'Uydu' dedik aldık ama kullanmıyoruz

Türkiye'nin 2 yıl önce uzaya gönderdiği ilk mini gözlem uydusu BİLSAT'ın verileri, görüntü işleme konusundaki eksiklikler ve kurumların ilgisizliği nedeniyle değerlendirilemiyor. TÜBİTAK Bilgi Teknolojileri ve Elektronik Araştırma Enstitüsü (BİLTEN) tarafından başlatılan proje çerçevesinde İngiliz SSTL firması ile teknoloji transferi anlaşması kapsamında İngiliz ve Türk mühendislerince ortak üretilen uydu, 27 Eylül 2003 tarihinde Rusya Federasyonu'ndaki Plesetsk askeri üssünden fırlatılmıştı.

Tarım, çevre, ormancılık, haritacılık ve afet yönetimi gibi birçok alanda çok amaçlı bilgi toplamak üzere üretilen uydunun TÜBİTAK BİLTEN'deki yer istasyonuna indirilen görüntüleri, aradan 2 yıl geçmesine karşın henüz işlenerek kullanılmaya başlanamadı. 13.3 milyon dolara mal olan uydudan yararlanmak için henüz hiçbir kurumdan talep gelmedi.

TÜBİTAK BİLTEN Müdür Vekili Uğur Leloğlu, uydunun 2 günde bir Türkiye üzerinden geçerek veri elde ettiğini, bu verileri BİLTEN'deki uydu yer istasyonuna indirdiğini belirtti. Uydunun gönderdiği verilerin istenilen alanlarda kullanımı için görüntü işleme (kalibrasyon) ve arşivleme sistemlerine gereksinim duyulduğunu ifade eden Leloğlu, uydudan elde edilen görüntüler arşivlenirken, kalibrasyon işlemlerinin yapılamadığını ancak bu konudaki çalışmaların sürdüğünü kaydetti. Bu çalışmalarda görevlendirilecek personel konusunda sıkıntı çektiklerini de dile getiren Leloğlu, "Son bir gayretle uydunun gönderdiği verileri kullanıma açabiliriz" dedi.

Leloğlu, ancak şu ana kadar hiçbir kurumdan BİLSAT'ın gönderdiği görüntülere talep gelmediğini kaydetti.

Leloğlu, BİLSAT uydusunun, doğal afetlerin izlenmesinde kullanılması amacıyla bazı ülkelerin oluşturduğu Takım Uydu Sistemi'ne dahil edildiğini, bunun için bazı ülkelere veri aktarımı yapıldığını da belirtirken, TÜBİTAK BİLTEN'in eski müdürü Prof. Dr. Murat Aşkar da, uydudan tarımdan, deniz suyu kirliliğinin belirlenmesine kadar birçok alanda yararlanılmasının amaçlandığını belirterek, ABD'nin LANDSAT adlı benzer uydusunun daha yeteneksiz olmasına rağmen birçok alanda yoğun şekilde kullanıldığını ifade etti.

ANKARA

Âfetlerde kullanılacaktı

Türkiye'nin ilk yer gözlem uydusu BİLSAT, iki ana görüntüleme sisteminin yanı sıra çeşitli deneysel yüklerle birlikte 129 kilogram ağırlığında bir mikro uydu. Üzerinde biri renkli 5 kamera bulunuyor. Uydu görüntülerinin kullanım alanları arasında şehircilik (Arazi örtüsü kullanımı, kentsel kullanım alanı sınıflandırması, kaçak yapılaşmanın tespiti), tarım (Ürün gelişimi izlenmesi, rekolte tahmini), çevre (ÇED raporlarında kullanma, çevresel modelleme), ormancılık (Hastalıkların tespiti, yangınlardan sonra hasar tespiti), haritacılık, jeoloji uygulamaları ve afet yönetimi gibi alanlar sıralanıyor.

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------