Sarkozy'ye senato golü

Fransa Senatosu'nda 23 Ocak tarihinde 86'ya karşı 127 oyla kabul edilen yasanın, "yürürlüğe girmeden iptal edilme" olasılığı güç kazandı. Yasanın yürürlüğe girmesi için Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin imzalaması ve resmi gazetede yayınlanması gerekiyordu. Ancak 65 milletvekili ve 77 senatör, henüz yürürlüğe girmeyen yasanın iptali için dün Anayasa Konseyi'ne başvurdu.

Avrupa Sosyal ve Demokrasi Birliği Başkanı, Fransız Senatör Jacques Mezard'ın öncülüğünde yasanın iptali için çalışma başlatıldı. Mezard'ın girişimi sonucu 77 üyenin imzası toplanırken, mecliste iktidardaki Halk Hareketi Birliği (UMP) üyesi Michel Diefenbacher'ın çabalarıyla da 65 imzaya ulaşıldı. Diefenbacher, aynı zamanda Türk-Fransız parlamenter dostluk grubu başkanlığı yapıyor. Gerek senato, gerek mecliste toplanan imzalara, küçük partilerin dışında, iktidar partisi ve ana muhalefetteki Sosyalist üyelerin de bir kısmı imza attı. Mecliste imza toplayanların 52'sinin merkez sağdan iktidardaki UMP ve 'Yeni Merkez Grubu', 11'inin Sosyalist, ikisininse bağımsız olduğu bildirildi.

Mecliste imzayı toplamak için seferber olan milletvekilleri Jacques Myard, Michel Diefenbacher ve François Cornut-Gentille tarafından ortak yapılan açıklamada, tartışmanın sağ veya sol parti tartışması olmadığını, hukuk meselesi olduğunu ifade etti. Açıklamada, "Bizim amacımız, anayasaya, ifade, düşünce ve araştırma özgürlüğüne uygun hareket etmek” denildi.

Fransız anayasasına göre, en az 60 milletvekili veya senatörün, parlamentoda kabul edilen yasayı bir ay içinde Anayasa Konseyi'ne götürme hakkı bulunuyor. 'Kanunlar tarafından tanınan soykırımların inkarı yasaklanır' ifadesinin yer aldığı yasa, Ermeni iddialarını inkar edenlere 1 yıl hapis ve 45 bin avro para cezası verilmesini öngörüyor.

Anayasanın gerekli gördüğü imza sayısının da üstüne çıkan senatör ve milletvekilleri, başvurularında yasanın "Fransız Anayasası'nın 33. maddesine ve ifade özgürlüğüne" aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmesini istediler.

Anayasa Konseyi'ne yapılan iptal başvurusu ile Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin yasayı onay hakkının askıya alındığı bildirildi. Yani Sarkozy, Konsey kararını vermeden yasayı imzalayamayacak. Sarkozy'nin 23 Ocak'ta Senato'da kabul edilen yasayı onaylaması için 15 günlük süresi bulunuyordu. Ancak senatörler niyetini Anayasa Konseyi'ne bildirince, hükümet sekreteryası Cumhurbaşkanlığı'na yasayı gönderemedi. Anayas Konseyi, 'Bir başvuru ihtimali var, beklet' dediği için yasa Elize Sarayı'nın bahçesine dahi giremedi.

Anayasa Konseyi'nin, iptal başvurusunu karara bağlamak için önünde bir aylık süre bulunuyor. Konsey bir aylık sürenin tamamını kullanabileceği gibi, süre bitmeden de kararını verebiliyor. Ancak Konsey, hükümetten bir talep gelmesi halinde çok kısa bir süre içinde kararını açıklayabiliyor. Hükümetin 'İptal başvurusu bir an önce karara bağlansın' şeklinde bir talepte bulunması halinde, Konseyin 8 gün içinde kararını vermesi gerekiyor.

Anayasa Konseyi'ne başvuru yapılması Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'yi rahatsız etti. Sarkozy'nin bir grup parlamenter ile yaptığı görüşme sırasında, iptal başvurusunda bulunmasından dolayı duyduğu rahatsızlığı dile getirdiği belirtildi. Sarkozy'nin parlamenterlere, 'Bu girişim bana hizmet etmedi' şeklinde ifade kullandığı kaydedildi.

Türkiye'nin Paris Büyükelçisi Tahsin Burcuoğlu, Anayasa Konseyi'ne yapılan başvurunun önemli bir aşama olduğunu belirterek, "İktidar ve ana muhalefet partisinin baskılarına rağmen, gerçekten vicdan sahibi, prensip sahibi ve yürekli senatörler ve milletvekileri muhtemel sonuçlarını da gözönüne alarak, benim tabirimle yürekli bir jest ortaya koydular" diye konuştu. Burcuoğlu, “Bir iptal kararı bu konuda, hiç değilse uzunca bir süre, yani bu tür teşebbüslerin yenilenmemesi gibi bir manzarayla karşı karşıya bırakıyor" yorumunu yaptı.

Gelinen noktanın çok önemli olduğunu söyleyen Burcuoğlu, bu aşamada, Türkiye olarak, destek veren herkese teşekkür ettiklerini söyledi. Fransa'daki radikal Ermeni diasporasından bazı kişilerin Senatörleri etki altına almak için yoğun çaba sarfettiğini kaydeden Burcuoğlu, bazı Senatörlerin kendilerini tehdit eden Ermeniler hakkında suç duyurusunda bulunacaklarını söyledi.

Fransız Senatosu'nun '1915 olaylarına dair Ermeni iddialarının reddi'ni suç sayan yasayı kabul etmesinin ardından Türkiye'nin süreci çok iyi yönetmesi sonuç verdi. Tehlikeyi gören 142 Fransız, fikir özgürlüğüne darbe vuran yasanın iptali için Anayasa Konseyi'ne başvurdu. TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'nun yasanın Fransız Parlamentosu'nda ve Senato'sundaki görüşmelerini yakından izlediği süreçte, Parlamento'da kabulünün ardından, Fransa'da bir lobi firması ile anlaşma yapıldı. Türkiye'nin çok iyi yönettiği süreçte, Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'nin Paris Büyükelçisi Tahsin Burcuoğlu ve TOBB'un anlaşma yaptığı lobi firmasının “takım oyunu” başarıyı getirdi. Firma, Fransız parlamenterler ve senatörler üzerinde Türkiye lehine kulis çalışmaları yapmaya başladı. Senatodaki oylamada 126 kabul, 86 reddin üzerine yasanın kabulünü önleyecek bir adım da 60 senatör tarafından Fransa Anayasa Konseyi'ne iptal yönünde başvuru yapılması formülü işletildi. Sonuçta izlenen politika başarılı oldu ve yasa Anayasa Konseyi'ne götürüldü.

Şimdi gözler son kararı verecek Anayasa Konseyi'ne çevrildi. Anayasa Konseyi'nin üyeleri dokuz yıllığına seçiliyor. Üç üyeyi meclis başkanı, üç üyeyi senato başkanı, üç üyeyi de cumhurbaşkanı belirliyor. Fransız anayasasına göre eski cumhurbaşkanları bu konseyin tabii üyesi sayılıyorlar ve istedikleri takdirde bu konseye gelip oy kullanabiliyor.

Anayasa Konseyinin Başkanı Jean Louis Debre, bu tür bir yasaya karşı olmasıyla tanınıyor. Sarkozy, Anayasa Konseyi üyelerinden sadece Michel Charasse'yi atadı. Charasse de bu yöndeki yasalara karşı.

Eski Anayasa Konseyi başkanı Robert Badinter, geçen yıl 4 Mayıs'ta senato genel kurulunda, senatörleri bu yöndeki bir yasa teklifini kabul etmemeleri konusunda uyardı. Ermeni diasporasını 'Siz kendi kuyunuzu kazıyorsunuz' uyarısı yapan Badinter, Ermeni iddialarının reddinin suç sayılmasını öngören teklifin itiraz edilip Anayasa Konseyi'ne gidilmesi halinde, 2001 yılında kabul edilen ilk yasanın da iptal edilebileceğine dikkat çekmişti.