Not savaşları

Sıfırcı hocalar olarak tabir edilen ve son dönemlerde birçok ülkenin notunu düşüren kredi derecelendirme kuruluşları, şimdi birbirlerini gözlerine kestirdi. Moody's'in A-1 kısa dönem borç derecesinin S&P tarafından yükselen riskler nedeniyle düşürülebilir açıklaması yapıldı. S&P, Moodys'in notunun en kötü senaryoda A-2'ye çekileceğini vurguladı. ABD Kongresi'nin geçtiğimiz hafta yaptığı toplantı sonrasında yatırımcıların kredi derecelendirme kuruluşlarını dava edebileceği sinyali S&P'nin bu açıklamasına gerekçe olarak gösteriliyor. Bu haber ile birlikte Moody's hisleri yüzde 5.8 düştü. Moody's A-1 notu ile rating kuruluşları arasında ikici yüksek nota sahip.

Dünyada 4 tane uluslar arası kredi derecelendirme kuruluşu olduğunu belirten JCR Avrasya Reyting Yatırımcı İlişkileri Direktörü Nesrin Şirvanlı, bu kuruluşların Fitch, Moody's, S&P ve JCR olduğunu belirterek JCR dışında diğerlerinin uzun zamandır birbirlerine not verdiğini söyledi. Bu davranışın sektörün ne kadar şeffaf olduğunun bir göstergesi olduğunu vurgulayan Şirvanlı, “Bizlerde diğer şirketler gibi kar amacı güden kuruluşlarız. Ülke notları ya da şirket notlarında olduğu gibi kredi derecelendirme kuruluşları da birbirlerinin notlarını negatif izlemeye alıp hatta düşürebilirler. Bu gayet doğal bir durum” dedi.

Rating şirketlerinin üst kuruluş olan Uluslararası Menkul Kıymetler Komisyonları Organizasyonu (IOSCO) tarafından denetlendiğini ve bu kurumun sermaye piyasası kuruluşlarının bir üst örgütü olduğu bilgisini veren Nesrin Şirvanlı, “Bu çatı örgüt Code of Conducts denilen kural çerçevesinde rating şirketlerini denetliyor. Biz geçen yıl mart ayında bu kurallara geçen ilk kredi derecelendirme kuruluşu olduk. Diğerleri de geçeceklerdir. Hiçbir kuruluş şirketi keyfi olarak hareket etmiyor, edemez. Rating şirketleri piyasaları devirdi, çalkaladı gibi söylemler çıkıyor hep. Evet, bu şirketler güçlü fakat bu demek değildir ki denetlenmezler, keyfi hareket ederler. Bizleri de IOSCO denetliyor” diye konuştu.

Avrupa Merkez Bankası'nın 3 aylık repo ihale sonuçları ile başlayan olumlu günü Moody's'in İspanya'yı izlemeye aldığı açıklamaları ve sonrasında ABD-Çin verileri piyasaları yine kritik seviyelere çekti. ABD özel sektör istihdam verisi 60 bin kişi beklenirken 13 bin kişi gelmesi, İspanyanın 25 milyar avroluk yakın borç çevireceği endişesi ve Çin Ulusal İstatistik Bürosu, ülkenin resmi satın alma yöneticileri endeksinin Haziran'da üst üste ikinci kez azalma göstermesi piyasaları etkileyen gelişmeler oldu. Bu gelişmeler ışığında önceki gün kritik seviye olan 1040 geçen S&P son bir saate 1030 puana kadar geriledi. S&P 500'de son 9 ayın en düşük seviyeleriyle çok kritik döneme girmiş oldu. Dow Jones Sanayi yüzde 0.98 değer kaybederek 9.774 seviyesinde, ve Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 1.21 değer kaybederek 2.109 seviyesinde günü tamamladı. İMKB'de ise değer kaybı 3 gündür devam ediyor.

JCR 'nin ortaklık yapısında 100'den fazla kuruluş olduğu bilgisini veren Nesrin Şirvanlı, kendilerinin halka açık gibi hareket ettiklerini söyledi. Halka açık olan rating şirketlerinin birbirine not verdiğine dikkat çeken Şirvanlı, “S&P, Fitch ve Moody's halka açık. Moody's'in yüzde 15'e yakın hissesi Warren Buffett'a ait. Yine Fitch'in yüzde 85'i ise el aleti yapan Fimolack diye bir şirketin. Neticede bunlar şirket oldukları için diğer şirketler gibi kendilerinin de notları var ve bir birlerine not veriyorlar” dedi. Notların 85 yıldır var olduğunu, son zamanlarda kriz ile birlikte daha çok gündeme geldiğini vurgulayan Şirvanlı, bunun denetimsizlikten kaynaklandığını fakat bundan sonra IOSCO'nun daha sağlam bir denetim uygulayacağını söyledi.

Kendisi de S&P tarafından negatif izlemede olan Moody's, İspanya'nın 'AAA' olan ulusal ve yerel para cinsinden notunu olası bir indirim için izlemeye aldı. Kurumun açıklamasında karara gerekçe olarak, ülkeye yönelik her geçen gün biraz daha kötüleşen kısa ve uzun vadeli beklentiler, hükümetin mali hedeflere ulaşırken karşılaşacağı zorluklar ve artan borçlanma maliyetlerinin orta vadeli etkileri gösterildi. Derecelendirme kuruluşu, üç aylık gözden geçirme süresi sonrasında ülkenin kredi notunda indirime gidilmesi durumunda bunun bir ya da iki kademe olabileceğini de belirtti. Moody's derecelendirme kuruluşları arasında İspanya notunu yatırım yapılabilir seviyesinin en üst basamağı olan AAA'da tutan tek kurumdu. Fitch Ratings ülkenin AAA olan notunu 28 Mayıs'ta 'AA+'ya çekmişti. Fitch kararına gerekçe olarak, ülkenin ekonomik toparlanmasının hükümetin tahmin ettiğinden daha yavaş gerçekleşecek olmasını göstermişti.