Stiglitz'den krize karşı devrim gibi öneriler

Nobel Ödülü sahibi ünlü ABD'li ekonomist Joseph Stiglitz, küresel krizin etkilerinin karşısında “reform gereği”ni savunurken yeni bir “finansal mimari” nin tesis edilmesini önerdi.

Columbia Üniversitesi profesörü Stiglitz, The Guardian gazetesince yayınlanan makalesinde “Reform gerekli. Reform havada. Başarısız olma lüksümüz yok. Önümüzdeki görev, yeni bir finansal mimari tesis etmektir. Eğer başaramazsak, bunun en büyük acısını, dünyanın ön yoksul ülkeleri hissedecek” uyarısını yaptı.

ABD'de mortgage piyasasında başlayan finansal krizin küresel bir resesyona dönüştüğünü belirten Stiglitz, bu yıl küresel ekonominin yüzde 1.5 küçüleceğini, bunun 1929 krizinden bu yana en kötü performans olduğuna işaret etti.

Joseph Stiglitz, başkanlık ettiği, BM'nin uluslararası para ve finansal sistemi reformu için uzmanlar komisyonunca ön raporunu yayınladığına dikkat çektiği makalesinde bu çerçevede 2009 yılında 2007 yılına göre 30 milyon insan daha işsiz olacağını, bu sayın 50 milyonu bulabileceğini, önlemlerin alınmaması halinde kalkınmakta olan ülkelerde 200 milyon insanın yoksulluğa sürükleneceği uyarısı yapıldığını kaydetti. Küresel bir kriz olmasına karşın önlemlerin ulusal hükümetlerce alındığını, G20 grubu üyesi ülkelerden 17'sinin, Kasım ayında Washington'da yapılan toplantıda aksine söz vermelerine rağmen korumacı önlemlere başvurduğunu belirten Stiglitz, bir dizi öneri de yaptı.

Kriz öncesinde 1 trilyon dolar bilanço büyüklüğüne sahip olan Amerikan Merkez Bankası (FED) 7 ayda bu rakamı 3 trilyon dolara çıkardı. ABD'nin bunu karşı karşılıksız para basarak gerçekleştirdiğine dikkat çeken uzmanlar, dolara güvenin zedelendiğini belirtiyor. Rusya'nın ardından Çin'in de yeni bir rezerv paraya geçmeyi önermesi bunu duruma gerekçe olarak gösteriliyor. ABD Hazinesi ve FED, dolar yerine yeni bir rezerv para oluşturulması önerisine karşı çıkmıştı.

Stiglitz'in önerileri özetle şöyle: