Özelleştirmeler Danıştay limanına demir attı

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca TCDD'ye ait limanlardan İzmir, Bandırma, Derince ve Samsun limanlarının özelleştirme ihaleleri gerçekleştirilirken, imtiyaz sözleşmesi taslakları Danıştay'a bekliyor. Danıştay'da her bir imtiyaz sözleşmesi veya her bir liman özelleştirmesiyle ilgili değişik hukuk süreçlerinin devam ettiği belirtilirken, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, bu sürecin ivme kazanmasını ve söz konusu limanların devir sürecine girmesini bekliyor.

Limanların ilki ve en büyüğü İzmir Limanı olurken, limanının özelleştirilmesine ilişkin ihaleye 2006 yılı başında çıkıldı. İhalede en yüksek teklif 1 milyar 275 mil-yon dolarla Global-Hutchison-Ege İhracatçı Birlikleri Liman Hizmetleri ve Taşımacılık AŞ. Ortak Girişim Grubu verdi. İzmir Limanı özelleştirilmesine ilişkin olarak Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK) kararı 2007'nin Temmuz ayında çıktı ve imtiyaz sözleşmesi paraflanarak Danıştay'a gönderildi. Danıştay'ın ise 20 aya yakın süredir sözleşmeyi incelediği ortaya çıktı. Derince Limanı da yaklaşık 18 aydır Danıştay'dan onay bekleniyor. Bandırma Liman'ının özelleştirilmesiiçin geçen yılın Şubat ayında ilana çıkılmıştı.

Mayıs ayında da satışı 175.5 milyon dolara Çelebi Ortak Girişim Grubu'na yapılan Bandırma Limanı'nın ÖYK kararı ise Eylül-2008'de alındı ve imtiyaz sözleşmesi Danıştay'a iletildi. Bu durumda Bandırma'nın sözleşmesi de 8 aydır inceleniyor. Samsun Limanı da, Ceynak Lojistik ve Ticaret A.Ş'ye satıldı. Yine eylül-2008'de ÖYK kararı çıkan satışın imtiyaz sözleşmesi Danıştay'a gönderildi ve altı aydır bekleniyor.

4046 sayılı Özelleştirme Kanunu'nun 15'inci maddesi ile Anayasa'nın 155 maddesinin 2. fıkrası gereği imtiyaz sözleşmeleri Danıştay'a görüş alınmak üzere gönderiliyor. Özelleştirme Kanunu'nun 15'inci maddesinde Kamu İktisadi Kuruluşları'nın tekel niteliğindeki mal ve hizmet üretim faaliyetleri imtiyaz sayılıyor. Bu kapsamda TCDD'de de ana statüsü itibariyle KİK olduğu için bu kuruluşun sözleşmeleri için de Danıştay görüşü alınıyor.

Bir diğer özelleştirilmesi geciken proje de elektrik dağıtımı. Bu konu da düzenli olarak bir kaç ayda bir gündeme gelse de nihai sonuca gelinemiyor. Elektrik Enerjisi Piyasası ve Arz Güvenliği Strateji Belgesi'ne göre üretim tesislerinin özelleştirilmesi işlemlerine 2009 yılı içerisinde başlanması planlanırken, dağıtım özelleştirme işlemlerinin de 2009 yılı sonuna kadar büyük ölçüde tamamlanması öngörülüyor.

Danıştay'ın özelleştirme ihaleleri ve imtiyaz sözleşmeleri için yapılan başvurular ile açılan davalardaki tavrı bilimsel bir araştırmanın da konusu oldu. Türkiye ve Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV)'ın “Türkiye'de Özelleştirmenin Hukuk ve Ekonomisi” adlı araştırma çalışmasında örnek davalar incelendi. Araştırmada, Aktaş Elektrik 1 ve 2, İskenderun, Mersin ve Çeşme Limanı özelleştirmeleri, Tüpraş özelleştirmesi, SEKA özelleştirmeleri, Çitosan, Türk Telekom, Enka Doğalgaz Kombine çevrim santrali ile Başak Sigorta kararları mercek altına alındı.