Yunanistan'ı uçururuz

Son günlerde Yunanistan ekonomisi ile ilgili gelişmeler tüm dünya ülkelerinin korkulu rüyası haline gelirken, Türkiye ise kimi kesimlerce kurtarıcı olarak görülüyor. Bulgaristan'ın Sofya kentinde ilk AB'de ise 16'ncı şubesinin açılışı nedeniyle gazetecilerle bir araya gelen İş Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Ersin Özince, Yunanistan'ı içinde bulunduğu durumdan Türkiye'nin kurtarabileceğini söyledi.

Ülkenin içinde bulunduğu krizin Türkiye'ye zarar veremeyeceğinin altını çizen Özince “Tam tersi Türkiye Yunanistan'a çok büyük katkılar sağlayabilir. Biz ne yaptık krizden sonra Yunanlı dostlarımızın kapısını çaldık bankalarımızı onlara sattık. Şimdi de onlar gözlerini açsınlar. Bütün adaları serbest dolaşıma açsınlar. Türkiye ve Yunanistan'ın turizm açısından bir birini tamamlayan bir yapısı var. Efes'e gelen adam Yunanistan'a ya da Yunanistan'a gelen adam Türkiye'ye geçsin Yunanistan ihya olur. Türkiye'nin öyle bir uçak ağı var ki uçurur Türkiye Yunanistan'ı. Şimdi Yunanlıların tam da bize gelme zamanları” diye konuştu.

İş Bankası Genel Müdürü Adnan Bali ise Yunanistan'ın içinde bulunduğu durumun Türkiye'yi dış ticaret, doğrudan yatırımlar, turizm gelirleri ve bankacılık sektöründe fonlama kaynakları açısından etkileyebileceğini söyledi. Bugün Türkiye'de bankacılık kesimi pasifinin yüzde 60'ından fazlasının mevduatlardan oluştuğunu, mevduat dışı kaynaklara bakıldığında ise yüzde 10-12 arası yurt dışı kaynaklardan oluştuğunu belirterek şöyle devam etti.: “Yurtdışı kaynakların oranı fazla yüksek değil. Hele müşterilerimizin talepleri de azalırsa biz de aynı oranda yurt dışı kaynaklarımızı azaltıyoruz. Nitekim 2009'da ekonomi çift basamaklı daraldığında anıda bizde borçlanmalarımızı aynı oranda azalttık. Daralmaya aşırı borçlu oranlar uyum sağlaya-mazlar. Bu açıdan biz sıkıntı yaşamayız. Türkiye ekonomisinin büyüme yeteneği kadar küçülme yeteneği de var. Şartlara göre uyum sağlıyoruz.

Türkiye'de iç talebin zengin olduğunu ve bu durumun dönem dönem avantaj sağladığına dikkat çeken İş Bankası Genel Müdürü Adnan Bali, iç talep zenginliğinin Türkiye'yi bu krizde koruduğunu söyledi. Bu durumun dış talebi ikame ettiğini vurgulayan Bali şöyle devam etti: “Bir noktadan sonra iç talebin canlılığı geri ödeme açısından sorun yaratıyorsa mutlaka orada otorite bir düzen almalı. Otorite şu belli bir seviyenin üzerine çıkan kur üzerine odaklanmış ki bu doğru bir uygulama. Henüz açık pozisyon ya da yabancı para yükümlülükleri nedeniyle oluşan hasarlara ilişkin de net bir veri yok ortada. Bu yönü ile bakıldığında gerek enflasyon gerekse belirli bir seviyenin üzerinde oluşan kur seviyesi nedeniyle Merkez Bankası'nın belirli bir kur sepetini savunması anlamlı. Bu kadar sık politika değiştirilmesi ve bunların hepsini optimize edilmesi bir hüner. Yapılan uygulamalar büyümeyi gereğinden fazla düşürmemeye yönelik” diye konuştu. Son bir yıldır Merkez Bankası ve ekonomi yönetiminin koymuş olduğu kredi sınırlamasına da değinen Adnan Bali, kredi sınırlaması yaparken yurt dışı yatırımların da bu durumdan etkilenebileceğini belirtti. Kredi kullanan kesim arasında yurtdışında yatırım yapan kesimin de bulunduğunu söyleyen Bali, “Siz içeride krediyi keseceğiz derken Bulgaristan'da yatırım yapanın da Gürcistan'da yatırım yapanın da kredisini kesiyorsunuz. Bütün mesele cari açığı ya da içsel politikaları dikkate alırken dışsal ilişkileri de dikkate almakta yarar var” şeklinde konuştu.

Adnan Bali, Türkiye ekonomisinin aşırı kaldıraç kullanan yani aşırı borçlanan bir ekonomi olmadığını söyledi. Böyle olunca gerek kredi faizlerinin yükselmesi gerekse yabancı para kredisi kullanan biri açısından kurların yükselmesi gibi nedenlerin bir ödeme gücü yaratmayacağını savunan Bali, “Türkiye'de faiz ve kur nedeniyle kredi kullanan kesim ödeme güçlüğü yaşıyorsa onun kredibilitesi yanlış hesaplanmış demektir” dedi. Bali büyüyen bankayı zapt etmeselerdi bu yıl 'yüzde 50'nin üzerinde büyüyeceklerini açıkladı. 2010 sonunda 64 milyar TL olan bankanın toplam kredi hacmi 9 ayın sonunda 85 milyar TL'ye ulaşırken '100 milyarlık' hacme ne zaman ulaşacaklarının sorulması üzerine Bali, “2012'de aşacağımızı söyleyebiliriz. Bu diğer koşullara da bağlı ama bize kalırsa hemen aşarız” dedi. İş Bankası'nın şu anda olağanüstü bir yükselme döneminde olduğunu kaydeden Bali, “Biz bankayı zaptetmeye çalışıyoruz. Bankayı zaptetmeye çalışmasaydık yüzde 50'nin üzerinde büyürdük” açıklamasını yaptı.

Türkiye'nin üretmesi, yatırım yapması, istihdam yaratması, katma değerli ihracat yapması ve refah transfer etmesi gerektiğine işaret eden Ersin Özince, “Türkiye gibi ülkelerin geleceği nüfusuna global rekabete uygun refah yaratabilmesidir. Sadece mevcut büyüme oranlarının değil büyüme kalitesinin de çok büyük önemi var. Sadece zenginlikle refah olmuyor. 2-3 ay önce Dünya Bankası Başkanı Türkiye'ye gelmişti oturduk bir grup tartıştık. Herkes Türkiye'de en önem verilmesi konunun eğitim olduğu konusunda mutabık kaldı. İşlerimize katma değer için Ar-Ge lazım, Ar-Ge için kaliteli üniversite ve bilim adamı lazım. Bilim adamına kalkıp bankacıdan az para verirseniz olmaz” dedi.