Ekonomide riskli viraj

Uygulanan enflasyonla mücadele programının başvurulabilecek son çare olduğunu belirten ekonomistler, ancak programından sapma olursa benzeri görülmemiş bir krize girilebileceğini söylediler.

Hükümetin IMF ile imzaladığı stand-by anlaşması çerçevesinde uygulamaya koyduğu program geniş bir kesim tarafından destek görürken, söz konusu programın ısrarla arkasında durulması gerektiği bildirildi. Ekonomistler, ekonomide başvurulabilecek başka bir çare kalmadığına dikkat çekerken, hükümetin bu programla büyük bir risk aldığını ve "kimi çevrelerin baskısına boyun eğerek programda sapma gösterilirse ekonominin 1994 krizinden daha kötü bir duruma geleceğini söylediler.

Öte yandan döviz ve faiz gelirlerinden ümidini kesen büyük tasarrufçunun borsaya yöneleceği ve bu şekilde programın yükünün borsadaki küçük tasarrufçuya yükletileceği belirtildi. Bu uygulama sonucunda da Türk ekonomisinin en önemli çıkmazlarından biri olan gelir dağılımı adaletsizliğinin giderek büyüyeceği de bildirildi. Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Güven Sak, hükümetin önünde iki yol olduğunu hatırlatarak, "Bunlardan biri para basmaktı ikincisi şu anda uygulanan sıkı para politikasını gündeme getirmekti. Yapacak başka bir şey de yoktu" dedi.

Uygulanan ekonomik programın hükümetin değil bürokratlar tarafından hazırlanan bir program olduğuna dikkat çeken Sak, bürokratların söz konusu programla hükümetin "hareket etme alanı"nı daralttıklarını söyledi. Sak, "Programla ilgili verilen sözlerin hepsi tutulmalı. Hükümet kararlı olmalı" şeklinde konuştu. Hükümet tarafından uygulanmaya başlanan programın başarı şansının yüksek olduğuna işaret eden Sak, "Ancak hükümet kararlılığını kaybeder, popülist politikalara yeltenir ve baskılara boyun eğerse bu durum Türk ekonomisi için felaket olur" dedi.

Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdinç Telatar da, programın desteklenmesi gerektiği görüşünde. Programın siyasi ve ekonomik olmak üzere iki yönünün olduğunu belirten Telatar, bu iki yönün birleşmesi gerektiğini, eğer birleşilmezse hedeflerin hayalden öteye gidemeyeceğini söyledi.

Türkiye'de yıllardır peşkeşler nedeniyle kaynak kalmadığını belirten Telatar, şunları söyledi: "Uygulanan program bana göre geç kalınmış bir karar. Hükümet bunu mutlaka uygulamak zorunda. Hükümetin bu programı başarması gerekiyor. Eğer söylenenlerin arkasında durulmazsa çok ciddi krizlerle karşılaşırız. 1998 ve 1999 krizlerini ararız. 94 krizinden çok daha kötü bir ortamla karşı karşıya kalırız."

Öte yandan, hükümetin uyguladığı programa temkinli yaklaşan ekonomistlerde uygulanan programın "baskıcı bir program" olduğunu söylüyorlar. Prof. Dr. İzzettin Önder, hükümeti rahatsız eden iki kesim olduğuna dikkat çekerek, bu iki kesimin de hükümet tarafından bastırıldığını söyledi. Önder, "Bu iki kesimden biri emekçi kesim, ikincisi de finans kesimiydi. Hükümet bunların ikisini de susturdu" dedi.

Son dönemde IMF ve Dünya Bankası'nın oldukça sert eleştirilere maruz kaldığını bu nedenle bu kurumlar için Türkiye'nin son şans olduğunu söyleyen Önder, bu iki kurumun kendilerini kanıtlamak için ellerinden geleni yapacağını söyledi.

Dışarıda çok önemli bir gelişme olmadığı taktirde hedeflerin tutturulabileceğini belirten Önder, bunun nedeninin dış destekten kaynaklanacağını ifade etti. Önder, uygulanan program nedeniyle ekonomide meydana gelecek değişiklikleri ise şöyle sıraladı: "Finans kesimi borsaya yönelecek. Ve bugüne kadar devleti soyanlar bu kez küçük tasarrufçuyu soyacaklar. Bununla da birlikte gelir dağılımı bozulacak."