2023'te Avrupa Parlamentosu’nun binasında sergilediği, çocukları şiddet ve sadizmle betimleyen eserler, Jeffrey Epstein dosyalarının açılmasıyla yeniden gündeme geldi. Tartışma şu soruda düğümleniyor: Yıllardır “sanat” denilerek ne normalleştirildi?
Avrupa Parlamentosu 2023’te, çocukların korkunç bir şekilde resmedildiği bir sergiyi, binasının duvarlarına taşıdı. Epstein dosyalarının açılması, bu serginin çocuk istismarının sadece suç ağlarında değil, “sanat” alanında da meşrulaştığını gözler önüne serdi.
Bahsettiğim kişi, İsveçli sanatçı Lena Cronqvist. Cronqvist, İsveçli, modern dönem bir ressam, grafik sanatçısı ve heykeltıraş. 1938 doğumlu. İskandinav sanat çevrelerinde “saygın” kabul edilen bir isim. Devletten sanatçı geliri almış, İsveç Güzel Sanatlar Akademisi üyesi, büyük müzelerde sergilenmiş, bankalar ve kurumsal yapılar tarafından desteklenmiş biri. “Sanatçı”nın eserleri 2023 yılında Brüksel'deki Avrupa Parlamentosu binasında sergilendi. Buraya kadar her şey güzel. Parlamento binası sanata kapısını açmış…
Peki ne tür işler yapıyor? Cronqvist'in işleri şunları içeriyor: Çocukluk, aile içi iktidar ilişkileri, şiddet, sadizm, psikoz. Çocuklar; zarar veren, işkence eden, ameliyat yapan, boğan, parçalayan figürler olarak resmediliyor. Bazı işlerinde: aile içi şiddet tersine çevriliyor, çocuk “kurban” değil “fail” olarak gösteriliyor. Sanat dünyası bu çalışmalara her ne kadar “masumiyet mitiyle hesaplaşma”, “ailenin bastırılmış karanlığı” dese de görünen rahatsız edici, etik sınırları zorlayan ve ahlaken kabul edilemez işler.
Peki neden çocukları özellikle böyle resmediyor? Cronqvist’e göre çocukluk kirli bir alan. Ve aile, her zaman güvensiz bir yapı. Belki de en önemli soru şudur: Bu resimler neden parlamento binasında sergilendi? Jeffrey Epstein dosyasıyla birlikte insanlar artık şunu sorgulamaya başladı: Yıllardır sanat, ifade, estetik denilerek normalize edilen şey neydi? Bu kadar yıl bize normal diye başka neler sunuldu?
