Dünyanın kültürel miras listesindeki Süleymaniye evlerinin hayata kazandırılması için projeler hazırlayan Prof. Nezih Eldem, Süleymaniye'nin kurtarılması hususunda umudunu hâlâ koruyor.
Elli yılı aşkın bir zamandır İstanbul'un tarihî dokusuna ilişkin restorasyon projeleri geliştiren ve eski eserlerin korunarak yarına taşınması için ömür tüketen Prof. Nezih Eldem, Süleymaniye evleri restorasyon projesinin yeniden gündeme getirilebileceğini söylüyor. 1983 yılında İstanbul Belediyesi ve UNESCO işbirliğiyle başlatılan ancak Bedrettin Dalan döneminde sekteye uğrayan ve daha sonra da tek taraflı olarak durdurulan projenin UNESCO'ya başvurulduğu takdirde yeniden başlatılabileceğini kaydetti.
İstanbul Üniversitesi'nin 1950 öncesi yıktırıp yerine enstitü inşa etmek üzere Süleymaniye evlerini satın aldığını, ancak verdikleri mücadelelerle bölgenin SİT alanı ilan edilmesini sağladıklarını anlatan Prof. Eldem, üniversitenin bugün bile evleri yıkmaktan yana olduğunu belirtti. Süleymaniye evlerinin restorasyonu konusunda İstanbul Üniversitesi'nin üzerine düşeni yapmadığına da dikkat çeken Prof. Eldem, Prof. Dr. Esfender Korkmaz'ın başlattığı projenin de hayata geçirilemediğini kaydetti. UNESCO'nun 1983'te insanlığın ortak kültür varlıklarının korunması kararları kapsamında "Uluslararası İstanbul ve Göreme Kampanyası" başlattığını hatırlatan Prof. Eldem, kendisinin de bu kampanya için proje örnekleri hazırladığını söyledi.
Bu kültür değerlerinin anlamlı bir şekilde yaşama katılarak korunmalarını sağlayacak projeleri gündeme getirdiğini kaydeden Prof. Eldem, özellikle gençlik turizmine katkıda bulunacak yurt ve konut fonksiyonları gibi, konaklama işlevi ile hotel olarak yaşama katılmalarının da bu binaların özgün, mekansal kurguları ile asla çatışmayan bir işlevsel öneri olduğunun altını çizdi.
Süleymaniye'de uygulanacak bir restorasyon projesinin ancak orada yaşayan insanlar da gözönüne alınarak düşünüldüğünde sağlıklı bir sonuç vereceğini söyleyen Prof. Eldem, Kültür Bakanlığı'nca 1977 yılında korunması gerekli 'SİT' alanı, Turizm Bakanlığı'nca da 'turizm alanı' olarak deklare edilen Süleymaniye'de devletin ve yerel yönetimlerin ancak insanlı plan ve programlarla sonuca ulaşabileceğini kaydetti. Bugün Süleymaniye'de sonuçları görülen kimi uygulamaları da eleştiren Prof. Eldem, harabelerin yerinde yıkılıp, yokedilerek, bütün tipolojik özelliklerini yitirmiş olarak son derece kötü şekilde yeniden inşa edilen bot verniği ile cilalanmış içleracısı rüküş binaları bugünün ayıbı olarak niteliyor. Süleymaniye'nin kurtarılması için hâlâ umutlu olan Prof. Eldem, bütün başarılması gerekenin halkın ve yönetimlerin katılımını organize edebilmek ve mülk sahiplerine sağlanacak destekler ile kültür varlığı ve konaklama kavramlarını bağdaştıran bir tutumla sonuca ulaşmak olduğunun altını çiziyor.
Prof. Eldem, Turizm Bakanlığı'nı göreve çağırarak Süleymaniye evlerinin gençlik turizmine açılması yolundaki projenin Bakanlık tarafından yeniden gündeme getirebileceğini de sözlerine ekliyor. Öte yandan önceki gün Ankara'da Kültür Bakanlığı ve Dünya Bankası işbirliğiyle gerçekleştirilen "Türkiye Kültürel Miras Projesi" nin finansman planlamasının görüşüldüğü bir toplantı yapıldı. Dünya Bankası, Türkiye'deki kültürel mirasın korunması, geliştirilmesi, tanıtımı için gerekli olan SİT yönetimi, mimari anıtların restorasyonu, çevresel düzenlemeler ile kültürel miras turizminin gelişiminde kullanılmak üzere 30 milyon dolarlık finansman sağlamayı planlıyor. Ancak bu finansmanın kullanımında hangi bölgelere öncelik verileceği bilinmezken dünya kültürel miras listesinde ilk sıralarda yer alan Süleymaniye'ye bu proje kapsamında yer verilip verilmeyeceği konusunda da herhangi bir açıklama yapılmadı.
