Ziraat'te kredi depremi

İstanbul- Günlük açığı ortalama 1 katrilyon lira olan Ziraat Bankası'nın yurtdışı birimlerindeki batık kredilerinin tutarının 100 milyon doları bulduğu belirlenirken, söz konusu kredilerin sorumluları hakkındaki dosyaların ve takiplerin sonuçsuz kaldığı veya örtbas edildiği öğrenildi. TBMM Kit Komisyonu'nda da görüşülen Yüksek Denetleme Kurulu (YDK) tarafından banka ile ilgili hazırlanan raporun eksik olduğu tespit edilirken, raporda, bankanın özellikle yurtdışı birimleri ve kredileriyle ilgili bölümlerinin yetersiz olduğu bildirildi. YDK'nın bankayla ilgili raporu yenilemesi istendi. YDK'nın, Ziraat Bankası ile ilgili olarak hazırladığı raporda, özellikle bankanın NewYork şubesinde meydana gelen 25 milyon dolar, Frankfurt şubesinde meydana gelen 12 milyon mark ve DT Bank'ta meydana gelen 24 milyon mark batık kredi ile ilgili yeterli bilgi bulunmadığı saptandı. Söz konusu bankalar arasında sadece DT Bank'ın eski batık kredilerinin önemli kısmını tahsil edebildiği öğrenilirken, diğer birimlerin batık kredi tahsili bir yana yeni batık kredilere yol açtığı ve konuyla ilgili takip dosyalarının örtbas edildiği belirlendi.

Bu arada, Ziraat Bankası'nın Halit Cıngıllıoğlu'nun sahibi olduğu Demirbank'la girdiği kredi ilişkisinde de usülsüzlükler yapıldığı bildirildi. Demirbank-Cıngıllıoğlu grubuna açılan 48 milyon dolar kredinin tekrar Ziraat Bankası'na satıldığı ileri sürüldü. Bu gruba açılan kredilerin Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı Emin Erdem'in Londra Şubesi'nde müdür olduğu dönemde, bu şubeden açıldığı iddia edildi.

YDK tarafından hazırlanan raporda yer verilmediği belirlenen ve TBMM Kit Komisyonu tarafından incelenmesi istenen bankanın batık kredileriyle ilgili işlemler şunlar:

Ziraat Bankası'nın yüzde 99.25'ine sahip olduğu DT Bank Yönetim Kurulu Başkanı ve Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı Emin Erdem'in sorumlu olduğu Moskova'daki Russian Turkish Bank, Bosna'daki D. D. Bank, Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan'daki ortak bankalarda son iki yılda önemli batıklar meydana geldi. Ancak bunlar da örtbas edilmeye çalışıldı.

Azerbeycan'daki ortak bankanın 600 bin dolar batırılmasının sorumlusu olduğu öne sürülen Müdür Hüseyin Özmen hakkında işlem yapılmadı ve adı geçen parayı batırdığı Azeri bankasına genel müdür oldu.

Yine bankanın ortak olduğu Moskova'daki Russian Turkish Bank'ta sermayeyi ruble tahvillerine yatırarak batırdığı iddia edilen müdür Temel Akay hakkında işlem yapılmadı. Aksine Akay Cağaloğlu şubesine müdür yapıldı.

Kazakistan'daki ortak bankada, 1.5 milyon dolar tutarındaki kredi, petrol ofisi işlemlerinde batırıldı. Sorumlu olduğu ileri sürülen müdür Reşat Budak Üsküdar şubesine müdür yapıldı.

Bosna Hersek'teki bankada 3 milyon mark, batacağı yönünde rapor bulunan Hırvat bankasına kredi olarak verilerek batırıldı. Karşı çıkan yönetim kurulu üyeleri değiştirildi. Sorumlu müdür halen görevde. Söz konusu müdüre bir yıl boyunca hem Berlin temsilcisi hem de D. D. Bank genel müdürü olarak çift maaş ve yevmiye ödendi.

Frankfurt şubesi müdürü, 12 milyon mark kredinin gecikmiş alacaklara intikalinden, müfettiş raporuyla sorumlu olmasına ve hakkında dava açılmasına rağmen, 1.5 yıl daha görevde tutuldu.

Deutsch Türkische Bank'ta 24 milyon mark batıran müdür hakkında dava açılması için 2 yıl beklendi. Sorumlu diğer üç kişiye, yönetim kurulu kararı olmasına karşın dava açılmadı.