Yeni zamlar kapıda

Memurlara, yüzde 25'lik enflasyon hedefini gerekçe göstererek, 2000 yılının ilk yarısı için yüzde 15 oranında zam veren hükümet, vergi, ceza ve KİT gelir hedeflerini, enflasyon hedefinin üç katı oranında artırdı. Bütçe kalemlerindeki bu artış ise, yeni vergi, zam ve cezaların habercisi olarak görülüyor. Maliye Bakanı Sümer Oral'ın, bütçe değerlendirmesi toplantısında, ısrarlı sorulara rağmen açıklamadığı gelir kalemlerinde, yüzde 70 ile yüzde 100 arasında bir artışın öngörüldüğü belirlendi. Hükümetin, TBMM'ye sunduğu bütçe tasarısında, 2000 yılı enflasyon hedefinin yüzde 25 olmasına rağmen vergi, KİT ve ceza gelirlerini enflasyon hedefinin çok üzerinde tuttuğu saptandı.

Tasarıda, 24 katrilyon liralık vergi gelirin, 6 katrilyon 276 trilyon lirası gelir, 3 katrilyon 309 trilyon lirası da kurumlar vergisinden elde edilmesi öngörüldü. 2000 yılında, 1999 yılına göre gelir vergisinde yüzde 43.1, kurumlar vergisinde de yüzde 128.1 oranında artış bekleniyor. Maliye Bakanlığı, gelecek yıl dahilde alınan KVD'den ise yüzde 76.3'lük artışla 4 katrilyon 628 trilyon liralık, Akaryakıt Tüketim Vergisi'nden de (ATV) yüzde 96.7'lik artışla 4 katrilyon liralık gelir hedefliyor. Taşıt alım vergisinde de yüzde 91.5'lik artışla 224 trilyon liralık gelir amaçlanıyor.

Yine bütçe tasarısında, KİT'lerden ve cezalardan elde edilecek gelirlerin de çok yüksek tutulduğu görüldü. Örneğin, vergi, idari ve trafik ceza gelirlerinde yüzde 83 oranında bir artışla 367 trilyon liralık gelir bekleniyor. Tasarıda, vergi dışı gelirlerden de 2000'de 5 katrilyon 620 trilyon lira bekleniyor. Bütçe tasarısındaki, gelir hedeflerindeki yüzde 100'lere varan artışlar, yeni vergilerin ve zamların işareti olarak görülüyor. Maliye'nin bütçe kalemlerindeki enflasyon hedefinin çok üstündeki hedefleri yakalayabilmesi için başta KDV, ATV, Taşıt Alım Vergisi oranlarını yükseltmesi gerekiyor. Sözkonusu vergiler de daha çok, dolaylı vergi kalemlerinden oldukları için, daha çok dargelirli vatandaşları etkileyecek. Ayrıca, Maliye Bakanlığı gelecek yıl, vergi cezalarının tahsilini arttırmayı planlıyor. Bu kapsamda öncelikli olarak cezalarda taksitlendirmeye ağırlık verilmesi öngörülüyor.

Bütçede gelir kalemlerinin önemli bir kısmını teşkil eden KİT'lerden elde edilecek gelirlerdeki artışlar ise, başta Tekel ürünleri, akaryakıt, telefon, elektrik olmak üzere KİT ürünlerine yeni zamların habercisi olarak bakılıyor.

Başta temel gıda maddeleri olmak üzere tüm ürünlerin üzerindeki KDV oranları arttırılacak

Taşıt alım vergisi yükseltilecek

ATV oranı yeniden belirlenecek

Kurumlar ve gelir vergisi oranları arttırılacak

KİT ürünlerine enflasyon hedefinin üzerinde zam uygulanacak.

Vergi, idari ve trafik cezalarına ağırlık verilecek