Ricciardone'ye bir veto daha

ABD'nin Ankara Büyükelçisi Frank Ricciardone'ye, bu kez Arizona'nın Cumhuriyetçi Parti Senatörü Jon Kyl itiraz etti. ABD Başkanı Barack Obama'nın Türkiye'nin Ankara Büyükelçisi adayı gösterdiği Ricciardone, Kansas Senatörü Sam Brownback'ten veto yiyince, Obama çareyi 29 Aralık 2010'da Senato'nun tatil olduğu dönemde 'recess' (mola) atamasında bulmuştu. Bu yıl ağustos başında Washington'a giderek Dış İlişkiler Komitesi'nde ikinci kez ifade (hearing) veren Ricciardone, komite oylamasını oy çokluğuyla geçti. Ancak Genel Kurul'a gönderilen karara bu kez de Adalet Komitesi Üyesi Senatör Jon Kyl engel (hold) koydu. Ricciardone'nin büyükelçiliğine itiraz, Başbakan Tayyip Erdoğan'ın BM 66. Genel Kurul toplantılarını sürdürdüğü bir sırada geldi. Washington yönetimi, Kyl'ı itirazını çekmesi için ikna etmeye çalışıyor. Eğer Kyl sene sonuna kadar itirazını geri çekmezse, Ricciardone'nin Türkiye'deki üçüncü serüveni kısa bir süre sonra bitecek. 2011'in sonunda Washington'a dönecek.

2 Ağustos'ta Demokrat Partili Senatör Jeanne Shaheen'in başkanlık yaptığı oturum oldukça iyi geçmişti. Büyükelçi Ricciardone başta olmak üzere kimse ikinci kez bir veto da beklemiyordu. Ricciardone ikinci kez ifade verdiğinde, Mavi Marmara raporu henüz sızdırılmamıştı. O sırada Libya Temas Grubu toplantıları sebebiyle Londra'da bulunan Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nu, ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton açıklamayı -bunu tabi Netanyahu istiyordu- biraz daha erteletme konusunda ikna etmeye çalışıyordu. Rapor, 1 Eylül'de sızınca resmi açıklaması ilan edildiği üzere 2 Eylül tarihinde yapıldı. Türkiye, Akdeniz'de seyrü sefer dahil beş maddelik yaptırım kararını da daha açıklamamıştı.

Başbakan Erdoğan, kalabalık bir heyet ile Mısır, Tunus ve Libya'yı kapsayan Arap Baharı Kuzey Afrika çıkarmasını henüz gerçekleştirmemişti. Doğu Akdeniz'de, Güney Kıbrıs-İsrail ortaklı Amerikan şirketi Noble ile doğalgaz ve petrol arama sondajlarına başlamamıştı. Erdoğan'ın BM toplantıları için New York seferi daha gerçekleşmemişti. Mavi Marmara raporunun tartışmalı bir şekilde açıklanmasından sonra Ankara'nın “İsrail bedel ödeyecek” çıkışına atıfla 12 Eylül tarihli yazıda Amerika'da İsrail'in ne anlama geldiğinin resmini çizdikten sonra şunları yazmıştık:

“Başbakan Tayyip Erdoğan'ın Davos Zirvesi'ndeki çıkışıyla başlayan, Mavi Marmara olayı ve sonrasında BM Güvenlik Konseyi'nde Türkiye'nin İran yaptırımlarına 'hayır' oyu vermesiyle ivme kazanan Türkiye karşıtı rüzgarlar yeniden estirilecektir. İlk işaret fişeği Büyükelçi Frank Ricciardone konusunda gelebilir. Obama'nın ara dönemde Ankara'ya gönderdiği Ricciardone'nin ataması Ağustos başında Senato'da görüşüldü. Ancak henüz onay gelmedi. İsrail, İran'a yaptırım oylaması ve Mavi Marmara olayında olduğu gibi bu meseleyi de ABD-Türkiye meselesi haline dönüştürme çabasına gireceğinden benim kuşkum yok. Bu konuda, Türkiye'nin NATO üyeliğinin bile tartışma konusu yapıldığını hatırlatmak yeter.”

(İsrail) Türkiye ile hesaplaşmasını Amerika üzerinden yapmak. Daha önce de yaptıkları gibi kendi sorunlarını Amerika-Türkiye sorunu haline getirmek.

Başbakan Erdoğan ile Başkan Obama'nın geçtiğimiz hafta New York'ta 1,5 saati aşkın görüştüğü konular oldukça zorlu konulardı. Kritik listenin başında İsrail var. İsrail'deki mevcut yönetim, Netanyahu hükümeti; Erdoğan'ın olduğu kadar Obama'nın da karşı karşıya kaldığı bir sorun. Hatta, Erdoğan için belki sorun değil ama Obama için oldukça ciddi bir sorun. İki liderin İsrail sorunu konusundaki durumu ise oldukça farklı. Netanyahu, Erdoğan'a vurdukça Erdoğan hem içerde hem bölgede güç kazanıyor. Erdoğan, İsrail yönetimine yüklenince yine güç kazanıyor. İsrail, her iki durumda da zayıflıyor, yalnızlaşıyor. Kazara İsrail'i gücendirecek bir söz ağzından çıktığı zaman tüm şimşekleri üzerinde topluyor. Durumu düzeltmek için söylenmedik laf bırakmıyor. İsrail, az biraz yüklendiğinde ise dünyası kararıyor tamamen. Görünen o ki, Obama'nın Erdoğan için yapabilecek bir şeyi yok. Ama Erdoğan'ın var gibi. İsrail mevcut politikalarında ısrar ettikçe bölgede sadece kendisi değil Amerika'yı da yalnızlaştırıyor. Ortadoğu'da Amerika'nın arkasına sığınan İsrail'in işine, bölgede nüfuz kaybeden bir Amerika yaramaz. Bölgedeki sığınağını kaybetmek istemeyen İsrail, sığınağını korumak için Washington'da politikalarını yeniden gözden geçirmek zorunda kalabilir.