İnsani diplomasi

Gazeteci arkadaşlarımız Hamit Coşkun ve Adem Özköse çok şükür sağ salim ailelerine kavuştu.

Türkiye ve İran dışişleri bakanları arasındaki temaslar iki sivil toplum kuruluşumuzun da devreye girmesiyle semeresini verdi.

''Mazlumder'' ve ''IHH''nın İran ve Suriye''de gerçekleştirdikleri çalışmalar sonucunda Esed rejimi iki arkadaşımızı serbest bıraktı.

Bu insani diplomasi atağına olumlu karşılık veren İranlı yetkililere ve sivil aracılara da teşekkür ediyoruz.

Geçen bir yazımda sivil toplum kuruluşlarını ''yeni tür diplomasi araçları'' olarak tanımlamıştım.

Gerçekten de öyle oldukları gazeteci arkadaşlarımızın özgürlüklerine kavuşmalarıyla daha iyi anlaşıldı.

Mazlumder ve IHH''nın müştereken gerçekleştirdiği girişimler ''insani diplomasi''nin bir örneğiydi.

İnsani yardım ve insan hakları kuruluşları ''uluslararası sivil toplum''un birer parçasıdırlar.

Hükümetlerin, devletlerin politikaları değişebilir ama sivil toplum kuruluşları kuruluş amaçları doğrultusunda faaliyetlerini sürdürürler.

Bu bakımdan hükümetlerin ve devletlerin politikalarındaki değişikliklerden kaynaklanan engellere de takılırlar.

Sivil insani girişimleri nedeniyle hayatlarını kaybedenler de oldu.

Sivil toplum kuruluşlarımızın önemini 1999 depreminde devletten daha hızlı şekilde ve daha önce felaket bölgesine ulaştıklarında idrak etmiştik.

Şimdi dünyamızın pek çok bölgesinde yardım kuruluşlarımız faaliyet gösteriyor.

Sivil kuruluşlarımızın faaliyetleri resmi ve yarı-resmi yardım kuruluşlarının kendilerini yeniden yapılandırmalarında tetikleyici bir rol oynadıklarını da unutmamak gerekiyor.

Artık sivil toplum kuruluşları etnik çatışmaların, mezhep çatışmalarının ve kirli savaşların sebebiyet verdiği her türden insani sorunlara müdahil oluyor.

Devletlerin, devletlerarası kuruluşların giremedikleri yerlere giriyor, el atmadıkları sorunlara el atıyorlar.

Bazen devletlerarası çatışmaların çözümlenmesinde bile rol oynayabiliyorlar.

Bu yüzden ''Uluslararası Adalet Köprüleri (IBJ)'' kurucularından Karen Tse, yaptıkları işi ''iyileştirici danışmanlık'' olarak tarif ediyor.

Hint kökenli entelektüellerden Parag Hanna ise sivil toplum kuruluşlarını şöyle anlatıyor:

''Bu kurumların meşruiyetleri uzmanlıkları, tarafsızlıkları, temsil kabiliyetlerindeki saydamlıktan kaynaklanmaktadır. Bu kurumlar, pek çok zaman hükümetlerden daha sorumlu davranmakta ve saydam oldukları sürece de vakıflar, hayırseverler hatta rakipleri tarafından da sorumlu görülmektedir. Bu kurumların fonlarının devlet fonlarından daha iyi kullanıldığı da açıktır. Sivil toplum örgütlerinde, fonlar faaliyet bölgesine giderken devlet fonlarında kaçaklar ve suistimaller olmaktadır.''

Devletlerin, hükümetlerin ekonomik ve politik gerekçelerle görmezlikten geldikleri insan hakları ihlallerinin takipçileri de keza sivil toplum kuruluşlarıdır.

Dünya sivil toplumunun güçlenmesi demek emperyalist devletlerin, kapitalizmin ve diktatörlük rejimlerinin insanı gözardı eden, toplumları umursamayan politikalarının zayıflaması demektir.

''12 Eylül'' öncesinde polis, ''Polder'' ve ''Polbir'' diye bölünmüştü.

Bu ideolojik bölünme polisin gözaltındaki zanlılara yaklaşımında da belirgin bir şekilde hissediliyordu.

Darbeciler, ''12 Eylül'' döneminde işkenceli sorgulama masalarını teşkil ederlerken bu bölünmeden istifade ettiler.

Yüzlerce ocak söndürüldü bu işkencehanelerde.

İşkenceyle alınmış ifadeler yüzünden nice masum insanın hayatı heder edildi.

Sırf işkenceden kurtulmak için gerçek dışı ifadeler vererek hem kendilerini, hem başkalarını yakanlar da oldu.

İşkencenin insanlık dışı bir uygulama olarak kabul edilmesinin bir sebebi de budur.

Bir de işkenceleriyle ünlü hapishaneler vardı.

En ünlüleri ''Mamak'' ve ''Diyarbakır'' hapishaneleriydi.

Bu hapishanelerin başına, siyasi ve ideolojik görüşlerine bakmadan türlü işkenceler yapan adamlar koymuşlardı.

Şimdi MHP, ''12 Eylül davası''nın ikinci duruşmasında mahkemeye bir ''işkenceci listesi'' sunmuş.

Tabii işkence mağduru solcuların da kendi listeleri var.

Mamak Askeri Cezaevi Komutanı Albay Raci Tetik her iki tarafın da listesinde ilk sırada yer alıyor.

Böylece Ülkücüler ve Devrimciler belki de ilk kez bir ortak paydada buluşmuş oluyorlar.

Keşke, 12 Eylül öncesinde kışkırtılmış kör şiddete karşı bir ortak paydada buluşabilseydiler.

Darbeciler kaybeder, Türkiye kazanırdı.

''Habertürk'' yazarı Fatih Altaylı, elektrikle çalışan yeni nesil bir otomobili şöyle anlatmış:

''Tavanı solar pillerle kaplıydı. İçindeki deri döşemeler deri değildi. Çevreci materyallerden yapılmıştı ama deriden ayırt etmek imkansızdı.

İçindeki zarif ahşaplar için tek bir ağaç kesilmemişti. Orman yangınlarından kalan ağaçlar işlenerek elde edilmişti.''

Çevreye duyarlı otomobil tipi bu.

Elektrikle çalıştığı için yakıttan da tasarruf etmiş oluyorsunuz ayrıca.

İnsanoğlunun sorumlu davranması halinde doğayı yok etmeden ihtiyaçlarını karşılamasının mümkün olduğuna dair güzel bir örnek.

Geçen yaz Ege kıyılarında, ''Assos'' yakınlarında bir otelde (Calidus) birkaç gün geçirdim.

Otel taşlık bir kıyıya sahipti ama denizden çıkarılan rengarenk taşlar otelin yapımında kullanılmıştı.

Hem bir kumsal ortaya çıkmış hem de deniz taşları sanatsal bir duyarlılıkla kullanılmıştı.

Otelin ahşap kısmı ise tren raylarından artakalan ve artık kullanılmayan kalaslardan yapılmıştı.

Adamcağız hiç üşenmeden Türkiye''nin pek çok yerinden çürümeye terkedilmiş kalasları satın alarak toplamıştı.

Bahçede bir tek zeytin ağacı bile kesilmemişti ve sonuçta mükemmel bir mimari ortaya çıkmıştı.

Yüce Rabbimiz doğayı bir ölçüyle yarattı ve insanın hizmetine amede kıldı.

Siz bakmayın ekonomistlerin ''kıt kaynak'' masalına, doğru ve adaletli şekilde kullanıldığında doğa herkese yeter.

Yetmiyorsa, doğanın kaynaklarının kıtlığından değil insanı zehirleyen açgözlülüktendir.

Doğaya ''olması gereken'' biçimde yaklaşırsak hem doğayı hem de insanı korumuş oluruz.

''İlerleme'' kavramına salt zenginlik olarak bakarsak bir süre sonra elimizde doğa da kalmayacak.

Kaynakları kendi elimizle kıtlaştırdıkça sömürü de, savaşlar da hep sürecek.

Bu dünyada her ne olmuşsa kendi elimizle gerçekleştirdiğimiz şeylerdir bunlar.

İnsanlar ve toplumlar kendi yıkımlarını da kendi elleriyle gerçekleştirirler.