Petrol fiyatları düştü benzin kuru bekliyor

Benzine yapılan son indirimden bu yana petrol fiyatları yüzde 13,5 düşünce sürücülerin indirim beklentisi doğdu. Ancak dolardaki artış firmaları şimdilik indirimden vazgeçirdi. Firmalar kurun hareketine göre indirime karar verecek. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) stratejik rezervleri serbest bırakarak piyasaya müdahalesi sonrasında petrol fiyatlarında düşüş sürüyor.

Brent ham petrolü geçen haftaki kayıpların ardından düşüşünü bugün de sürdürdü ve dolardaki yükselişle varil başına 104 dolara geriledi. ABD ham petrolü ise 90 dolarda işlem görüyor. Türkiye'de benzin fiyatlarında belirleyici olan petrol türü Brent. Brent petrolündeki hareket içeride benzin fiyatlarını da etkiliyor.

Benzinde son indirim 9 Haziran'da yapıldı ve 95 oktan kurşunsuz benzinin litre fiyatı 4,17 liraya çekildi. Ancak 9 Haziran'dan bu yana Brent tipi petrolün fiyatı yüzde 13,5 azalmasına karşın akaryakıt dağıtım şirketleri pompa fiyatında indirime gitmedi. Petrol fiyatındaki artışı hemen zam olarak yansıtan firmalar son 18 günde yaşanan indirimi neden yansıtmadılar? Burada devreye doların yükselişi giriyor. 9 Haziran'da 1,57 olan dolar bugün 1,64 lirayı aştı. Bu da doların 18 günde yüzde 4.5 arttığı anlamına geliyor.

Petroldeki düşüşe karşın dolardaki artış firmaları indirim yapmaktan vazgeçirmiş görünüyor.

Bir başka deyişle petroldeki düşüşle indirim bekleyen sürücüler, dolardaki artışla şimdilik daha da bekleyecek gibi görünüyor. Avrupa'nın en pahalı benzini kullanan Türkiye'de pompadaki en büyük payı yüzde 60'la devlet alıyor.

Yani bir litre benzine ödenen 4,17 liranın 2,5 lirası devlete gidiyor. Sektör temsilcileri de petrol fiyatlarındaki düşüşün hemen yansımayacağını belirtiyor. Firmalar kurdaki harekete bakarak benzinde indirim kararını alacak.

Türkiye'de akaryakıt kaçakçılığı, tüm tedbirlere rağmen önlenemiyor. Motorin yerine kullanılan 10 numara yağ ve kaçak olarak gelen akaryakıt, kayıtlı satışları olumsuz etkiliyor. Emniyet Genel ve Petrol Sanayi Derneği'nin verileri, kaçak akaryakıtın boyutunu ortaya koyuyor. Buna göre, 2003-2010 döneminde motorlu araç sayısı yüzde 70'e yakın artış gösterdi. Ancak benzin-motorin türü akaryakıt satışlarında artış yüzde 20'lerde kaldı. 2008'den sonra ise akaryakıt satışları eksiye düştü. Son 3 yılda araç sayısı 1 milyon 330 bin adet artarken, akaryakıt tüketimi 575 bin metreküp azaldı. Türkiye'de akaryakıt kaçağını önlemek için 1 Ocak 2005'ten itibaren ulusal marker (ayırt edici) uygulaması başlatıldı. Ancak uygulamaya rağmen kaçak önlenemedi. Türkiye Büyük Millet Meclisi Haziran 2005'te kaçağın boyutunu tespit etmek için Kaçak Akaryakıt Komisyonu kurdu. Komisyon çalışması sonucunda sektördeki kaçağın 8 milyar doları bulduğu açıklandı. Komisyon tespitinde şu bilgilere yer verdi: "Yıllık 8 milyar dolara varan kaçak pazarında devletimizin vergi kaybı, tam 2,5 milyar dolara ulaşıyor."