12 milyar YTL nasıl buhar oldu

İşsizliğin sorununun çözülemediği Türkiye'de insanlar umudunu şans oyunlarına bağladı. Yurttaşların, 2002-2006 döneminde devlet denetiminde düzenlenen şans oyunlarına 12.1 milyar YTL yatırdığı belirlendi.

İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'nın (İSMMMO) “Teyyare Piyangosu'ndan Perşembe Lotosu'na” temalı talih oyunları araştırmasına göre, yurttaşlar beş yıllık dönemdeki bu harcamanın 4.9 milyar YTL'sini Milli Piyango İdaresi, 3.9 milyar YTL'sini İddaa oyununun başlamasıyla birlikte büyük ilgi gören Spor Toto Teşkilatı bünyesindeki oyunlara; 3.3 milyar YTL'sini de Türkiye Jokey Kulübü tarafından gerçekleştirilen at yarışlarına harcadı.

MPİ ve Dünya Piyangolar Birliği istatistiklerinden yararlanılarak hazırlanan araştırmaya göre, Pazartesi, Çarşamba, Cumartesi günlerinde oynanan sayısal oyunlar, her ayın 9, 19 ve 29'unda yapılan Milli Piyango çekilişleri ve her gün oynanan Hemen Kazan'a yatırılan yıllık tutar, beş yıllık dönemde 2.5 kat arttı. 2002 yılında 463 milyon YTL olan söz konusu oyunlara yatırılan tutar 2006'da 1.3 milyon YTL'ye ulaştı. MPİ'nin 18 Ekim'de başlatacağı, "Süper Loto"yla bu tutarın daha da artması bekleniyor.

Araştırmaya göre, her gün ortalama 171 bin 899 piyango bileti, 636 bin 264 adet de Hemen-Kazan bileti satıldı. Vatandaşlar bir yılda yaklaşık 1.7 milyar adet Sayısal Loto, Şans Topu ve On Numara kolonu doldururken, 233 milyon adet Hemen Kazı, 63 milyon adet Milli Piyango biletiyle de hayallerini gerçekleştirmeye çalıştı. Milli Piyango'nun yanı sıra spor karşılaşmaları ve at yarışları da vatandaşlardan büyük ilgi gördü.

Bahisçiler kanalıyla, 2002 yılında sadece 15 milyon YTL, 2003 yılında ise 21 milyon YTL hasılat elde eden Spor Toto Teşkilatı, 2004 yılında futbol bahis oyunu İddaa'yı devreye sokarak cirosunu aynı yıl 506 trilyon liraya yükseltti. 2005 yılında 1.8 milyar YTL'yi bulan teşkilat hasılatı, 2006 yılında ise 2 milyar 58 milyon YTL'ye ulaştı. 2002 ile 2006 yılları arasında spor karşılaşmalarına yatırılan bahis tutarı 3 milyar 858 milyon YTL olarak gerçekleşti.

2006 yılında, Milli Piyango biletleri için yılbaşı özel çekilişi hariç 34 çekiliş yapıldı. Büyük ikramiye 15 kez tam bilete, 6 kez yarım bilete, 13 kez de çeyrek biletlere çıktı. Ancak, tam biletlere çıkan 15 ikramiyenin 13'ü satılmamış biletlere isabet etti ve sadece 2 ikramiye ödemesinde bulunuldu. İştirakçiler, en gözde oyun olan Sayısal Loto'ya 2005 yılında 400 milyon YTL dökerken, sadece 81 kişi 6 rakamı doğru bilerek hayallerini gerçekleştirdi. 81 kişi ödenen toplam ikramiye 68 milyon 21 bin YTL oldu.

2005 yılında 400 milyon 995 bin YTL'lik toplam hasılatla Sayısal Loto, neredeyse MPİ bünyesindeki şans oyunlarının 2001 yılındaki toplam cirosuna ulaştı. İkinci sırada yer alan Milli Piyango'nun toplam satış hasılatı 258 milyon 47 bin YTL, üçüncü sıradaki Şans Topu'nun satış hasılatı 190 milyon 228 bin YTL, dürdüncü sıradaki Hemen Kazan'ınki 136 milyon 840 bin YTL, beşinci sıradaki On Numara'nın satış hasılatı ise 79 milyon 349 bin YTL olarak gerçekleşti. Böylece, halk haftanın ve ayın belirli günlerinde oynanan sadece devlet denetimindeki beş oyun için toplam 1 milyar 65 milyon 459 bin YTL yatırdı.

Araştırmaya göre, şans oyunları arasında bir kişinin büyük ikramiyeyi kazanma şansının en düşük olduğu oyun Sayısal Loto olarak belirlendi. Söz konusu oyunda büyük ikramiyeyi kazanma oranı yaklaşık 14 milyonda bir olarak ifade edilirken, 18 Ekim'de başlaması beklenen Süper Loto'dan sonra "Sayısal"ın pabucu dama atılmış olacak. MPİ yetkililerinin çekiliş günü perşembe akşamları olacağı için "Perşembe Lotosu" olarak da andığı Süper Loto'da büyük ikramiyeyi kazanma ihtimalinin 26 milyonda bir olacağı belirtiliyor.

Halkın 2004 yılının nisan ayından 2006 yılının sonuna kadar sadece İddaa oyununa aktardığı para 2 milyar 596 milyon doları, (bugünkü kurla yaklaşık 3.2 milyar YTL) aştı. İddaa'yla birlikte Spor Toto Teşkilatı 2004 yılında şans oyunları pastasındaki payını yüzde 9'dan, 2006'da yüzde 44'e çıkardı. Bahisçilerin bu ilgisi İddaa'yı 2006 yılı sonu itibariyle devlet destekli bahis firmaları arasında dünya üçüncüsü yaptı. At yarışları ise Türkiye'de devlet denetimindeki şans oyunlarının son ayağını oluşturdu. Halkın bu alana yatırdığı para da beş yılda ciddi miktarlara ulaştı. Beş yılda at yarışları kanalıyla umuda yatırılan para 3 milyar 334 milyon 765 bin YTL'yi buldu.

Türkiye'de umudunu şans oyunlarına bağlayan bölgeler sıralamasında gelir düzeyiyle de orantılı olarak Marmara ilk, Doğu Anadolu ise son sırada yer alıyor. Milli Piyango İdaresi verilerine göre, Piyango, Sayısal Loto, Şans Topu ve On Numara gibi talih oyunlarına en fazla para, Marmara Bölgesinde yatırılıyor. Şans oyunları için ceplerden çıkan her 100 liranın 40.9 Lirası Marmara Bölgesi sınırlarında harcanıyor. Marmara'yı yüzde 17.9'luk oran ile Ege, yüzde 17.6'lık oran ile de İç Anadolu Bölgeleri izliyor.

Umudunu şans oyunlarına bağlayan bölgeler sıralamasında Akdeniz, yüzde 11,4 oranı ile dördüncü sırayı işgal ederken, Karadeniz Bölgesi yüzde 6.6, Güneydoğu Anadolu Bölgesi de yüzde 3.1'lik oran ile bu bölgeyi izliyor. Şans oyunlarına en az para harcanan bölgenin ise Doğu Anadolu olduğu görülüyor. Bu bölgenin şans oyunları hasılatına katkısı yüzde 2.2'de kalıyor.

Dünyada şans oyunlarına en fazla parayı Yunanlar aktarırken, Türkiye 44 ülke arasında 35'inci sırada yer aldı. Yunanistan'da her yıl kişi başına ortalama 392.18 dolarlık şans oyunu oynanıyor. Yunanistan'da bir yıl içinde talih oyunları için harcanan para da 4 milyar 302 milyon doları buluyor. Kişi başına piyangoda Yunanlıları 346.76 dolarlık harcamayla Norveçliler izliyor. Danimarkalılar şans oyunlarına yatırdıkları kişi başına 330.08 dolar ile üçüncü, Finlandiyalılar ise 329.70 dolarla dördüncü sırada. Bu rakam Türkiye'de ise 12.45 dolar seviyesinde kalıyor. Buna göre Türkiye, söz konusu tutar ile 44 ülke arasında 35'inci sırada yer alıyor.