Türk işadamlarına Bosna formülü

Türk girişimcilerin bugüne kadar yatırımlarının 100 milyon dolarla sınırlı kaldığı Bosna Hersek Türk işadamları için yeni fırsat kapısı oluyor. 3-4 yıl içinde AB'ye girmeyi hedefleyen ülkede, hem ucuz arazi fiyatları hem de yatırım olanakları keşfedilmeyi bekliyor. Türk İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu (TUSKON) ve TİM'in Cumhurbaşkanı Gül ve 70 işadamıyla birlikte gittiği Bosna Hersek'teki Ticaret ve İş Yatırımları Forumu'na katılan Bosna Hersek Cumhurbaşkanı Haris Slajdziç, bu fırsatları 3 E formülüyle dile getirdi. Türk işadamlarını yatırıma çağıran Slajdziç, enerji, emlak ve tarım-et alanlarındaki fırsatlara dikkat çekerek “Kapıda bekleyenler var, gelin kimse gelmeden bu yatırımları siz yapın. Yatırımın tam zamanı aksi halde çok şey kaçırırsınız” dedi. Slajdziç yatırımcı tercihlerinde önceliği Türklere vereceklerini de dile getirdi.

Hidro Elektrik Santral (HES) yapımında 150 projenin hazır olduğunu kaydeden Slajdjiç, bunun 3 bin megavatlık, 3 milyar dolarlık yatırım anlamına geldiğini söyledi. Türk girişimlerin ülkede toprak almaları için tam zamanı olduğuna dikkat çeken Slajdziç, “Ülkenizde et fiyatları çok yüksek. Bu sektörle uğraşan yatırımcılar burada üretim yapıp Türkiye'ye satabilir" tavsiyesinde bulundu. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de bu bölgeye Türkler tarafından yapılan yatırımın yetersiz olduğunu, iki ülke işadamlarının birlikte çalışması gerektiğini açıkladı. Gül istikrar ortamı artan Bosna'nın NATO ve AB'ye üyelik süreçlerinin öne çıkmasıyla birlikte öneminin giderek artacağını belirterek, “Bosna bu süreci hızlı yaşayacak. AB ile tam üyelik müzakere süreci başladıktan sonra İstanbul'da metrekare fiyatları ne kadar yükseldiğini hepimiz gördük” diye konuştu.

TUSKON Başkanı Rızanur Meral de iki ülke arasındaki manevi bağların ticarete yansımadığına dikkat çekti. Bosna'nın yıllık ithalatın 8,8 milyar dolar olduğuna dikkat çeken Başkan Meral, Türkiye'nin buradan aldığı payın ise sadece 100 milyon dolarlar seviyesinde olduğuna vurgu yaptı. Meral, "Türki cumhuriyetlerin bağımsızlarını kazandıkları dönemde arazi fiyatları çok ucuzdu, rağbet etmedik. Şimdi bu ülkelerde emlak fiyatları çok yüksek. Bosna da AB'ye girecek. Şayet AB ve NATO'ya da üye olursa yatırım yapanların kazançları en az 10 kat artacak" ifadelerini kullandı.

Bosna Hersek Ticaret ve Yatırım Forumu, yerli ve yabancı 400 işadamını biraya getirdi. Forum sonrası ilk yatırım Boydak Holding, LC Waikiki ve Rodi Mood'tan geldi. İş Forumu'na katılan işadamlarından LCW'nin Yönetim kurulu Üyesi İsmail Hakkı Kısacık, “Saraybosna'daki en büyük mağazayı açma kararı aldık. 1 milyon dolarlık bir yatırımla bin 100 metre karelik bir mağaza olacak” derken Şükrü Boydak da “Biz de bin 000 metrekarelik bir Bellona mağazası açmak için anlaştık. Açılışı ekim ayında yapacağız” diye konuştu. Ali Zeki Saruhan ise Alman Fakir markasının Türkiye distribütörü iken majority ortağı olduklarını ve yakında Bosna Hersek'i merkez alarak bölge pazarına Alman markası olarak hızlı bir giriş yapacaklarını açıkladı. Rızanur Meral de bir başka yatırımcı grubun Saraybosna'da büyük bir alışveriş merkezi yatırımı için prensipte anlaşma sağladığını bildirdi.

Bosna Hersek Dış Ticaret Odası Başkanı Veselin Poljaseviç, Türk girişimcilerin ülkeyi sadece ürün satacak bir pazar olarak görmesinin yanlış strateji olduğunu vurguladı. Poljaseviç “Ortak yatırımlar için gelin. Enerjinin yanında maden ve turizm sektörlerinde de çok kârlı yatırımlar yapabiliriz” dedi. TİM Başkanvekili Mustafa Çıkrıkçıoğlu ise “Ekonomik ilişkiler siyasi ilişkilerimizin çok gerisinde. Artık bunu da hızla geliştirme zamanı” diye konuştu.

Saraybosna'ya 2 yıl önce belgesel film çekmek için giden 25 yaşındaki Selçuk Yeşilyurt adlı genç, bu projesi için sponsor bulamayınca cebindeki 20 bin Euro'yla 10 odalı küçük bir oteli kiraladı ve 'butik otel' olarak işletmeye başladı. Otel binası için aylık 3.500 Euro kira ödediğini söyleyen Selçuk Yeşilyurt, “Burada 40-60 Euro arası oda satıyorum ve karlı bir şekilde işimi sürdürüyorum. Yan tarafımdaki binayı da kiralamak için görüşüyoruz” dedi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın son Bosna Hersek ziyaretinde kendisiyle tanışma imkânı da bulduğunu anlatan Yeşilyurt, “Sayın Başbakan'a kendimi anlatınca bana 'bir daha geldiğimde artık büyük bir otelin olsun, ben de orada kalayım' dedi. Artık bu hedef için çalışıyorum” diye konuştu.