Protokol krizi

İstanbul Ticaret Odası'nın (İTO) şehitlerin anısına okul yaptırma isteği ile başlayan İTO Başkanı Murat Yalçıntaş-Devlet Bakanı Zafer Çağlayan kavgası Brezilya'da ipleri kopma noktasına getirdi. Mart 2009'dan bu yana iki isim arasında yaşanan gerilim, İTO'nun düzenlediği Brezilya'daki 1. Türk İhraç Ürünleri Sergisi'nde 'yetki kavgası'na neden oldu. Çağlayan, Yalçıntaş'ın serginin açılışına “ailevi” gerekçelerle katılmayışını “ayıp” diyerek eleştirdi. İTO adına sergiye katılan yönetim kurulu üyeleri ise “DTM rol çalıyor” dedi. Brezilya'nın Sao Paulo kentinde düzenlenmekte olan sergi için İTO, 2 milyon dolarlık harcama yaptı. Serginin tanıtımı için 281 bin dolarlık bütçe ayrılırken, Güney Amerika genelindeki ticari kuruluşlara 500 bin e-mail yollandı. Sergiye Güney Amerika'dan katılmak için 12 bin 500 başvuru oldu. Türkiye'den 151 firmayı Brezilya'ya getiren İTO'yu, sergide 4 yönetim kurulu üyesi temsil etti. İTO Başkanı Murat Yalçıntaş ise Türk firmalarını MERCOSUR bölgesi ile buluşturan sergiye katılmadı. Başbakan Erdoğan, sergi ziyareti sırasında Yalçıntaş'ın olmamasına şaşırdı. İTO Başkan Yardımcısı Dursun Topçu'ya Yalçıntaş'ın Brezilya'ya neden gelmediğini soran Erdoğan, Topçu'nun “Sayın başkanımız ailevi nedenlerden dolayı sergiye katılamadı” şeklindeki açıklaması üzerine “İTO'ya kızgınım” dedi.

Brezilya'daki sergide artan Çağlayan-Yalçıntaş gerilimi geçen yıl mart ayında yaşanan 'okul kavgasına' dayanıyor. O dönemde, İTO'nun şehitlerin adını taşıyan 10 ilköğretim okulu yaptırmasına Ankara Sanayi Odası karşı çıkmış, TOBB'a 'okul yaptırma konusunda görüş' sormuştu. TOBB da Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na durumu bildirmişti. Bunun üzerine Bakanlık onayıyla odalara "Bulunduğunuz kentin dışına okul yapamazsınız" yazısı gönderilmişti. Yalçıntaş, yakın bir aile mensubunun sağlık sorunu nedeniyle gelişini iptal ettiğini ve bu durumu Başbakan'a bildirdiğini Çağlayan'ı ise aramaya gerek görmediği söyledi.

İTO'nun düzenlediği sergi Türk firmalarının önünü açtı. Çilek Mobilya, Brezilya'nın ünlü Etna firmasıyla anlaşma sağladı. Etna'nın 70'e yakın mağazasında Çilek Mobilya ürünleri sergilenmeye başlanacak. Ekinciler Demir Çelik, 40 milyon doları bulan ihracatını 60 milyon dolara yükseltecek. Sao Paulo'da 5 milyon dolar yatırımı bulunan Bursalı Aktaş Grup 3 yıl içinde yatırımının kapasitesini 15 milyon dolara çıkaracak. Çimsa ise 6 milyon dolarlık beyaz çimento ihracatını bu yıl 8 milyon dolara çıkarmayı hedefliyor.

Brezilya-Türkiye İş Forumu'nda konuşan Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, geçen yıl temmuzda yaptığı ziyarette 100'ün üzerinde iş adamıyla önemli temaslarda bulunduğunu belirtti. Çağlayan, “Türk ve Brezilyalı iş adamları üçüncü ülkelerde ekonomik alanlarda birlikte iş birlikleri yapabilirler." dedi. Brezilya Yatırım, Sanayi ve Dış Ticaret Bakanı Miguel Jorge de, sanayi, altyapı ve inşaat alanlarında 2010-2013 yılları arasında 725 milyar dolarlık bir yatırımı öngördüklerini dile getirerek, Türk iş adamlarının bu sektörlerde iş yapabileceklerini ifade etti.