Teknoloji Oyun bağımlısı olduğunuzu gösteren 3 işaret

Oyun bağımlısı olduğunuzu gösteren 3 işaret

Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi ve Hasan Kalyoncu Üniversitesi Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Tolga Arıcak, oyunun insanın bir ihtiyacı olduğunu fakat bazı durumlarda bunun hastalık ve bağımlılığa dönüştüğünü belirterek, "Burada, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 3 tanı kriteri önem kazanıyor. Kontrol kaybı, hayatta öncelikli hale gelmesi ve olumsuz sonuçlarına rağmen oynamayı bırakamama. Bu 3'ünü son bir yıl içerisinde gözlemliyorsak, 'oyun bağımlısı' diyoruz." dedi.

Haber Merkezi AA
Oyun bağımlılığı yakın bir gelecekte büyük sorunlar oluşturabilir.
Oyun bağımlılığı yakın bir gelecekte büyük sorunlar oluşturabilir.

Prof. Dr. Arıcak, DSÖ'nün "Oyun Oynama Bozukluğu" olarak tanımlandırdığı oyun bağımlılığının kişinin hayatına olumsuz etki eden aşırı davranışları hastalık olarak kabul etmesini değerlendirdi.

DSÖ'nün oyun bağımlılığı ve oyun oynama bozukluğuyla ilgili toplantılarına 2015 yılında bu yana katıldığını aktaran Arıcak, örgütün alışveriş, dizi, borsa ve egzersiz gibi bağımlılık türlerini dikkate almadığını fakat oyun bağımlılığı üzerinde oldukça titiz çalıştığını dile getirdi.

Örgütün, oyun oynama bozukluğunu bağımlılık türü olarak tanımlamasına değinen Arıcak, "Dünya Sağlık Örgütü özellikle veriye dayalı olarak çalışan ciddi bir kurum. Oyun oynama bozukluğu diye bir hastalık var mı? Tabii ki var. Çünkü bunlar veriye dayalı olarak konuşuyor. Oyun oynama bozukluğunun bağımlılık olarak tanınmasıyla ilgili de dünyadan çok sayıda veri var. Dünyanın çeşitli ülkelerinden Avrupa, Amerika ve Doğu Asya ülkeleri başta olmak üzere çok sayıda veri geliyor. Tabii Japonya, Çin, Güney Kore de bu doğu Asya ülkelerinin başını çekiyor. Çünkü onlarda daha fazla görülüyor." diye konuştu.

Bağımlı olmadan da oyun oynanabilir

Oyun bağımlılığını, kişinin oyun oynama üzerinde kontrolünü kaybetmesi, oyun oynamanın işi, eğitimi, aile yaşantısı gibi hayatında her şeyin önüne geçmesi ve bu olumsuz sonuçlarına rağmen oynamayı bırakamaması olarak tanımlayan Arıcak, şöyle devam etti:

  • "O yüzden 'Her oyun oynayan, bütün gününü oyun başında geçiren herkes oyun bağımlısıdır' demiyoruz. Genellikle sorulan şöyle bir soru var. Kaç saat oyun oynayan oyun bağımlısıdır? Böyle bir tanı kriteri yok. Yani bir kişi günde 15 saat oyun oynayabilir mi, bağımlı olmadan da oynayabilir. Oyun oynamak kötü bir şey değil. Sanki Yeşilay ve Dünya Sağlık Örgütü, oyun düşmanıymış gibi bir imaj çizilmeye çalışılıyor. Biz buna karşıyız. Çocuklar, gençler ve yetişkinler tabii ki oyun oynayacak. Oyun oynamak insanın bir ihtiyacı fakat bazı kişilerde bu hastalık ve bağımlılığa dönüşüyor. Burada, DSÖ'nün 3 tanı kriteri önem kazanıyor. Kontrol kaybı, hayatta öncelikli hale gelmesi ve olumsuz sonuçlarına rağmen oynamayı bırakamama. Bu 3'ünü son bir yıl içerisinde gözlemliyorsak, 'oyun bağımlısı' diyoruz."

Prof. Dr. Arıcak, oyun bağımlılığının aileler ve öğretmenler tarafından küçümsendiğine işaret ederek, "Biraz elinde tabletle gezen çocuk ya da günde 5-6 saatini oyun başında geçiren bir kişi hemen 'bağımlı' diye niteleniyor. Bağımlılık bir hastalıktır. Bu yüzden kolay kolay kullanılmaması gereken bir kelimedir. 'Eşim, çocuğum, kardeşim oyun bağımlısıdır' gibi kolay bir ifade kullanmamamız gerekiyor." dedi.

DSÖ'nün bu kararı uzun yıllar süren araştırmalar sonucunda verdiğini ifade eden Arıcak, oyun bağımlılığının tedavisi zor bir hastalık olduğunun altını çizdi.

Yeşilay'ın oyun bağımlılığında tedavi edicilik rolü henüz yok

Yeşilay'ın bütün bağımlılıklarla mücadele eden bir kurum olduğunu vurgulayan Arıcak, şunları söyledi:

  • "Bir şey bağımlılık olarak tanımlanmışsa o bizim mücadele etmemiz, üzerinde çalışmamız gereken bir alan. Burada tabii bir şeyi ayırmak gerekiyor. Biz oyunun kendisine karşı değiliz. Oyunla insanların eğlenmesiyle ilgili bir sorunumuz yok. Bizim burada sorunumuz oyun oynama bağımlılığına neden olacak faktörler konusunda aileleri, psikologları, sağlık üzerinde çalışan insanları bilinçlendirmek. Oyun oynama bağımlılığı konusunda Yeşilay'ın doğrudan bir tedavi edicilik rolü henüz söz konusu değil. O yüzden biz neler yapıyoruz? Milli Eğitim Bakanlığıyla protokol çerçevesinde, Türkiye Bağımlıkla Mücadele (TBM) programı kapsamında okullardaki rehber öğretmenleri, bu konuda moderatör olmak isteyen psikologları ve aileleri eğitiyoruz. Basın aracılığıyla bilinçlendirme kampanyaları yapıyoruz. YEDAM'lar bünyesinde de yine az sayıda da olsa bu amaçla başvuran kişilere nerede tedavi görebileceklerine ilişkin yol gösteriyoruz. Bu konu hakkında daha fazla araştırma yapmak için projeler üretiyoruz. Oyun bağımlılığıyla ilgili genel çerçevemiz bu."

Yüzde 1 ila 3 oranında bağımlı olduğunu tahmin ediyoruz

Oyun bağımlığının daha çok 12-20 yaş arası çocuk ve gençlerde yaygın olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Arıcak, günde 8-10 saat oynayan bir kişiye DSÖ'nün kriterleri gözlemlenmiyorsa "bağımlı" diye nitelemenin doğru olmadığını, bu kişilerin "problemli kullanım" denilen bir davranış sergilediklerini dile getirdi.

Problemli kullanımın bağımlılığın önceki aşaması olduğuna işaret eden Arıcak, bunu "normal kullanım", "problemli kullanım", "riskli kullanım" ve "bağımlılık" olarak sınıflandırdıklarını belirtti.

Prof. Dr. Arıcak, aşırı ve problemli kullanımdan dolayı bireylerin yaşadığı sorunları şöyle anlattı:

  • "Duruş bozuklukları gelişiyor. Gözleri bozuluyor. Sürekli oturdukları için tuvalet düzenleri aksıyor. Uyku düzenleri bozuluyor. Yemeklerini bilgisayar başında yemeye başladıkları için obezite gelişebiliyor. Omurgaları bozuluyor. Ellerini sürekli mouse üzerinde tuttukları için bir süre sonra sinir sıkışmaları meydana gelebiliyor. Dikkat eksikliği varsa daha büyük bir sorun haline geliyor. Oyunun içeriğine bağlı olarak şiddet içerikli oyunlar oynuyorlarsa, bu onların günlük yaşamdaki ilişkilerini bozabiliyor. Cinsel içerikli şeylerle ilgileniyorlarsa yine bu onların toplumdan geri çekilmelerine, insanlarla ilişkide problem yaşamalarına neden olabiliyor. 'Yan etkiler' diyebileceğimiz problemli kullanımdan kaynaklı sorunlar gözlemliyoruz bazı danışanlarımızda ama tabi bunların yüzde 99'una yakın bir oranında bağımlılık olmadığını görüyoruz. Yeşilay'ın İstanbul genelinde yaptığı bir çalışma vardı. O çalışmalarda oyun bağımlılığıyla ilgili değişen oranlar var. Türkiye'de problemli kullanımın yüzde 8 civarında, oyun bağımlılığının ise yüzde 1 ila 3 arasında değiştiğini tahmin ediyoruz fakat Türkiye genelinde yapılmış temsil edici çalışma henüz yok."

Oyun bağımlılığıyla mücadelede bazı Avrupa ülkelerinden daha iyiyiz

Türkiye'de internet ve oyun bağımlılığı konusunda çalışan uzman sayısının çok az olduğunu ifade eden Arıcak, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi ve 2 özel hastanede bununla ilgili merkezlerin olduğunu söyledi.

  • Türkiye'nin oyun bağımlılığı tedavisinde dünya ülkeleriyle aynı yerde olduğunu dile getiren Arıcak, "İngiltere'de bir iki yer dışında tedavi merkezi yok. Amerika'da yine eyalet bazında baktığımız zaman diğer kliniklere oranla çok az sayıda. Dünyada en fazla bu işi ciddiye alıp tedavi merkezi oluşturan ülkeler Japonya, Güney Kore ve Çin. Orada bu iş daha ciddi yürütülüyor. Avrupa, Amerika ve Kanada ile Türkiye arasında oranlılık açısından baktığımızda büyük bir fark olmadığını görüyoruz. Hatta Yeşilay, bu konuda gerçekten büyük bir efor sarf ediyor. Oyun bağımlılığıyla mücadelede bazı Avrupa ülkelerinden daha iyi olduğumuzu düşünüyorum." dedi.

Okullarda "dijital vatandaşlık eğitimi" verilmeli

Oyun bağımlısı olan kişilerin tedavi olmaktan başka çaresinin olmadığını aktaran Arıcak, çocukları oyun bağımlısı olan aileleri, çocuklarını cezalandırmamaları konusunda uyararak onlara tedavi için destek olmaları tavsiyesinde bulundu.

Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Osman Tolga Arıcak,, "dijital vatandaşlık eğitimi" dersinin 4. sınıftan itibaren okullarda okutulması gerektiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

  • "Dijital vatandaşlık, yani bir kere artık insanlar dünyada dijital birer vatandaş. Herkesin elinde akıllı telefon var, herkes artık online. Bir anlamda biz hem bu ülkenin hem de online bir ülkenin vatandaşıyız. Yani internet diyelim biz buna, sanal dünyanın vatandaşıyız. Bunu doğru, sağlıklı ve verimli kullanmamız gerekiyor. Hem kendi menfaatimiz, hem ülkemizin menfaati hem de dünya insanlarının menfaati için kullanmamız gerekiyor. O yüzden de çocukluktan itibaren teknolojiyi nasıl doğru kullanabiliriz, nasıl üretken hale getirebiliriz, başkasına zarar vermemek ve bağımlıktan korunmak için nelere dikkat etmemiz gerekir, bunları öğrenmeliyiz. Bu yüzden dijital vatandaşlık eğitiminin ilkokuldan itibaren her yıl ayrı bir ders olarak okullarda okutulması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü interneti doğru ve verimli kullanma konusunda çok geç kalıyoruz. Çok erken yaşta çocuklarımızın eline tablet ve telefonları veriyoruz. Ama bunların nasıl kullanılacağı konusunda hiçbir eğitim vermiyoruz. Bu da ister istemez bağımlılığa yatkın, ailesiyle sorun yaşayan, yalnız kalan çocuklarda ve gençlerde problemli kullanım, riskli kullanım ve bazılarının da bağımlılık dediğimiz sorun yaşamasına yol açıyor."
Abone Ol Google News
Bir yolcuda ateş tespit edildi

Bir yolcuda ateş tespit edildi

​15 Temmuz Şehitler Otogarından çıkan otobüs durduruldu ve...
Devlet içinde devlet olmaya kimsenin hakkı yok

Devlet içinde devlet
olmaya kimsenin hakkı yok

​Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan izinsiz kampanya uyarısı.
Amerika hazır değil

Amerika hazır değil

​ABD'li hemşire ağlayarak anlattı.
Koronavirüsten önce<br>koronavirüsten sonra

Koronavirüsten önce
koronavirüsten sonra

​Albayrak Holding Ceo'su dünyayı değiştiren süreci kaleme aldı.
İstanbul'u hiç böyle görmedik

İstanbul'u hiç böyle görmedik

​Drone görüntüleri İstanbulluların hiç alışık olmadığı tabloyu gözler önüne serdi.
Kampanyaya <br>yardım yağdı

Kampanyaya
yardım yağdı

Vatandaş seferber oldu. Türkiye kenetlendi.
350 milyona yaklaştı

350 milyona yaklaştı

İş dünyasından peş peşe destek açıklaması geliyor
'Getirmeyeceğiz' diyemeyiz

'Getirmeyeceğiz' diyemeyiz

Bakan Soylu'dan ​'sokağa çıkma yasağı'yla ilgili önemli açıklama
Çin'in susturduğu doktor Ai Fen

Çin'in susturduğu doktor Ai Fen

​Dünyayı felakete sürükleyen sansürün hikayesi.
Altında sorun yok

Altında sorun yok

​Gram ve çeyrek altın kalmadığı iddia edilmişti.
Hastane bitti yol bitmedi

Hastane bitti yol bitmedi

​İBB'nin yarım bıraktığı iş için bakanlık kolları sıvadı.
Haydut devlet yardımlara göz dikti

Haydut devlet yardımlara göz dikti

​Filistinlilerin ihtiyaç sahipleri için hazırladıkları kolileri gasp ettiler.
Kimliğini değiştirdi<br>'efsane' oldu

Kimliğini değiştirdi
'efsane' oldu

​Süper Lig'in en büyük hayal kırıklığı yaşatan ismiydi.
Dünyayı şaşırtan kargo

Dünyayı şaşırtan kargo

Ezeli düşmanlardan biri diğerine uçak dolusu malzeme gönderdi.
Çin gizlediği rakamları ilk kez açıkladı

Çin gizlediği rakamları ilk kez açıkladı

Vakaların bir kısmının hiçbir belirti göstermediği ortaya çıktı.
İlginç karar

İlginç karar

​'Koronavirüs' demek artık yasak.
İstanbul'da bugün...

İstanbul'da bugün...

Ne eldiven var ne maske ne de sosyal mesafe...
Konya Büyükşehir'den tam destek
Gündem

Konya Büyükşehir'den tam destek

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, koronavirüs salgını nedeniyle Konyalı vatandaşların mağdur olmaması amacıyla su fiyatlarını 2019 rakamlarına geri çektiklerini, iş yeri kapanan ve çalıştığı iş yeri kapandığı için işsiz kalanların evlerinden 2 ay boyunca su ücreti alınmayacağını, Esnaf Bilgi Sistemi’ne kayıtlı tüm esnaflara 2 ay boyunca iş yerinde suyu ücretsiz vereceklerini açıkladı.
Sağlık malzemelerini taşıyan TSK'ye ait uçak İspanya'ya iniş yaptı
Dünya

Sağlık malzemelerini taşıyan TSK'ye ait uçak İspanya'ya iniş yaptı

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), koronavirüs (Kovid-19) ile mücadele kapsamında sağlık malzemelerini taşıyan Türk Silahlı Kuvvetlerine (TSK) ait uçağın İspanya'nın Madrid kentine iniş yaptığını bildirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Devlet içinde devlet olmaz
Gündem

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Devlet içinde devlet olmaz

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti İl Başkanları Toplantısı'nda gündeme ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Erdoğan, koronavirüs önlemleriyle ilgili "Salgın yaygınlaşırsa çok daha sıkı tedbirler kaçınılmaz hale gelebilir. Milletimizden evlerinden çıkmamalarını rica ediyorum" dedi. 'Biz Bize Yeteriz Türkiyem' kampanyasına da değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Devlet içinde devlet olmanın anlamı yoktur. Tüm kampanyalar sadece devletimizin açıklamış olduğu birimler tarafından yürütülmektedir. Buna kimsenin hakkı yok, yasalarımız da müsaade etmiyor" diye konuştu. Erdoğan, devletin para toplamaya, dilencilik yapmaya yöneldiği gibi çirkin yaklaşımlar olduğunu da dile getirerek, "Muhalefetin ağzından çıkanı kulağının duyması gerekiyor" şeklinde konuştu.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.