TOBB çok hantal parçalara ayrılsın

Son günlerde yaşanan referandum-sivil toplum kuruluşları (STK) tartışmalarına, Makine Tanıtım Grubu (MTG) Başkanı Adnan Dalgakıran, yeni bir boyut kazandırdı. Ekonomi gazetecileriyle iftarda buluşan Dalgakıran, TÜSİAD ve TOBB'un referandum tutumlarını değerlendirdi.

TÜSİAD'ın belirli güçten sermaye gruplarının oluşturduğu bir dernek olduğunu ifade eden Dalgakıran, "Beğenelim, beğenmeyelim, TÜSİAD son referanduma kadar görüşlerini beyan ediyordu. Çünkü menfaat birliği var. Ama TOBB'da öyle değil. Sanayicisi de var, tüccarı da var. İhracatçısı da var, ithalatçısı da var. Carrefour da var, bakkal da var. Hepsinin menfaatleri ayrı" şeklinde konuştu. TOBB'da ağır, büyük ve ne yaptığı belli olmayan kült bir yapının olduğunu savunan Dalgakıran, "İhracatçılar kur yükselsin derken, ithalatçılar düşsün istiyor. Kur deyince TOBB ne diyecek ki? Ama mecburi bir kesinti var ve 1 milyar dolarlık ciddi bir kaynağın üzerinde oturuyor" dedi.

TOBB'un bu yapısıyla iş dünyasındaki gerçek STK'ların gelişmesini engellediğini vurgulayan Dalgakıran, "TOBB parçalanmalı" ifadesini kullandı. TOBB'un yapısının aşamalı bir şekilde değiştirilmesi gerektiğini belirten Dalgakıran, "TOBB sembolik olarak kalmalı. Sanayi odaları biraraya gelerek Türkiye Sanayi Odaları Birliği'ni kurmalı. Ticaret odaları biraraya gelerek Türkiye Ticaret Odaları Birliği'ni kurmalı" diye konuştu. TOBB ile ilgili bir çalışma başlattıklarını ve konuyu Sanayi Bakanlığı'na da sunduklarını belirten Dalgakıran, Türkiye'de daha güçlü demokrasiye yürümenin sadece tepeden olamayacağını anlattı.

Katma değeri yüksek olan ürünlerin Türkiye'de üretilmesini destekleyen yeni bir çalışma başlattıklarını da açıklayan Adnan Dalgakıran, “Teknoloji Havzası adını verdiğimiz çalışma ileri teknoloji ürünlerinin üretilmesinin desteklenmesini amaçlıyor. Bu doğrultuda gelişmiş yöreler belirlenecek. Çünkü eğer siz dizel motor üretecek iseniz, bunu Mardin'de üretmeniz çok zor. Yan sanayisi güçlü olan, vasıflı insan gücü olan yerleri seçmelisiniz” dedi. Dalgakıran, Sanayi Bakanlığı ile bu proje üzerinde de çalışma başlattıklarını ifade etti. Bu altyapıyı TOKİ'nin hazırlayabileceğini ifade eden Dalgakıran, "Şu andaki organize sanayi bölgelerine ayrılan yerlerin sadece yüzde 13'ü dolu. Bu haliyle kimse gelmiyor. TOKİ, ariziyi alsın, kamulaştırsın. Binayı da yapsın. 10 milyon dolarlık yatırım yapacağım. Burayı bana 3 yılı ödemesiz, 10 yıl vadeyle satsın. Çin, Kore, Tayvan böyle büyüdü. Toyotalar, KİA'lar böyle ortaya çıktı" dedi. Dalgakıran'ın önerisi, TOKİ'nin inşaat firmalarıyla yaptığı hasılat paylaşımı modeli açılımını akıllara getirdi.

Merkez Bankası'nın kurlar ve faizlere ilişkin açıklamaları doğrultusunda yeni bir çalışma başlattıklarını ifade eden Adnan Dalgakıran, kurların inişi ve çıkışında ithalatçılar ve ihracatçıların ayrı ayrı fayda ve zarar gördüklerini belirtti. Doları 1.60 TL avroyu ise 2.10 TL baz alarak bir araştırma yapacaklarını kaydeden Dalgakıran, “Kurların inmesi veya çıkmasında Türk ekonomisi, özellikle de dış ticaretimiz nasıl etkileniyor? Bunun araştırmasını yapacağız. Bundaki amacımız; kurun her iniş çıkışında bize maliyeti nedir? Mesela biz bunu tam olarak bilmiyoruz. Kur düşünce ihracatçı rekabet gücünü kaybediyor, cari açık büyüyor ve sıcak para ile finanse edil-meye başlanıyor. Kur artınca cari açık düşüyor, ihracatımız güçleniyor, ancak içerde insanlarımızın alım gücü düşüyor. Bunların ikisi de önemli iki unsur. Yapacağımız çalışma ile her iki durumda da Türkiye'ye çıkacak olan faturayı net bir şekilde görme imkanımız olacak” şeklinde konuştu.

Sektörün 25 milyar dolarlık ithalatına karşılık 10 milyar dolarlık ihracatı olduğuna dikkat çeken Dalgakıran, “25 milyar dolarlık ithalatın 17 milyar dolarlık kısmı Türkiye'de zaten ürettiğimiz makineler. Biz eğer bu 17 milyar dolarlık kısmın 10 milyar dolarını içeriye döndürebilirsek, cari açığımızdan bu rakamı düşebiliriz. Bizim şu sıralar en önemli gündemlerimizden bir tanesi bu” dedi. Adnan Dalgakıran, “Türk ihracatçısının 2023 yılında 500 milyar dolar ihracat hedefi bulunuyor. Bunun için de her yıl ihracatımız yüzde 17 oranında artış göstermeli. Makine sektörü olarak bu hedefin 100 milyar dolarlık kısmını biz gerçekleştirmeliyiz” diye konuştu. Makine Tanıtım Grubu olarak yaptıkları kampanyaların yüzde 95 oranında başarı sağladığını açıklayan Adnan Dalgakıran, sektörün de bu kampanyaya büyük destek verdiğine dikkat çekti. Ancak Bakanlığın çıkardığı tebliğ ile kampanya bütçelerinin düşürüldüğünü ve bunun sıkıntı yarattığını belirtti.

Türkiye'nin son 6 ayda 22.5 milyar dolar cari açık verdiğini belirten Adnan Dalgakıran, bunun yanı sıra 28 milyar dolar da sıcak paranın giriş yaptığını söyledi. Bunun ciddi bir rakam olduğuna dikkat çeken Dalgakıran, “Bu paranın sadece 2.5 milyar dolarlık kısmı doğrudan yatırım amaçlı. Dolayısıyla da cari açığımız sıcak para ile finanse edilmiş oluyor. Biz cari açığın bu yolla finanse edilmesini bir fay hattına benzetiyoruz. Faydaki gibi stres biriktiriyor" dedi.