Para bolluğu bitiyor mu?

Olumlu Temmuz ayı enflasyon verilerine rağmen ABD'de geçtiğimiz Cuma günü yaşanan sert düşüşe yönelik endişeler borsanın haftaya kayıplarla başlamasına neden oldu. Ancak, Avrupa Borsaları'ndaki toparlanma ile birlikte piyasalar kayıplarını telafi etti. Salı gününü FED toplantısını bekleyerek geçiren piyasalar, FED'in faiz toplantısında faizleri değiştirmeme kararının ardından yükselişe geçti. FED açıklamasında büyümeye yönelik aşağı yönlü risklerin bir miktar yükseliş gösterdiği belirtilirken, temel endişe kaynağının enflasyon olmaya devam ettiği vurgulandı. Bu açıklamaların ardından piyasalar yükselişini sürdürdü ve İMKB-100 endeksi 52,000 puan seviyelerinin üzerine çıktı. Dolar kotasyonları 1.26 seviyelerinin altına gerilerken bono faizleri yüzde 17.40'lara geriledi. Perşembe gününe iyi bir başlangıç yapması beklenen piyasalarda sabah saatlerinde Avrupa'nın en büyük bankalarından BNP Paribas'ın 2,1 milyar dolar büyüklüğündeki üç yatırım fonunun Amerikan kredi piyasalarında likiditenin kaybolması nedeniyle geçiçi olarak kapatıldığı açıklaması ile birlikte Avrupa Borsaları'nda yaşanan sert düşüşler yurtiçi piyasaları da etkiledi. Avrupa Merkez Bankası'nın Avrupa piyasalarındaki likidite ihtiyacını karşılamak için piyasaya 94 milyar avro para verdiği haberleri ile birlikte piyasalardaki çöküş sürdü. İMKB 50,000 puan seviyelerinin altına gerilerken dolar kotasyonları 1.29'lara, bono bileşikleri yüzde 17.60'lara yükseldi. ABD'de kredi piyasalarındaki sorunlara likidite probleminin de eklenmesi ABD Borsaları'nın da Perşembe günü yüzde ikilerin üzerinde kayıp yaşamasına neden oldu. Cuma günü piyasalardaki likidite ihtiyacı için Japon Merkez Bankası 1 trilyon yen, Avrupa Merkez Bankası ise 61 milyar avro daha verdi. Bu haberlerin ardından yurtiçi piyasalardaki düşüş sürdü ve borsa 48,500 puan seviyelerini test etti. Dolar 1.30'ların üzerine çıkarken faizler yüzde 17.80'lere çıktı.

Son bir ayda ABD'nin mortgage piyasasındaki sub-prime kredilerde yaşanan kayıplar nedeniyle kapanan fonlara Avrupa merkezli üç fonun da eklenmesi ve Goldman Sachs'ın iki hedge fonunda ciddi kayıplar olduğu haberleri piyasalarda büyük kayıplara neden oldu. ABD'de mortgage bono piyasasının büyüklüğü 8 trilyon doların üzerinde olup bunun yaklaşık 1.2 trilyon dolarını sub-prime bonolar oluşturmaktadır. Şu ana kadar batan fonlarda oluşan kayıp 18 milyar dolara yaklaşmıştır.

Ve genel beklenti bu kayıpların 100 milyar doları aşabileceği şeklindedir.

Global piyasalarda 2002 yılı başından beri devam eden yükseliş trendinde lokomotif görevini küresel likidite bolluğundaki artış üstlenmiştir. Bu hafta uzunca bir süreden bu yana Avrupa, ABD, Kanada ve Japonya Merkez Bankaları aynı anda kısa vadeli likidite ihtiyacı için piyasalara para vermek zorunda kalmıştır. Bu da piyasalarda küresel likidite bolluğunda bir sona gelindiği yorumlarını beraberinde getirmektedir.

Yurt içi piyasalar artık büyük ölçüde yurtdışındaki gelişmelere bağlı hareket etmektedir. Bu nedenle yurtiçindeki siyasi ve ekonomik gelişmelerin piyasalar üzerindeki etkisi oldukça sınırlı durumdadır. Cari açığımızın bulunduğu seviyeler itibariyle yurtdışındaki düşüşün bir çöküşe dönüşmesi yurtiçi piyasalardan ciddi bir para çıkışına yol açabilir. Bu nedenle yatırımcıların yurtdışındaki gelişmeleri yakından takip etmesi önem arzetmektedir.