'Önce ahlakta adalet için yürümek gerekiyor'

Hayrettin Karaman, Aydın Ünal, Süleyman Seyfi Öğün, Merve Şebnem Oruç ve Erdal Tanas Karagöl'ün yazılarının en dikkati çeken bölümleri:

Hikmet sıfatına sahip olur

Adalet için yürüyoruz diyenlere adaletin ne olduğunu hatırlatmak için kaleme aldığım birkaç yazıdan bugün “ahlakta adalet” konulu ikincisini takdim ediyorum.İslam ahlakçıları Yunan filozoflarının da meşgul oldukları ahlakta adalet konusunu, Kur’an ve Sünnet kaynaklarından yararlanarak geliştirmişler ve ortaya bir “İslam ahlak felsefesi” çıkmıştır. İslam ahlakçılarının açıklamalarına göre insanda mevcut olan şehvet (arzu),  gadap (öfke) ve akıl (anlama, bilme, düşünme) Allah Teâlâ’nın insan için uygun bulduğu, olmazsa olmaz kıldığı güçlerdir. Bu güçler yaratılış amacına uygun kullanıldıklarında insanı kemale erdirir, güzel ahlak sahibi (erdemli, faziletli) kılar; iki ucu ile aşırılığa gidildiği zaman ise hem sahibine hem de başkalarına zarar verir, insanı rezil eder, erdemsiz ve değersiz hale getirir.

Tutkalımız olmaya devam ediyor

Ankara Keçiören Belediyesi her yıl yurtdışındaki bir kardeş şehrinde iftar programı düzenliyor. Başkan Mustafa Ak, Kazakistan’ın Yesi (Türkistan) şehrinde Kadir Gecesi düzenleyecekleri iftara davet etti. Hem Kazak Müslümanlarla kucaklaşmak, hem de temaslarda bulunmak üzere heyete dahil olduk. İstanbul’dan 4,5 saatlik bir uçuşla, Güney Kazakistan Eyaleti’nin başkenti Çimkent’e vardık. Oradan, uçsuz bucaksız bozkırın içinde 2 saatlik bir yolculukla tarihi Yesi (Türkistan) şehrine ulaştık.Çin’in doğusundan Anadolu’ya kadar olan geniş alan tarih boyunca Türkistan olarak isimlendirildi. Ruslar, bu alanın önemli bir kısmını işgal edince, Türkler arasında birliği bozabilmek, bölgeye sınırlar çizebilmek için Türkistan coğrafi tanımlamasını ortadan kaldırmaları gerektiğini düşündüler. Kazakistan’daki Yesi şehrinin ismini değiştirdiler, Türkistan ismini bu küçük şehirle sınırlandırdılar.

Eğer her şey bu kadarla sınırlı kalsaydı...

Daha iyi bir dünyaya olan inanç artık manâsını kaybetti. İnsanlık kör bir geleceğe doğru evriliyor. Bunu düşünürken Antonio’nin bir filminde geçen bir repliki hatırladım nedense: ”Adına toplum dediğimiz bir şeyde mi yaşadığımızı sanıyorsun? Daha önemlisi bir toplum olma fikrinin yokluğu” diyordu filmin karakterlerinden birisi. Evet; bir şekilde geleceğe yol alıyoruz. Herkes bunu biliyor. Ama çok daha vahim olan gelecek tasavvurumuzun olmaması. Tepki veriyoruz vermesine ama, işte hepsi bu kadar…20.Asır felâketleri; başta çekirdek coğrafyaları içine alan ve  milyonlarca insanın ölümü ile biten Genel Savaşlar, “Daha İyi Bir Dünyâ”ya duyulan inancı derinden sarstı. II. Genel Savaş sonrasında şekillenen dünyâda, savaş “merkezden” çekildi ve dünyânın çeperlerine;  Lâtin Amerika, Afrika ve Asya üzerinden sürüldü. Merkez coğrafyalar ise sterilize edildi. Ama sterilizasyon esaslı bir hesaplaşma üzerinden olmadı. Sartre, Camus, Levinas istedikleri kadar meselenin bir “etik” boşluktan kaynaklandığını yazmış olsunlar; neticede reel olarak yapılan; modern dünyâyının tahayyül cephesini inşâ eden fikirlerin resmîleştirilmesi, bürokratize edilmesi ve garantili rutinlere kavuşturulmasından başka bir şey değildi. Batı sınıfı geçememişti. Belki de umut , çeper dünyâlardaydı. 68 Hareketlerinin ilhâmını Çin, Lâtin Amerika, Vietnam Devrimleri gibi “taze” tecrübelerde aramasının sebebi buydu. Ama çok az kimse, umutlarla eş anlı olarak savaşların da çeperlere sürüldüğünü ve bu sebeple  merkez-kaç sürecin nâfile olacağını kestirebildi.

'Bu ne cüret? dercesine

Bayramın ikinci gecesi Çanakkale’den feribotla Kilitbahir’e geçtim. Yola devam etmeden evvel Saros Körfezi’nde kamp yapan arkadaşlarımı ziyaret edip bir çaylarını içtim. Sohbet uzadı, İstanbul’a doğru yola çıktığımda saat gecenin ikisi falandı.Bir tane bile aracın geçmediği saatlerde Gelibolu Yarımadasıyollarında bana eşlik eden iPod’umdaki şarkılardı. Shivaree’nin Goodnight Moon’u çalarken grubun solisti ‘abla’nın en az on beş yıl önce tesadüf ettiğim bir röportajı geldi aklıma; anlattığı bir anı nasıl olduysa zihnimdeki gereksiz bilgiler arasına sızıvermişti. Artık siz deyin Los Angeles, ben diyeyim Chicago bir yerlerde araba kullanırken bir kaza geçirmiş, ya da kaza geçirmek üzereymiş de ucuz kurtarmış. O sırada radyoda Mariah Carey çalıyormuş. Şoku atlattığında şöyle demiş hanım ablamız kendi kendine; “Bugün ölseydim o an radyoda gelişigüzel çalan bir şarkıyı dinliyor olacaktım ve bu çok kötü olacaktı. Eğer ölürsem çok güzel bir şarkı eşliğinde ölmek isterim, detone bir kadının korkunç çığlıkları arasında değil.” Bir alternatif müzik şarkıcısı kibriyle Mariah Carey’i de iki dakikada yerin dibine gömen solist, o günden sonra karar vermiş; anlık da olsa sevmediği hiçbir şarkıyı dinlemeyecekmiş, anı yaşarken bile seçici olacakmış, çünkü her an ölebilirmiş.

En uygun güzergâhın Türkiye olduğu gerçek

Doğu Akdeniz Havzası, son yıllarda doğalgaz keşifleriyle kaynak potansiyelini ortaya koydu ve dünyanın önde gelen enerji şirketlerinin ve enerji talebi yüksek ülkelerin dikkatini çekmeye başladı. Bu yüzden, Doğu Akdeniz’de keşfedilen enerji kaynaklarının yeni dönemde bölgede sıcak günlerin habercisi olduğunu söyleyebiliriz.Ancak Doğu Akdeniz Havzası’ndaki ülkelerde zaman zaman iç çatışmalar, siyasi anlaşmazlıklar ve politik sorunlar yaşanıyor. Hatta bu sorunlardan birkaçı bölgesel olmaktan çıkarak uluslararası problemler haline geldi. Bunlar arasında en göze çarpanları Filistin meselesi, Kıbrıs meselesi ve Mısır’ın bölgedeki istikrarsızlığı.Günümüzde bölgedeki bu sorunlar çözüme kavuşmamışken, keşfedilen enerji kaynakları ile mevcut tartışmalar artarak devam etmektedir. Çünkü enerji konusunun ülkelerin diplomatik ilişkilerine yön verdiği bir gerçek. Dolayısıyla başta Kıbrıs meselesi olmak üzere, güvenlik sorunu ve İsrail’in bölgedeki yanlış ve sorunlu politikaları nedeniyle bölge daha da karmaşık hale geliyor.