Zirvede 'ödev' pazarlığı

Ulusal programın son halinin sunulduğu liderler zirvesi dün yapıldı. Başbakan Bülent Ecevit'in başkanlığında koalisyon ortakları liderlerinin yanı sıra ilgili bakanlar, AB Genel Sekreteri Büyükelçi Volkan Vural ve bürokratların katıldığı topantı 3.5 saat sürdü.

Volkan Vural toplantı sonrası yaptığı açıklamada liderlerin gerekli bazı teknik çalışmaların da tamamlanmasıyla birlikte Ulusal Program taslağının Bakanlar Kurulu'nda önümüzdeki günlerde görüşülerek sonuçlanmasını kararlaştırdıklarını söyledi. Toplantının uyumlu bir atmosfer içinde geçtiğini sözlerine ekleyen Vural, "Çok büyük bir açıklık taşıyan bin 500 sayfalık bir program söz konusu. Programın hazırlanmasında bir gecikme yok bir takvim de yok. Ulusal programın AB'ye sunulması AB Komisyonu'nda yapılacak istişareler çerçevesinde belirlenecek" dedi. Vural'ın bu açıklamasına rağmen liderlerlerin Ulusal Program konusunda tam bir mutabakata varamadıkları öne sürüldü.

Avrupa Birliği Genel Sekreterliği, Devlet Planlama Teşkilatı, sivil toplum örgütleri, İnsan Hakları Koordinatör Üst Kurulu, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Eğitim ve Sağlık bakanlıklarının ortaklaşa çalışması sonucu oluşturulan Ulusal Program'da, AB'ye tam üyelik için öngörülen düzenlemeler Anayasal, Yasal, İdari ve Diğer Öneriler olmak üzere üç başlık altında toplandı.

"Anayasal Öneriler", AB'ye tam üyeliğin gerektireceği Anayasa değişikliklerini içeriyor. Buna göre, MGK, bir danışma organı olarak Bakanlar Kurulu'na tavsiyelerde bulunacak şekilde yeniden düzenlenecek ve sivil üye sayısı artırılacak.

Anayasa özgürlüğü esas alacak, genel sınırlama hükümleri yerine, genel koruma hükümlerine yer verilecek. Düşünce ve ifade özgürlüğünü kısıtlayıcı maddeler değişecek.

Kanun Hükmünde Kararname konusunda Anayasa değişiklikleri ise iki madde altında toplanıyor: Sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde çıkarılan KHK'ların şekil ve esas bakımından Anayasa'ya aykırı olması durumunda Anayasa Mahkemesi'ne dava açılabilecek. Bu kararı engelleyen 148. maddede değişiklikler yapılacak. 12 Eylül 1980 ile 6 Aralık 1983 tarihleri arasında kabul edilen Kanun ve KHK'ların Anayasa'ya aykırı olup olmadığının tesbiti için de denetleme yolu açılacak. KHK'lerin çıkarılması yoluna sıklıkla başvurulmaması için gerekli kısıtlamaların yapılması da öngörülüyor.

Ulusal Program taslağında "Yasal Öneriler" başlığı altında Kopenhag Kriterleri'ne uyumu gerçekleştirmek amacıyla yapılacak düzenlemeler yer alıyor. Buna göre düşünce ve ifade özgürlüğünü kısıtlayan TCK, Terörle Mücadele Kanunu ve SPK'da, "ülkenin bütünlüğünün korunması" kaydıyla düzenlemeler getiriliyor. Kişi dokunulmazlığı, özgürlüğü ve güvenliğinin asgari düzeyde kısıtlanmasını hedefleyecek şekilde, yaşama hakkı ve ölüm cezası, işkence, gözaltı, tutukluluk gibi konularda CMUK ve TCK'da gerekli düzenlemeler yapılacak. Düşünce özgürlüğü çerçevesinde ise din, vicdan, bilim, sanat ve kitlesel iletişim özgürlükleri alanında RTÜK'un oluşum yapısı ve yetkileri yeniden gözden geçirilecek.

Başbakanlığa bağlı olarak faaliyet gösteren İnsan Hakları Koordinatör Üst Kurulu'nun yasal bir statüye kavuşturulması ve İnsan Hakları Danışma Kurulu'nun oluşturulması için gerekli Anayasa değişikliğine bir an önce başlanacak.

Basın suçlarının kapsamı ve öngörülen cezaların düzeyi azaltılacak. Halen hapiste bulunan ancak yazı ve yayınlarıyla şiddeti, suçu, terörü ve üniter devlet yapısını bozmaya kastetmemiş gazeteci ve yazarlar için bir "Genel Af" çıkarılacak.