yüksel'in konuya dair şüpheleri dışında zehirlendiğine ilişkin somut herhangi bir bilgiye, görüntüye ve tanığa ulaşılamamıştır.'

Ahmet Özal'ın 'kendisini telefonla arayan bir kişinin, merhum Cumhurbaşkanı'na ait kan örneğinin halen Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nde muhafaza edildiği yönündeki beyanları ve laboratuvar görevlisi orta yaşlı bir bayanın 'babasının kanında bir insanın kanında bulunmaması gereken bazı maddelere rastlandığını', iddialarının araştırıldığının belirtildiği raporda, Kurul'un söz konusu laboratuvar görevlisinin Dilber Karabulut olduğunu, Hacettepe Üniversitesi Hastanesi laboratuvarında 1982-2003 yılları arasında sağlık teknisyeni/teknikeri olarak görev yaptığını belirlediği ifade edilen raporda 2003'te emekli olan Karabulut'un bilgisine başvurulduğu ifade edildi.

Karabulut'un, gizli kamera çekimini teyit ettiği, ancak Özal'ın kan tetkik sonuçlarındaki değerlerin alt ve üst sınırların (normal değerlerin) çok altında veya üstünde olmasına istinaden 'sonuçların allak bullak' olduğunu belirttiği kaydedilen raporda, Karubulut'un sözlerinin yanlış anlaşıldığını, çarpıtıldığını, kendisinin aldığı eğitim itibariyle söz konusu sonuçları değerlendirebilecek durumda olmadığını beyan ettiği bildirildi. Raporda, 'Tıbbi Uzmanlar Heyeti de raporunda merhum Cumhurbaşkanı'nın kan değerlerinde anormalliklerin olduğunu ve bunun izahının gerektiğini belirtmiştir' ifadesine yer verildi. Semra Özal tarafından eşinin zehirlendiği yönünde kendisine yapılan ihbarların da araştırıldığı bilgisine yer verilen raporda, iddianın gerçekliği hakkında somut olarak herhangi bir kanaat edinilemediği kaydedildi.

Turgut Özal'ın vefatından sonra Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nde özel doktoru Cengiz Aslan tarafından hatıra ve/veya zehirlenme iddialarının bertaraf edilmesi amacıyla saçından bir miktar kesilerek eşi Semra Özal'a verildiği ifade edilen raporda, ancak alınan bu saç telinin hatıra amacıyla mı yoksa zehirlenme şüphesini izale etmek amacıyla mı alındığı hususunda kesin bir kanaate varılamadığı belirtildi. Merhum Cumhurbaşkanı'nın saç telleri üzerinde bugüne kadar herhangi bir inceleme yapılmadığının anlaşıldığı ifade edilen raporda, Semra Özal'ın 'konunun aydınlanmasına bir katkı sağlayacaksa bu saç tellerini yetkili makamlara verebileceğini' beyan ettiği kaydedildi. Dr. Aslan tarafından şalınan saç tellerinin, alınış tarzı ve sebebi, bugüne kadar nasıl ve nerede muhafaza edildiği gibi hususların yeterince açık olmadığı belirtilen raporda, günümüzdeki teknolojik imkanlar nazara alındığında, merhum Cumhurbaşkanı'nın saç tellerinin incelemesinin şüpheli ölüm iddialarının aydınlatılmasına katkı sağlayabileceği vurgulandı.

Türk hukuk sisteminde görevi başında vefat eden devlet adamlarına re'sen otopsi işlemi yapılmasına dair bir düzenleme bulunmadığı hatırlatılan raporda, 'Sekizinci Cumhurbaşkanı merhum Turgut Özal'ın vefatında yaşanan süreç de göz önünde bulundurulduğunda, görevi başında vefat eden devlet ricaline (cumhurbaşkanı, TBMM başkanı, başbakan, bakanlar, yüksek yargı organlarının başkanları/başsavcıları, genelkurmay başkanı ve kuvvet komutanları gibi) mutlak surette otopsi yapılmasını, vücuttan kan, doku, tırnak gibi örnekler alınmak suretiyle tetkik yaptırılmasını ve alınan bu örneklerin belli bir süre muhafaza edilmesini sağlayacak bir düzenleme yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir' ifadeleri kullanıldı.