25 saniye ve 500 yıl

Geçen yüzyılın moda kavramı "değişim"di; bu yüzyılınki de "geri dönüşüm" olacak görünüşe göre. Geri dönüşümün gündelik hayatın en sık kullanılan kavramları arasına girdiğinin herhalde farkındasınızdır. Geçen yüzyılda değişim adına bindirildiğimiz dolmuşlar, bizi bu mecburi geri dönüşüm durağına getirip bırakmış bulunuyorlar. Geçen yüzyılın ihtirasları, bu yüzyılın tükenişlerini hazırlamış oldu. Deniz bitmeye, çevre tükenmeye yüz tuttu, yumurta kapıda sabırsızlanmaya başladı bile.

Düşünmeden, hesaplamadan, vicdanımıza, aklımıza, izanımıza, insafımıza danışmadan hayatımıza kattığımız konfor, rahat, zevk ve kolaylık üretimlerinin, insanı ve hayatı tüketir hale geldiğini farkettik farketmesine ama bunda epeyce geç kaldık. Geri dönüştürmeye çalıştığımız şey hayat, geri kazanmaya çalıştığımız şey insanlığımız... Ama tüketmekte o kadar ileri gittik, bunda o kadar ısrar ettik, bu kara düzene o kadar çok alıştık ki; çok zor artık zihinlerimizi, alışkanlıklarımızı, insaflarımızı ve vicdanlarımızı kaybolup gittikleri yerden geri döndürebilmek, aslına dönüştürebilmek...

...

Şu anda yeryüzünün okyanus ve denizlerinde 100-150 milyon ton civarında plastik çöpün yüzmekte olduğunu biliyor musunuz? Her yıl buna 6,5 milyon ton plastik çöp ilave oluyor. Açık denizlerde her kilometre başına ortalama 13 bin plastik çöp düşüyor ve çeşitli su kaynakları bu çöpleri dünyanın her köşesine dağıtıyor. Nereden geliyor bu çöpler? Bizler gelişigüzel çevreye bırakıyoruz. Yağmurlar ve rüzgar ırmaklara taşıyor, ırmaklar denizlere boca ediyor. Bunlara açık çöp depolarından gelen diğer plastik çöpler ekleniyor ve fecaat ortaya çıkıyor.

Bu çöp göçünün dramatik sonuçları var. Denizler ciddi ölçüde kirleniyor, doğal hayat döngüsü bozuluyor. Balıkların plastik çöplerden aldıkları zararlı maddeler besin zinciri üzerinden insanlara geri dönüyor ve ciddi sağlık problemleri ortaya çıkıyor. Ama asıl mağdur hiçbir suçu olmayan deniz canlıları... Çevre uzmanlarının söylediğine göre deniz canlıları bu plastik çöpleri görmüyor, birbirine dolanmış bu çöp parçaları arasına sıkışıyor, takılıyor ve ölüyorlar. Çok daha dramatik bir detay; bazı balıklar bu plastik parçalarını yiyecek sanıp yiyorlar, ancak sindiremedikleri için bu parçalar midelerinde birikiyor. Sonra mideleri çöple dolu olduğu için yeni bir şey yiyemiyorlar ve açlıktan ölüyorlar. Bu gerçekten kahredici, iç yakıcı bir hikaye...

...

İnsanlar bir plastik poşeti ortalama 25 saniye kullanıyorlar, aynı poşetin tabiatta çözünmesi için 500 yıl geçmesi gerekiyor. Bu konu dünyanın pek çok ülkesini alarma geçirmiş durumda... Bizde kamuoyunun bilinç seviyesine yansımış bir "aydınlanma hali" henüz gözlenemiyor. Bu ülkenin en güzel yerlerine gidin, en güzel tabiat parkları, nehirler, vadiler, ırmaklar, sahiller, limanlar, koylar, tarihi eserler, kutsal mekanlar, antik harabeler, hemen hepsinde uçuşan o poşetleri, plastik atıkları göreceksiniz. Belki hala balta girmemiş bölgelerimiz vardır, ama poşet girmemiş yer kaldı mı, ondan emin değilim.

Demek geri dönüşümü de bir ağız eğlencesi olarak geveleyip duruyoruz.

...

Bizler, yeryüzündeki her şeyin bize "emanet" olduğunu bu kadar unuttuysak eğer; hatırladığımız işe yarar pek bir şey kalmamış demektir hafızamızda.

*Bilgiler için kaynak: DW