Şirketlerin kur riski yılbaşına göre 5,5 milyar dolar azaldı

Şirketlerin kur riskini gösteren net döviz pozisyonu açığı 2009 yılı ilk çeyrek sonu itibariyle 74,1 milyar dolar oldu. Merkez Bankası verilerinden yapılan hesaplamaya göre, finansal kesim dışındaki firmaların net döviz pozisyonu açığı yılın ilk çeyreği itibariyle, yıl sonuna göre 5,5 milyar dolar, geçen yılın ilk çeyreğine göre ise 456 milyon dolar azalarak 74,1 milyar dolara geriledi. Böylece şirketlerin kur riski bir yıllık dönemde yüzde 0,6 puan azalış gösterdi. İlk çeyrek itibariyle şirketlerin döviz varlıklarının tutarı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,42 azalarak 77,7 milyar dolara indi. Aynı dönemde döviz yükümlülükleri toplamı yüzde 2,7 azalarak 151,9 milyar dolara geriledi.

2009 ilk çeyreği itibariyle 151,9 milyar dolar olan döviz yükümlülüklerinin 138,4 milyar doları nakdi kredilerden kaynaklandı. Kalan 13,4 milyar dolar ise ithalat borçlarından oluştu. Şirketlerin döviz cinsinden nakdi kredilerinin 94,9 milyar doları yurtdışından, 43,5 milyar doları yurt içinden kaynaklanan kredilerden oluştu. Yurtdışından sağlanan kredinin 93,5 milyar dolarlık kısmı uzun vadeli kredilerden oluştu. Bunun 65,6 milyar doları vadeye kalan sürenin 1 yıldan fazla, 27,9 milyar dolarlık kısmı vadeye kalan sürenin 1 yıldan az olduğu kredilerden oluştu. Yurt içinden sağlanan 43,5 milyar dolarlık kredinin 34,2 milyar doları bankalara olan kredi borçlarından, 7,8 milyar doları banka dışı finansal kuruluşlara olan kredi borçlarından, 1,4 milyar dolarlık kısmı TMSF'ye devrolunan takipli kredilerden kaynaklandı.

Bankalardan sağlanan nakdi kredilerin 21 milyar 009 milyon doları döviz kredilerinden oluşurken, bunun 14 milyar 871 milyon doları kısa, 6 milyar 138 milyon dolarlık kısmı uzun vadeli kredilerden oluştu. Bankalara olan nakdi kredi borçlarının 13 milyar 209 milyon dolarlık kısmı da dövize endeksli kredilerden oluştu.

İlk çeyrek itibariyle, 2003 sonuna göre, şirketlerin nakdi kredilerinde yüzde 213,8, yurtiçinden sağlanan kredilerinde yüzde 139,8, bankalardan aldıkları kredilerde yüzde 170,2 artış görüldü. Bu dönemde TMSF'ye devrolunan takipli kredilerin tutarı yüzde 73,2 azaldı. Yurtdışından sağlanan krediler yüzde 265, ithalat borçları da yüzde 105,7 arttı. İlk çeyrek itibariyle 77 milyar 794 milyon dolara yükselen şirketlerin döviz varlıklarının 57 milyar 70 milyon doları mevduatlardan kaynaklandı. Bunun 25 milyar 92 milyon doları yurt içi, 31 milyar 978 milyon doları yurtdışı bankalarda bulunuyor. Varlıkların 636 milyon doları menkul kıymetlerde bulunurken, bunun 550 milyon doları devlet borçlanma senetlerinden sağlandı, 86 milyon dolarlık bölümü ise yurtdışındaki portföy yatırımlarından oluştu.

İhracat alacakları 8 milyar 314 milyon dolar, yurtdışına doğrudan sermaye yatırımları 11,7 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. İlk çeyrek sonu itibariyle, şirketlerin döviz varlıkları içindeki mevduatları, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,05, 2003 sonuna göre yüzde 186 artış gösterdi. İhracat alacakları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 40 azalırken, 2003 sonuna göre yüzde 90 artış görüldü. Yurtdışına doğrudan sermaye yatırımları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13.7 artarken, 2003 sonuna göre yüzde 138'lik bir artış yaşandı.