Yeni sistem otomatik, debriyaj yok

TBMM Başkanı Mustafa Şentop, dün Meclis’te gazetecilerle kahvaltı basın toplantısında bir araya geldi. Tatile giren Meclis’in 2. yasama yılında yaptığı çalışmalar hakkında bilgi veren Şentop, ayrıca kendisinin mimarlarından biri olduğu Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine yönelik eleştirilere de yanıt verdi. Siyasi aktörlere göre Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin uygulanışının değişebileceğini belirten Şentop, sistem tartışmalarında, sistemin tabiatından kaynaklı sıkıntılar ile siyasi aktörlerden kaynaklı sorunların birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı.

ANAYASAL

Şentop, "Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile alakası olmayan birçok tartışmayı, itirazı ve sorunu sisteme hamlederek değerlendirirsek yanlış yaparız. Değişiklikler olur buna bakarak. Sonra o değişikliklerin de gereksiz olduğu veya yararlı sonuçlar doğurmadığı ortaya çıkar. Bu tartışmada bu titizliğin gösterilmesi gerekir" diye konuştu. Başkanlığın, soru metinlerini TBMM İçtüzüğü'ndeki kriterlere göre gözden geçirdiğini kaydeden Şentop, içeriği uygun olmayan bazı soru önergelerini iade ettiklerini söyledi.

ANAYASAL

Meclis Başkanı Şentop “İadelere ilişkin husus bir gazetemizde vardı, 'Başkan bir ifadeyi beğenmedi' diye. Kaba ve yaralayıcı ifadelerle ilgili düzenleme. İçtüzük 'kişisel görüş belirtmeden soru sorun.' diyor. Milletvekillerinin görüşlerini açıklama yeri, soru önergesi değil. Buna rağmen, zaman zaman okurken çok eğlendiğim yazılı sorular, araştırma önergeleri de var. Soracağı sorunun dışında her meseleye adeta değinmiş ve milletvekilimiz sonunda da bir soru sormuş. Son zamanlarda biraz daha fazla kişisel görüş içeren yazılı sorular geliyor, mümkün olduğu kadar da bunları tolere etmeye çalışıyoruz."

BAKANLIKLARA UYARI

Şentop, eski TBMM Başkanı Binali Yıldırım döneminde yazılı soru önergelerine verilen cevapların gecikmesi nedeniyle 26 Ekim 2018 tarihinde ikaz yazısı yazıldığını ifade ederek, "Benzer bir yazıyı 5 Temmuz 2019'da bütün bakanlara ve Cumhurbaşkanlığı Yardımcılığına ayrı ayrı yazdık. Önceki dönemlerle mukayese edildiğinde süre farklılıklarından dolayı oransal olarak cevapların sayısında azalma görünüyor ama sorulara verilen toplam cevap sayısı ile mukayese ettiğimizde oransal olarak çok bir fark yok. Sistem farklılığından, bakanlıklardaki yeni yapılanmadan kaynaklanan bir durum olduğunu tahmin ediyorum."

YENİ SİSTEM OTOMATİK ARABA, DEBRİYAJ YOK

Şentop, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile birlikte gensoru mekanizmasının kaldırılmasına yönelik eleştirileri otomotik araba ile manuel araba arasındaki farkı örnek göstererek yanıtladı. Otomatik arabada manuel arabaki gibi debriyaj bulunmadığına dikkat çeken Şentop şunları söyledi: "Bu sistemde gensoru niye yok? sorusunun cevabı aslında bu örnek üzerinden anlatılabilir. Bu sistemin şanzımanı farklı. Gensoru aslında basit bir ifade ile güvenin geri alınmasıdır. Halbuki yeni sistemde parlamentodan güvenoyu alarak kurulan bir hükümet yok. Hükümet doğrudan, sandıktan seçimle çıkıyor. Meclis güvenoyu vermediği için onu geri almak anlamındaki güvenoyunu da kullanamıyor."

ANAYASAL DÜZLEMDE SORUN YOK

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile ilgili anayasal düzlemde sorun teşkil eden bir hususun olmadığı kanaatinde olduğunu belirten Şentop, “Ama bunun dışında alt mevzuatta gerek kanunla gerek Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılabilecek değişiklikler her zaman olabilir” dedi. Şentop, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne yönelik eleştirilerin hiçbirinin anayasal düzenlemelerle ilgili olmadığını, sistemin işleyişiyle ilgili olduğunu dile getirdi.

Erken seçim kararı alınma ihtimali sıfır

Şentop, 2023'e kadar bir erken seçim ihtimalinin olup olmadığı sorusu üzerine, "Yerel seçim sonuçlarına göre genel seçim kararı alınmasının yine parlamenter sisteme mahsus bir durum olduğu kanaatindeyim. Orada çok parçalı bir meclis yapısı vardı. Bu parçalı meclis yapısı hükümete yansıyordu. Koalisyondaki partiler zaten zor bir pazarlıkla anlaşmışlar, içlerinden bir tanesi yerel seçimde başarı göstermiş, diğerleri zayıf düşmüşse bunu bir fırsat dönüştürmek isteyebiliyorlardı. Şimdi Türkiye'de öyle bir tablo yok. Gerek parlamento gerekse Cumhurbaşkanlığı Hükümeti stabil halde. Siyaseten de hukuken de seçim kararı ihtimalini sıfır görüyorum."

Yeni bir Meclis kampüsü arayışı veya projesi olup olmadığına ilişkin soruya Şentop, "Yeni bir kampüs arayışı yok. Burası TBMM'nin tarihi binası, kampüsü, külliyesi” ifadelerini kullandı.

Vesayetçi sistem tasfiye edildi

Cumhurbaşkanının yetkilerinin fazla olduğuna ilişkin eleştirilere yanıt veren Şentop, "Önceki sistemle mukayese ettiğimizde farklı bir durum yok. Bunlar zaten bir hükümetin görev ve yetki alanında olan hususlardı. Parlamenter sistemde bunların uhdesinde olan yetkiler bu sefer sistemde toplandı ve cumhurbaşkanına verildi” diye konuştu.
GÖRÜŞLER ALINIYOR
Bir gazetecinin, "Cumhurbaşkanı Yardımıcısı Fuat Oktay Başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne ilişkin çalışma yapılıyor. Sizin de mimarları arasında olduğunuz sisteme ilişkin sizden de görüş alındı mı?" sorusuna Şentop, "Kurumsal olarak görüş alınmıyor. Daha çok işleyiş ile ilgili olarak şahıslardan. Alt düzey bürokratlardan başladı. Biz görüşüyoruz sürekli” yanıtını verdi. Şentop, "Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne yönelik eleştiriler var. Bu sistemin referanduma götürülmesi önerisine ne diyorsunuz?" sorusu üzerine, "Kimseye cevaben söylemiyorum bunları ama seçim sonuçlarının Cumhurbaşkanlığı Sistemi'ni etkileyecek bir tablo ortaya çıkarttığı kanaatinde değilim." dedi.
FETÖ SALDIRIYA GEÇTİ
Yeni Anayasa için Anayasa Uzlaşma Komisyonu'na AK Parti'nin sunduğunu önerinin Başkanlık Sistemi olduğunu anımsatan Şentop, "O zaman bu çalışmalara FETÖ destek veriyordu. Biz başkanlık sistemiyle ilgili öneriyi sunduğumuz andan itibaren gerek partimize gerek önerimize çok ağır saldırılarda bulunmaya başladılar. Çünkü, bu sistemin Türkiye'de parlamenter sistemdeki bir zaaftan yararlanan vesayetçi sistemi tasfiye ettiği kanaatindeyim" diye konuştu.