'Rumların AB üyeliği de çözüme kadar beklesin'

BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın müzakere koşullarını kabul eden Ankara, buna karşılık Birleşik Kıbrıs'ın AB üyeliğinin 1 Mayıs'ta değil, aralık ayında gerçekleşmesini istiyor.

Pazar gününü Kıbrıs trafiğiyle geçiren Ankara'da, görüşme süreci, müzakere süreci ve Kıbrıs'ın AB'ye katılımı konusunda KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş ile mutabakat sağlandı. 1 Mayıs 2004'te Kıbrıs'ın AB'ye üye olacağına işaret eden kaynaklar, Türk tarafının ön koşulsuz olarak müzakerelere oturacağına dikkat çekti. Anlaşmanın imzalanması halinde, Kuzey Kıbrıs'ın da AB üyeliğine hazırlanması ve anlaşma sağlanamayan bölümlerin tamamlanması için Türk tarafı, Kıbrıs'ın 1 Mayıs'ta üyeliğine rezerv koyacak. Türk tarafı, sağlanacak uzlaşmayla Birleşik Kıbrıs'ın AB üyeliği için kararın aralık ayına bırakılmasını istiyor. Ankara, Türkiye-AB ilişkilerinde de böylece eş zamanlı adım atılmasını istiyor.

KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş'ın önceki gün ve dün devam eden temasları sırasında izlenecek strateji ve Türk tarafının çekinceleri de karara bağlandı.

Türk tarafı, ABD'nin, müzakere sürecine ağırlığını koymasını istiyor. Ankara'da Kıbrıs sorununda Dışişleri Bakanı Powell'dan sonra arabuluculuğu konuşulan bir diğer isim de ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney. ABD'nin müzakereci olmasında ısrar eden Ankara, arabulucunun "en yüksek düzeyde" temsil yetkisine sahip olması gerektiği görüşünde.

Müzakereler adada yüz yüze yapılan görüşmelerden farklı olarak dörtlü konferans şeklinde, tarafsız bir bölgede (Cenevre) yapılacak; Türkiye ve Yunanistan da görüşmelere katılacak. Mal-mülk değişimi, göçmenler, toprak, güvenlik ve federal yapı konuları kurulacak alt komitelerde ele alınacak. Başlıklar üzerinde yapılacak görüşmelere tapu müdürü ve askerler de katılacak. Alt komitelerde müzakereler tamamlandıktan sonra konuyu esas müzakereciler ele alacak. Masada asıl müzakereci olarak KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş, KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ın oluşturacağı heyet ve Türkiye adına da Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Uğur Ziyal olacak.

Türk tarafı, müzakerelerin başlaması için Annan'ın 4 şartına da olumlu cevap verdi. Uzlaşma sağlanamayan alanların BM'nin Kıbrıs'la ilgili arabulucusu tarafından veya bizzat Genel Sekreter Annan tarafından doldurulmasına da "evet" diyen Türk tarafı, referandum sırasında sorulacak soruların değişitirilmesi gerektiği görüşünde. Anlaşma sağlansa bile KKTC'nin AB üyeliğine hazır olmadığına dikkat çekilirken, referandumun kapsamını daraltacak düzenleme yapılmasında da Denktaş ve Cumhurbaşkanı Sezer mutabakata vardı. Başbakan Erdoğan da Lozan Anlaşması'nın esas alınması gerektiğini belirtirken, uzlaşma sağlanamayan konuların mayıs sonrasına bırakılması gerektiğinı belirtmişti.

Denktaş ile yapılan görüşmelerde, müzakere sürecinde itiraz edilmesi düşünülen başlıklar ise, sınır düzenlemeleri, göçmenlerin süresinin uzatılması, güvenlik, Senato ve Temsilciler Meclisi'nde oy kullanma yapısı olarak ifade ediliyor.

BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın uzlaşma olsa da olmasa da referanduma götürürken sorulacağını açıkladığı ve Türkiye'nin değiştirilmesini istediği referandum sorusu şöyle: "Kuruluş Anlaşması'nın, tüm ilaveleri ve aynı zamanda Kıbrıs Rum - Kıbrıs Türk Devleti anayasaları ve yürürlükte olacak olan kanunlara ilişkin hükümler ile birlikte Kıbrıs'ın birleşmiş olarak Avrupa Birliği'ne girdiği bir yeni düzeni hayata geçirmesini onaylar mısınız?" Türkiye 1 Mayıs'ta AB'ye üye olması öngörülen Kıbrıs Rum kesiminin üyeliğinin geciktirilerek referandumda sorulacak sorulara "Aralık ayında" ifadesinin de eklenmesi gerektiği görüşünde.

DUYGU GÜVENÇ ANKARA

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------