Parsayı alan kaçıyor

Geçtiğimiz gün toplanan Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK), 2000 yılının özelleştirme programını belirlerken, son olarak Enerji Bakanlığı'nın Aktaş'a el koymasıyla gündeme gelen olaylar bugüne kadar yapılan özelleştirme uygulamalarının sonuçlarını tartışmaya açtı. Özellikle stratejik öneme sahip kuruluşların özelleştirilmesinde yaşanan aksaklıklara dikkat çekilirken, bu kuruluşlar arasında bulunan EBK, SEK ve enerji sektöründe yapılan özelleştirmenin sonuçlarına dikkat çekildi. Özelleştirilmesi büyük tartışma konusu olan EBK ve SEK'in tesislerinin hemen hemen hepsi özelleştirme sonucunda neredeyse işlevsiz hale gelirken, enerji sektöründe Aktaş, Çeaş ve Kepez özelleştirmelerinde yaşanan sıkıntılar da had safhaya ulaştı. Hemen hemen her hükümet döneminde büyük bir gelir kapısı olarak değerlendirilen ancak beklenen sonuçlar bir türlü alınmayan özelleştirme uygulamalarından bugüne kadar alınan sonuçlar içler acısı. Yaklaşık 15 yıllık özelleştirme hikayesinden şu ana kadar beklenen gelir elde edilemezken, özelleştirme öncesi faaliyetlerini sürdüren bir çok işletme özelleştirme sonrası işlev yapamaz hale geldi. Devletin işletmelerini satın alan firmalar, kendi yükümlülüklerini ihmal ederek satın aldıkları işletmeleri çalışmaz hale getiriyor. Devletin, yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle el koyduğu Aktaş'taki sorunlar EBK, SEK, ÇEAŞ ve Kepez özelleştirmelerinde de geçerli. EBK'da bir çok kombina artık çalışmıyor. SEK'in bir çok işletmesinde üretim yok. ÇEAŞ ve Kepez'de de ihaleleri alan firmalar işletme için gerekli yatırımları yapmıyor.

Uzun süredir unutulan özelleştirme uygulamaları geçtiğimiz gün yapılan Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun toplantısından sonra tekrar gündeme gelirken, son olarak geçtiğimiz hafta yaşanan Enerji Bakanlığı'nın Aktaş'a el koymasıyla birlikte de özelleştirme uygulamalarının sonuçları da tartışılmaya başlandı. Enerji Bakanlığı geçtiğimiz hafta içinde İstanbul'un Anadolu yakasının elektrik işlerini yürüten Aktaş'ın özelleştirme şartlarına uymaması nedeniyle yönetime el koyarken, aynı sorunların Kepez ve Çukurova Elektrik'te de yaşandığı belirlendi.

Bu arada, Aktaş'la birlikte, bir dönemin en önemli tartışma konularından biri olan EBK ve SEK tesislerinin özelleştirme sonuçları da gündeme geldi. Söz konusu tesislerin hemen hemen hepsi özelleştirildikten sonra işlevsiz hale gelirken, son ÖYK toplantısında 2000 yılı programında EBK'nın kalan kombinalarının özelleştirileceği kararının alınması tepkilere neden oldu. Öz Gıda-İş Genel Sekreteri Âgah Kafkas, EBK ve SEK'in özelleştirildikten sonraki durumları nedeniyle hemen hemen her kesimin ve yetkilinin EBK'nın kalan kombinalarının özelleştirilmemesi yolunda görüş birliğine vardığını hatırlatarak, "Özelleştirme İdaresi ile ortak bir proje yürütme kararı almıştık. Özelleştirilen EBK kombinalarının durumuna bakılarak kalan kombinaların özelleştirilmesine karar verilecekti. Durum ortadayken, EBK'nın yine özelleştirme gündemine alınması çok düşündürücüdür" dedi.

Öte yandan, önce EBK ve SEK'te daha sonra da enerji sektöründe yapılan özelleştirmelerde alınan sonuçlar, özellikle stratejik öneme sahip alanlarda yapılacak özelleştirmelere titizlikle yaklaşılması gerektiği gerçeğini ortaya çıkardı. Uzun süredir tartışma konusu olan enerji dağıtım ihalelerinin sonucunun da Aktaş, Kepez ve Çukurova Elektrik gibi olmasından endişe ediliyor.