Müslüman Kardeşler ve iktidar sınavı

Değerli dostumuz Ayhan Oğan başkanlığındaki Sivil Dayanışma Platformu''nda her ay Türkiye''nin iç ve dış meseleleri ile ilgili üst düzey katılımlarla beyin fırtınaları yapılıyor.

Bu ayki konu Mübarek sonrası Mısır''da en önemli siyasi güç haline gelen Müslüman Kardeşler hareketi idi.

Birkaç saat süren beyin fırtınasında Müslüman Kardeşler''in geçmişi bugünü ve geleceği hareketi ve bölgeyi yakından izleyen uzman ağızlardan değerlendirildi.

Sadece Mısır''da değil tüm Arap âleminde ve hatta İslam aleminde önemli bir yere sahip ve Arap Baharı sonrasında bölgedeki dinamikleri etkileyecek olması açısında Müslüman Kardeşler (MK) üzerine tartışmalardaki önemli noktaları siz değerli okuyucularımızla paylaşmak istedim.

Beyin fırtınasında öncelikle Müslüman Kardeşler''in kuruluşundan bugüne geçirdiği aşamalar tartışıldı. Hareket 1928 yılında Hasan el - Benna tarafından kurulur ve resmi bir "cemaat" olarak kaydedilir. Önceleri, orta sınıfın temsil edildiği iyiliğe davet temelli bir hareket olarak görülür.

MK süreç içerisinde bir taraftan halk içerisindeki örgütlenmesini her tabakada yaygınlaştırmaya çalışırken siyasi refleksler de vermeye başlar.

Hareketin çeşitli aşamalardaki "Süveyş Kanalı''nın millileştirilmesi" ve özellikle de Filistin olayları ve Mescid-i Aksa''yı korumak amaçlı İngiliz karşıtı politikaları kayda değerdir.

1945''de parlamentoya girme kararı alan Hareket ilk siyasi deneyiminde başarısız olur. Daha sonraları seçimlere hile karıştırıldığı iddialarının gündeme getirildiği 1945 seçimlerinde ilk "Mürşit" Hasan el – Benna Mansura şehrinde girdiği seçimlerde başarılı olamaz.

1948''de MK Başbakan Nukraşi tarafından yasa dışı ilan edilir. Peşinden Başbakan Nukraşi öldürülür ve İngilizler bunu Müslüman Kardeşler''e yıkarlar.

1949 başında bu kez MK''nın kurucusu Hasan el - Benna ''da ise öldürülür.

Benna sonrası dönemde Müslüman Kardeşler Cemal Abdunnasır, Enver Sedat ve Hüsnü Mübarek dönemlerinde, çeşitli komplo ve manipülasyonlarla büyük baskı altında tutulur. Defalarca yasaklanır, ama halk içerisindeki faaliyetleri ve örgütlenmesini durdurmaz.

Siyasi faaliyetleri de durmaz ama Mübarek sonrası döneme kadar iktidarı elinde bulunduranlar tarafından siyasette sınırlı bir şekilde temsiline izin verilir.

Mübarek sonrası dönemde halk içerisindeki gerçek gücü ortaya çıkar.

Müslüman Kardeşler''in desteklediği Hürriyet ve Adalet Partisi Ocak 2011 seçimlerinde, Selefilerin kendilerine karşı teşvik edilmesine rağmen, oyların yüzde 45''ini alarak parlamentoya birinci parti olarak girer. Seçim başarısında on yıllardır süren sivil toplum faaliyetleri yadsınamaz.

Müslüman Kardeşler''in en önemli özelliklerinden birisi İslam dünyası içerisindeki benzer hareketlere göre (Türkiye''de siyasi bir çizgi olan Milli Görüş, Pakistan''da dini – siyasi bir cemaat olan Cemaati İslami) dini ve siyasi bir "cemaat" olarak iktidara gelen ilk hareket olmasıdır. Mısır''ın toplumsal yapısının bundaki katkısı büyüktür.

Ancak, hareketin siyasi geleceği açısından dini bir "cemaat" olarak mı yoksa siyasi bir parti olarak mı devam edeceğini bir karara bağlamalıdır.

Bu ayrışım hareket içinde ileride gündeme gelmesi olası çatlakları engelleme açısından önemlidir.

Parlamentoya en fazla milletvekili sokan Müslüman Kardeşler iktidar deneyimlerinde başarılı olmak zorundadır. Mübarek sonrası karışıklıkların ekonomiyi zayıflattığı, kaynakları yiyip bitirdiği hatta iflasa sürüklediği bir ortamda MK''nın başarısız olması "siyasi İslam" adına da büyük bir iflas manasına gelir.

Diğer taraftan MK kendisinin elitist ve baskın olduğu karakterlerinden vazgeçmeli, hareket içerisinde etkin "teknokrat kibrini" bir tarafa bırakmalıdır.. İran''la ilişkilerini düzeltmelidir.

Beyin fırtınasında ayrıca yetkin ağızlarda iş dünyasına tavsiyeler de gündeme geldi: Mısır''ın sahip olduğu tabi kaynaklar ve potansiyelini iyi kullanması durumunda çabuk gelişeceği, Türkiyeli işadamları ve iş çevrelerinin projelerle bu ülkeye yönelmesi gerektiği, şimdiden özel ilişkiler kurulması zarureti üzerinde duruldu.

Müslüman Kardeşler gerek Mısır bağlamında gerekse Arap Baharı bağlamında bundan sonra sıkça gündeme gelecek.