Risksiz rızk mümkün mü?

"Uluslararası Genç İşadamları Kongresi" Genç MÜSİAD tarafından dünyada bir marka haline getirilen farklı bir konuyu ele alarak iki yılda bir Türkiye'de düzenlenen ve dünyanın birçok ülkesinden binlerce genç işadamının, girişimcinin, yazarın ve akademisyenin katıldığı ve bu yıl 4.ncüsü yapılacak olan Uluslararası bir organizasyonu Genç MÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Akbal Yenisafak.com.tr'ye anlattı.

"Yüksek ahlâk ve yüksek teknoloji" anlayışını, 21 yıllık MÜSİAD tecrübesiyle birleştirerek, edindiği tecrübeyi genç girişimci ve yöneticilere aktarmak amacıyla gerçekleştiğini anlatan Akbal, aynı zamanda toplumsal dayanışma ve paylaşma kültürünü geliştirerek, gençliğin sosyal, kültürel ve ekonomik seviyesinin yükseltilmesini sağlamayı amaçladıklarını söylüyor.

2008 yılında girişimcilik kavramı yeni yeni başladığında Genç MÜSİAD olarak Ulusal Genç Girişimcilik kongresi düzenleyelim dedik. İlk İstanbul Ticaret Odası ile beraber gerçekleştirdik, güzel bir katılım oldu sonra 2009'da bunu uluslararası platforma taşıyalım, yalnızca Türkiye'nin değil dünyanın gündemine aktaralım istedik.

O zamanlar çok konuşulan bir konu değildi daha yeni yeni bu kavramlar konuşuluyor. Bizim bu kavramların ortaya çıkarılmasında önemli katkılarımız oldu. Bilinçli girişimciliği aşılamak bizim misyonumuz haline geldi. 2009'da Uluslararası Genç Girişimcilik Kongresi düzenledik. Yurtdışından 500' e yakın yabancı genç işadamı ağırladık İstanbul'da. 2011'de 750 yabancı işadamının katılımıyla kongreyi Cevahir Alışveriş Merkezinde düzenledik. Bu sene de sayın Başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın da katılımıyla yurtdışından 1500'ü aşkın yabancı işadamını ağırlayacağız, toplamda da 5 bin işadamımızı bir araya getireceğiz.

Girişimcilik Kongresi Genç işadamları kongresi olarak değişti. Neden böyle değişikliğe ihtiyaç duydunuz?

Girişimcilik, ayakları çok yere basan temeller üzerine inşa edilmiyor. Düzenleyeceğimiz kongreyi genel işadamı kongresine çevirdik bu sayede girişimcileri de işin içerisine katarak yararlı bir kongre düzenleyeceğiz. Aynı zamanda farklı görüşleri bir araya getirecek bir kongre olacak, olumlu geri dönüşler de aldık kongre için. 1500 aşkın yabancı işadamlarının özellikleri genç olmaları yaş aralıkları 20- 35 arasında değişiyor. Dünyada girişimcilik haftaları, küresel girişimcilik zirveleri var fakat bizim bu organizasyonlardan farkımız gelen girişimciler herhangi bir destek almadan kendi bireysel bütçeleriyle yapacağımız organizasyona katılacaklar. Herhangi bir kurum, sponsorluk çerçevesinde değil, talep ederek geliyorlar bu önemli bir nokta.

Birçok uluslararası organizasyon bizim yapacağımız gibi olmuyor. 2. olarak biz fuar da düzenleyeceğiz, 60 tane stant oluşturacağız, biz buna Gençlik Fuarı diyoruz gençlerin buluştuğu bir organizasyon. Kendi ürünlerini burada tanıtma imkanı bulacaklar. 3. olarak geçtiğimiz günlerde basınla paylaştığımız '100 fikir 100 şirket 10 milyon destek' projemiz olacak, bu proje 1 yıllık periyotu kapsayacak, bunu her sene devam ettireceğiz.

'Melek yatırımcılık' denen bir kavram var, iyi niyetli sürdürülmeye çalışılan fakat Amerika çıkışlı olan anlayış üzerine kurulan bir sistem bizim bu sisteme karşı ciddi tereddütlerimiz var. Melek yatırımcılık kavramı şu an girişimciliği kollayan bir noktada değil. Asıl amacı girişimciyi destek vermek değil daha çok yatırımcıyı gözeten hatta girişimciyi yatırımcının kurdu olarak gören bir sistem. Biz buna alternatif bir model üretiyoruz asıl sürprizimiz bu kongremizde açıklayacağız. İpucu verebilecek olursak yatırımcı girişimcinin projesine ne kadar para verirse versin %40'ndan fazlasını satın alamayacak, biz bunu sınırlayacağız. Projeyi satın alarak parayla çalmış oluyorsunuz bir noktada. Girişimci birçok konuda tecrübesiz, fikri parlak olabilir ama anlaşmadan alacağı parayı hayatı boyunca hayal bile etmemiş, bir anda karşısına çıkıp projesinin %80'ini %90'ını satın almak kısa vadede hoşuna gidebiliyor, uzun vadede baktığınız zaman kısıtlama oluyor. Girişimcinin harcadığı zaman, emek heba olabiliyor, bir bakmışsınız projenin bir köşesinde ya yer alıyor yada alamıyor.

Açıkçası şuan jürimiz değerlendirme çalışmalarına devam ediyor. Benim inceleme fırsatım olmadı, o kadar ciddi fikirler projeler var ki ilerleyen günlerde basınla paylaşacağız. Bu yatırım modelinin asıl amacı yatırımcıya para kazandırmak değil, öncelik olarak girişimcilere destek olmak. Bir ağabey rolü oynayacak bir hami rolü oynayacak. Asıl amacı girişimciyi kalkındırmak, projenin hayata geçmesinde destek olmak, çünkü girişimci ilk olarak paraya ihtiyacı yok desteğe ihtiyacı var ona yol gösterecek birilerine ihtiyacı var. Yıllarca biz girişimcinin tek ihtiyacını finansal erişim olarak gördük bu yanlış bir bakış açısıydı. Bizde dedik ki '100 Fikir 100 Şirket' projesi kapsamında 100 tane MÜSİAD' lı, Genç MÜSİAD' lı bu işlerde tecrübeli olan abimize, gençlerimize diyeceğiz ki, arkadaşlar siz en az 100 bin lira yatırım yapacaksınız. Size 100 tane parlak fikir bulacağız, fikirlerle sizi eşleştireceğiz ve siz de minimum 100 bin yatırım yapacaksınız dedik. Burda ki asıl kastımız 'Melek Yatırımcılık' kavramını bizim hassasiyetlerimize, coğrafyamıza, manevi değerlerin çizdiği çerçevede inşa ederek asıl haline bizim geçmişimiz de var olan haline çekmek.

Jürimiz seçim yaparken Yenilikçilik, sürdürülebilirlik ve ölçülebilirlik kriterlerini göz önünde bulunduruyor.

İlk kongreyi yaptığımızda 400- 500 arasında girişimciyi ağırlamıştık. Konseptler ona göreydi, içerik ona göreydi. 2009'da yapılan kongrede ' Finansmana Erişim' temalı bir organizasyondu. 2011'deki kongrede ise ' Değişim' temasını işlemiştik. Ortadoğu'da yaşanan Arap Baharının oluşmasıyla beraber değişimdeki girişimciliğin, sosyal etkenlerin ne kadar güçlü ve etkili olduğuna yönelikti. Bu seneki temamız iş dünyasındaki 'Rızk ve Risk' ikilemi. Biz riskin rızıktan geldiğine inanırız. Daha doğrusu risk kelimesinin Arapçadaki rızk kelimesinden İngilizceye geçtiğini biliyoruz, bu şekilde tanımlıyoruz. Bugüne kadar iş dünyasında ne yazık ki risk faktörü olumsuz bir algılamaya sebep olmuştur. Biz riske farklı bir perspektif sunacağız yapacağımız kongreyle. Olumsuz bir algıysa bu batının bize ihraç ettiği bir model. Hesap edilebilir riskin bir olumsuzluğu var mıdır, veya sıfır risk taşıyan bir ticaret mümkün müdür, evet mümkündür. Kuran- ı Kerim'de bahsediyor, Fatır Suresi 29. Ayet' de, ' Şüphesiz, Allah'ın kitabını okuyanlar, namazı kılanlar ve kendilerine rızık olarak verdiğimiz şeylerden, gizlice ve açıktan Allah yolunda harcayanlar, asla zarar etmeyecek bir ticaret umabilirler' diyor. Biz riski sadece yıl sonundaki eksilmesi olarak görmüyoruz sonuç odaklıda görmüyoruz. Biz en başarılı işadamını en zengin işadamı olarak gören ticari ekosistemin karşısındayız. En başarılı şirketi en çok kar eden şirket olduğu görüşünün de karşısındayız. Yıl sonunda iyi bir kar elde etmiş olabilirsiniz fakat aynı anda tasadduk, erdem, kanaat gibi kavramlarda zarar etmiş olabilirsiniz. Veya sırf karı yükselteceğim diye 100 kişinin yapabileceği işi 70 – 80 kişiye kapasitesini zorlayarak yaptırdığınız da erdemli bir davranış mı sergilemiş olursunuz yoksa çalışanların hakkını gözeterek, daha rahat çalışabileceği şekilde daha fazla kişiye istihdam alanı sağlayarak mı başarı elde etmiş olursunuz. Kongremiz de bunların hepsini sorgulayacağız, tartışacağız. Bizim rızk ve risk ikilemi gibi bir sorunumuz yok fakat günümüzdeki iş dünyasının öyle bir ikilemi var. Rızk ve risk ayrımını yapamamakta şirketler.

50 yi aşkın ülkeden katılımcı gelecek, konuşmacılar arasında Malezya Fetva Kurulu Başkanından, Word İslamic Economic Forumu başkanına kadar geniş bir konuşmacı kapasitemiz var. Güney Afrika'dan, Suud'dan, Malezya'dan konuşmacılarımız var. Dünyanın en büyük katılım bankası Erraji Bankası da panelistlerimiz arasında bulunuyor. Açılışı Başbakan Recep Tayyip Erdoğan gerçekleştirecek, kongrenin 2. günü ekonomiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Ali Babacan gelecek. 3 tane ana panelimiz var 'Küresel Sistemin Açmazları' ' nı Başbakan Başdanışmanı Yiğit Bulut gerçekleştirecek. Merkez Bankası Başkanı Erdem Başcı ve Borsa İstanbul Başkanı İbrahim Turhan konuşmacılarımız arasında bulunuyor. Kongremizde 'Bireysel Rızk, Bireysel Risk Ve toplumsal Rızk' adlı panelimiz var bu panele Ali Ülker, Ahmet Çalık, Remzi Gür, Süleyman Orakçıoğlu gibi işadamlarımız gelecek.

Bu çok gecikmiş bir model, Malezya katılımcı banka ve fetva sistemini en iyi uygulayan ülkelerden o yüzden Fetva Kurulu Başkanı'nı kongremizde ağırlayacağız. Katılım banka sisteminin dinamikleri hakkında bilgilendirecek katılımcıları.

Günümüzde gençlere yaklaşımı nasıl görüyorsunuz?

'Gençler Geleceğimizdir' kavramının karşısındayız biz çünkü gençler geleceğimizdir doğru fakat gençleri sadece geleceğe hapsetmeniz yanlış bir durum. Bu söylem ile söylenmek istenen gençlere bugün gidin yarın gelin demektir, gençliğinizin bizim için bir anlamı yok yaşınız ilerlesin sonra gelin demektir bu yaklaşım doğru bir yaklaşım değil. Bu tarz yaklaşımlar olduğu zaman gençlik kullanılmayan bir dinamik haline geliyor. Gençlik bulunduğu dönemin tamamında toplumdaki tarihi keskin dönüşümleri sağlayan unsurdur. Peygamberimiz, ' İslam gençlerin omuzlarında yükselecektir' diyor. Bir Fransız İhtilaline bakın bir Arap Devrimlerine bakın bunlar hep gençlerin toplumdaki efektifliği ile ilgilidir. Sezai Karakoç ' Mona Roza' yı yazdığında kaç yaşındaydı, Necip Fazıl, ' Kaldırımlar' eserini yazdığında 20'sini doldurmamıştı. Gençlik en kıymetli vaktin en bereketli olduğu bir dönemdir. Gençler siz durun siz bizim geleceğimizsiniz söylemini biz kabul etmiyoruz. Biz geçmişiz, geleceğiz, günümüzüz hepsinde gençler var ve olmalı da.

Gençliğe karşı olan yapı kırılmaya başladı mı sizce?

Milletvekilliği 18 yaşına düşürülmeli

Gençliğe olan bu davranış kırılmaya başlandı artık. Size bir örnek vereyim Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u fethettiğinde 19 yaşındaydı. Fatih orada bir vitrin işin çıktısı, Fatih'i yetiştiren bir eğitim sistemi var, bir aile sistemi, Enderun sistemi , bir ekosistem var Fatih Sultan Mehmet bunların bir dışavurumu aslında. Dolayısıyla milletvekili yaşının 18 yaşına düşürülmesi lazım. Toplumun kendini yeniden inşa edebilmesi için gençliğe güvenmesi, yetiştirmesi lazım. Bir aile düşünün ki milleti 18 yaşında milleti vekaleten temsil edebilecek bir şuurda yetiştirecek bu çok önemli. Necip Fazıl dediği gibi 'Hey gidi küheylan koşmana bak sen, çatlarsan doğuran kısrak utansın' yani küheylan sen koş seni yetiştiren toplum yetiştiremediyse seni bu senin ayıbın değil. Bu yüzden toplumun yeniden inşası konusunda gençlik olmazsa olmazımız.

İş adamı yalnızca bir doktor bir öğretmen olarak sınıflayamazsınız iş adamı toplumun bütün dinamiklerine temas edebilen bir yapısı vardır. İş adamı çok yönlü bir insandır. Örnek olarak İslamı dünyanın dört bir yanına tüccarlar yaymıştır. Bizim aradığımız asıl kriter yatırımcı insiyatif alıp alamıyor mu biz buna bakıyoruz. Siz işadamısınız fakat girişimci ruhunuz yok bu bizim aradığımız model değil. Siz bir akademisyensiniz topluma duyarlılık gösteriyorsunuz, gelişimine rehberlik ediyorsunuz, Sivil toplum kuruluşu ruhuna sahip olması lazım asıl bizim aradığımız kriterlerimiz bunlar yerine getiren herkes katılabilir. Katılım için

internet sitemizdeki formu doldurup kayıt yaptırmak yeterli

%30 a yakın üyelerimiz hanımefendilerden oluşuyor. Toplumumuzda sosyal ve ticari hayata katılımları düşük . Genç MÜSİAD hanımların katılımının en yüksek olduğu kurumlardan biri buna TBMM 'de dahil. Kendi aralarında ortaklık kurabiliyorlar, çeşitli faaliyetlerde bulunuyorlar. Kongremizde stant açacaklar 2023 için 500 milyar dolarlık ihracat hedefimiz var hanımefendiler mutlaka iş dünyasına katılması lazım ki bu hedef gerçekleşsin. Aileler Genç MÜSİAD'ı duyunca kapılarını sonuna kadar açıyor. Çocuklarını kızlarını teşvik ediyorlar bu noktada, aileler bunun katkısını da görüyor, karşılıklı olarak bir güven söz konusu.